Аслияб гьумералде

Мисалияб лъугьа-бахъин

Мисалияб лъугьа-бахъин

Мисалияб лъугьа-бахъин

Цо нухалда ГIумар-асхIабгун цадахъ мажгиталда рукIаго, хадув цIан цоявгун гьенире рачIуна кIигояв. ГIумарица гьезда абула:

 

- Нужеца гьабулеб щиб, щиб лъугьараб», - ян.

- Я Амирул муъминин, гьав чияс нижер эмен чIвана, - ян жаваб гьабула гIолилаз.

Цинги ГIумар-асхIабас гьев чиясда цIехола:

- Гьаз бицунеб жо битIараб бугищ, дуца гьазул эменищ чIварав? - ан.

Халифасул суалалъе жаваб гьабун гьес абула:

- Дир варани ун букIана гьазул инсуе кколеб бакIалде. Гьениб варани бихьидал, гьес гьелда гамачI речIчIула ва гьебги битIахъе бадиб щола. Бахъараб ццидакье дицаги речIчIана гьесда гамачI ва гьелъул хIасилалда гьазул эменги хвана, - ян.

Цинги ГIумар-асхIабас гIолохъабазда цIехола:

- Щиб гьабизе нужее къваригIун бугеб? - абун.

- Нижее рецIел босизе бокьун буго, - ян жаваб гьабула гIолилаз.

- Гьеб лъугьине буго, - ян жаваб гьабула ГIумар-асхIабасги.

Гьеб мехалъ гьев чияс халифасда абула:

- Я Амирул муъминин, цо гьари буго. Дир вуго гьитIинав вац, дагьаб цебегIан хвана нижер эмен, гьес нижее ирсалъе нахъе тана боцIи-мал. Гьеб щиб ва киб бакIалда бугебали цохIо дида гурони лъаларо. Бегьулеб батани, гьелъул иш тIубазе ине дагьаб заман кье дие, - ян.

- Щиб гьабизе бокьун бугеб дуе? - ян цIехола халифас.

- Дун рокъове ина ва инсуца ирсалъе тараб вацасдаги бихьизабун, тIадвуссина, - ян абула гьев чияс.

ГIумарица цIехола мун тIадвуссине вукIиналъе божилъи кьолев чи вугищилан абун. Гьединав чи гьечIин абула гьес.

- Мун тIадвуссиналъе божилъи кьолев чи ккани, виччала, гурони виччаларо, - ян абула халифас.

Гьединаб кIалъай гьезда гьоркьоб кколелъул мажгиталда рукIуна гIемерал гIадамал. Гьездехунги вуссун, гьес абула:

- Вугищ нужеда гьоркьов дие гъоркьлъалие чIолев чи? – ян.

Лъицаго жаваб кьоларо. Цинги ГIумар-асхIабас абула:

 - Дуе гъоркьлъалие чIолев чи ватичIони, дица мун виччазе гьечIо, - ян.

Гьеб хIалалда рукIаго гIадамазда гьоркьоса цояс квер борхула ва гьев вукIуна Абу-Зар-асхIаб. ГIумар-асхIабас абула:

- Абу-Зар! Дуда бичIчIулеб бугищ дуца гьабулеб жо? Гьев тIадвуссун вачIинчIони дур бетIер къотIизе бугебха, - ян.

- Дида бичIчIулеб буго гьабулеб жо, - ян абула Абу-Зарица.

Гьедин халифас гьев чи виччала, пуланаб заманги бихьизабун.

Гьелдаса хадуб уна цо къо, кIиго къо ва лъабабилеб къоялъул бакъанил какил гIуж щола, амма гьев чи вачIунаро. Гьеб мехалда дов кIиявго гIолохъанчи вачIуна Абу-Зарихъе ва абула:

- Нижеца абулеб букIинчIищ дуда гьабугейин гьесие кумекилан. Бихьулищ, гьев чи жеги вачIинчIо, гьалеха кватIичIого дур бетIерги къотIизе буго, - ян.

- Жеги маркIачIул какил гIуж щун гьечIо, - ян жаваб гьабула Абу-Зарица ва къватIиве вахъун мажгиталъул рахъалдехун.

Щола маркIачIул гIуж. Бусурбабиги рукIуна какие хIадурун, мажгиталде ракIарун. Циндаго халлъула векерун вачIунев цояв ва гьев чиги ватула Абу-Зар гъоркьлъалие тун виччан вукIарав.

ГIумар-асхIаб хIикмалъула, цинги цевеги ахIун, цIехола:

- Эркенлъиялде ккедал кин мун тIадвуссун вачIарав, дица дуда хадув чиги витIун вукIинчIин, - ян.

Гьес жаваб гьабула:

- Я Амирул муъминин! Дие къабуллъичIо бусурбанчияс рагIи кьунин ва гьебги кквечIин гIадамаз абизе, - ян.

Цинги Абу-Заридехунги вуссун, халифас цIехана:

- Лъазего лъаларев чиясе гъоркьлъалие вахъине кин мун разилъарав? - абун. Абу-Зарица абула:

- Я Амирул муъминин! Диеги къабуллъичIо, бусурбанчи кумекалде хIажалъараб мехалъ аскIор рукIараз гьесие кумек гьабичIин гIадамаз абизе, - ян.

Гьеб мехалъ ГIумар рецIел боси тIалаб гьабулел рукIараздехун валагьула, халифас щибго абилалде гьезги абула:

 - Я Амирул муъминин! Мун нугI вугоха гьев кIиявго гIадал унго-унгоял муъминзаби ракьалда рукIиналъе. Нижги гьесда тIаса лъугьана, - ян.

Хадубги гьез абула жидееги къабуллъичIин бусурбанчиясухъа хатIаъ ккедал, тIаса лъугьун тезе кIвечIого гьев чIванин гIадамаз абизейилан.

ГIабдуллагь ибну Мубаракица абун буго:

- ГIемерисеб мехалъ, ният халгьабун нилъеца гьабураб гIамал, кигIан гьитIинаб батаниги Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб буго. Гьединго руго чIахIиял гIамалалги, жиделъ ният бацIцIадаб Аллагьасе ﷻ гIололъун букIинчIеб, БетIергьанасде ﷻ щоларел, щваниги къабул гьаруларел, - ин. Щивасе тавпикъ кьеги Гьев ﷻ разияб гIамал гьабулеллъун рукIине.

 

АхIмад Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...


Аварагасул ﷺ сира

Кинаб илагьияб хIикмат букIараб Аварагас ﷺ Макка рехун тезе ккеялъулъ?   Маккаялдаса Мадинаялде Аварагас ﷺ гьижра гьабиялъул хIикматаздасан ккола бусурбабазе дин загьир гьабизе цо шагьаралда яги улкаялда толеб гьечIони, гьезги дин цIунизе гIоло, ватIаналдаса цоги бакIалде гьижра гьабизе...


Алжаналда рукIунел хIурулгIинзаби

Руччабазул гӀемер гьикъулеб суал буго Алжаналда рукIунел хIурулгIинзабазул хӀа-къалъулъ. ГӀемерисезе бокьуларо росас цоги лъади ячине, ахираталда гьесие щвезе рес бугей хIурулгIин гьей ятанигицин. Кинниги Аллагь гIадилав вуго.   РитӀухъаб гӀумру гьабурал, БетIергьан разияб хIалалъ хьвадарал...


Муфтиясги гIахьаллъи гьабуна

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди гӀахьаллъана РФялъул президентасул Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев вакил Юрий Чайкал нухмалъиялда гъоркь тӀобитӀараб данделъиялда. Гьениб гьоркьор лъун рукIана миллатазда ва диназда гьоркьоб рекъел цӀуниялъул ва гьеб щула...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....