Гурандан аилә хошбәхтлијинин сирри
Гурандан аилә хошбәхтлијинин сирри
Никаһ – бәшәријјәтә мәлум олан ән гәдим әнәнәдир. Бу, әл-Фирдөвс бағында улу әҹдадларымыз Адәм вә Һәвва (Аллаһ онлардан разы олсун) арасында баш вермиш дини ајинин давамыдыр.
Адәм Ҹәннәтдә өз Рәббинин бәхшишләриндән ләззәт алырды, анҹаг һәтта Ҹәннәт бағларында бәзән онун гәлби гәм-гүссәјә бүрүнүрдү. Онда Аллаһ-тәала онун үчүн арвад – онун тәскинлик вә севинҹи Һәвваны јаратды. Чохлу ләззәтли мејвәләрдән дадараг онлар Ҹәннәтдә бирликдә јашајырдылар, нә вахт нә истәсәјдиләр, онларын һәр шеји варды. Лакин шејтанын тәһрики илә бурахдыглары сәһвә ҝөрә онлар бирликдә Аллаһын онлара гојдуғу јеҝанә мәһдудијјәти поздулар. Бу сәһвин нәтиҹәсиндә Илаһи бәрәкәт онлары тәрк етди, вә онлар ҹидди сурәтдә өз лүтлүкләрини, чылпаглыгларыны дәрк етдиләр. Мәһз онда һәм Адәм, һәм дә Һәвва икинҹи еһтијаҹы дујдулар – өртүлмәк еһтијаҹыны. Онлар Ҹәннәт ағаҹларынын јанына јүјүрүб өз чылпаглыгларыны онларын јарпаглары илә өртмәјә башладылар. Бөјүк Танрынын: «Мәндән сән һараја гачыб ҝедә биләрсән, еј Адәм?» суалына о ҹаваб верди: «Мән Сәндән гачмаг үчүн јүјүрмүрәм, Рәббим, мән Сәнин габағында ајыбдан ҝизләнмәк үчүн гачырам». (Әл-Тәбәри тәфсири, сурә Әл-Әраф: 22).
Арвад вә палтара еһтијаҹ Адәмин Ҹәннәтдә һисс етдији ил кики һаҹәт иди, вә Аллаһ-тәала Өз Китабында бизә чох ҝөзәл дејир: (мәнасы): «Онлар (зөвҹәләр) – сизин үчүн либас, сиз исә (еј әрләр) – онларын либасысыныз (инсанын палтара еһтијаҹы олдуғу кими, әр-арвад да бирбиринә елә мөһтаҹдылар). (сурә Әл-Бәгәрә: 187). Бу ајдын-ачыг мәҹаз (метафора) чох ҝүҹлүдүр, о, хошбәхт вә мөһкәм издиваҹ (никаһ) үчүн лазым олан мүнасибәтләрин идеал (әла, чох ҝөзәл) тәсвирини (лөвһәсини) јарадыр. Палтар – инсанлар үчүн биринҹи дәрәҹәли зәрурәтдир, о, бизи исиндирир вә бәзәјир. Ејни илә беләҹә, әр-әарвад бир-биринин јанында истилик һисс едәндә – бу, сағлам никаһын нишанәсидир. Белә издиваҹда икинҹи јарымын олмасы арамлыг, архајынлыг ҝәтирир, әҝәр јанында истәкли адам јохдурса, онда бүтүн аләм башдан-баша сојуг бошлуг кими һисс олунур.
Бизим палтарымыз – ҹисмани ҹәһәтдән бәдәнимизә ән јахын објектдир, вә әр-арвад арасында јахынлыг да ејни илә белә олмалыдыр. Төһмәтдән, мәзәммәтдән горхмајараг, баша дүшүлмәмиш, ҝүлүнҹ олмагдан горхмајараг онлар ән ҝизли сирләрини бирбиринә ачмалыдырлар. Әр вә арвад бир-бири илә ачыг вә сәмими олмалы, өз һисләри, үмидсизликләри, физики (ҹисмани) вә мәнәви истәкләри һаггында дүз-доғру, чәкинмәдән демәлидирләр. Палтар һәм дә хариҹи мүһитин тәсириндән мүдафиә үсулларындан биридир. О бизи сојугдан вә истидән мүһафизә едир, һәм дә ҹисмани ејибләримизи ҝизләдир: бәдәндә чапыг (јара) јерләрини, артыг арыглығы ја да көклүјү вә и. а. Бурада аналоҝија (охшарлыг) үч шәкиллидир: илк нөвбәдә әр вә арвад ҹисмани олараг бир-бирини нәинки хариҹи тәһлүкәдән, өзләри өзләриндән дә горумалыдырлар. Әр арвадыны дөјүб, сонра јалныз шәхси ләззәти үчүн һејван кими онун үстүнә һүҹум едирсә, белә вәзијјәт бүтүн инсан мәрһәмәти вә ләјагәти ганунларына зиддир.
Палтар бизи мүһитин хариҹи амилләриндән мүһафизә едән кими, әр-арвад да бир-бирини истеһза вә гејбәтдән, деди-годудан горумалыдырлар. Әр-арваддан бири о бирисинин јанында истеһза, ришхәнд мәркәзидирсә, вә әр/арвад бу барәдә һеч нә еләмирсә, белә никаһ аҹынаҹаглы һалдадыр. Ондан да писдир ки, әҝәр онлардан бири аилә һәјатынын ҝизли (ҹинси) тәфәррүатларыны ачыб сөјләмәјә вә өз јарысынын натамамлыгларыны кәнар адамларла мүзакирә етмәјә башлајыр. Бизим палтарымыз – бәдәнимизә һүҹум едән зәрәрли бактеријалардан да мүһафизәдир. Никаһ – инам вә етибардыр, Бөјүк Танрынын һүзурунда бир-бирини горумаг борҹудур. Әр-арвад ҹүтлүјү онларын арасында үчүнҹү тәрәфин дурмасына иҹазә вермәмәлидир. Доғрудан да, шејтанын бөјүк гәләбәси – әрарвадын вәфа, сәдагәт вә намусуну шүбһә алтына алараг онларын арасына нифаг тохуму сәпмәкдир. Әлбәттә, биз идеал (гүсурсуз) дејилик.
Биз һамымыз сәһв едирик, вә аилә гурараг, һәр кәс чохлу проблем вә мүнагишәли һалларла растлашыр. Никаһ – гызылҝүллү јатагдыр, анҹаг гызылҝүлүн тиканлары да вар. Бу, хасијјәти јохламагдыр ки, аилә һәјатында истәр-истәмәз, мүтләг олан проблемли вәзијјәтләрдән адам неҹә чыхыш јолу тапа биләр. Һәрдән бизим палтарымыз чиркләнир. Биз ону јујур, ләкәләри вә пис ији арадан ҝөтүрүр, әлавә јумшаглыг вә рајиһә үчүн исә кондисионер әлавә едирик. Мүнагишәләри һәлл етмәк – бу елә бир мәһарәт, баҹарыгдыр ки, она саһиб олмаг лазымдыр. Бири о биринин нөгтеји-нәзәрини баша дүшмәли, өз јарысыны ешитмәлидир. Әҝәр бирҝә һәјата бир дамла севҝи кондисионери әлавә едилсә, бу, һеч кимә зијан вурмаз.
davamı var
ӘМИНӘ ЈЕВПАТОВА
