Аслияб гьумералде

Мунги мадугьалги цIунула

Мунги мадугьалги цIунула

Аятул курси ккола МухIаммад аварагасде рещтIараб бищун кIудияб аят. Гьеб аяталъ нугIлъи гьабула ТIадегIанав Аллагь цо вукIин ва Гьесул къудрат, гьединго Гьесул берцинал цIарал ва тIадегIанал сипатал.

 

ГIабдуллагь ибн РабахIидасан бачIараб хIадисалда буго, Убаю ибн КагIбица абунилан: «Цо нухалда Аварагас дида гьикъана: «Я Абул Мунзир, дуда лъалищ Аллагьасул тIехьалда жаниб кинаб аят бищун кIудияб бугебали?» Дица абуна: «ТIадегIанав Аллагьасдаги гьесул Расуласдаги лъикI лъала», - ян. Аварагас ﷺ нахъеги гьикъана: «Я Абул Мунзир, дуда лъалищ Аллагьасул тIехьалда кинаб аят дуе бищунго кIудияб бугебали?» Цинги дица абуна: «Гьеб аят бугин абун рехсола Аятул курси», - ян. Гьеб мехалда Аварагас ﷺ, дир каранда кверги тункун, абуна: «ГIелмуялъулъ мун талихIавлъун ватаги, я Абул Мунзир», - ян. (Муслим, 810)

Имам Нававияс жиндирго «Мингьаж шархI СахIихI Муслим» абураб тIехьалда гьеб хIадисалъе баян кьун хъвалеб буго: «ГIалимзабаз абуна Аятул курси цогидал аятаздаса батIа бахъулин жиндир тIадегIанлъиялдалъун, щайгурелъул гьеб аяталда жаниб ТIадегIанав Аллагьасул киналго цIаразул ва сипатазул аслу буго: Аллагь цо вукIин, Гьесул чIаголъи, гIелму, къуват, къудрат ва къадар. Гьел хасиятал ккола Аллагьасул киналго цIаразул ва сипатазул аслу».

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго Аллагьасул Расулас ﷺ абунилан: «ХIакълъунго, щибаб жоялъул букIуна тIогь, «Аль-Бакъара» сура ккола Къуръаналъул тIогь, гьеб сураталда жаниб буго Къуръаналъул киналго аятазул бетIер – гьебги ккола «Аятул курси», - ян. (Тирмизи, 2878)

Аятул курсиялъул хириялъиялъул хIакъалъулъ Аварагас ﷺ хIадисал рицана. Аятул курси Къуръаналъул кIудияб аят букIиналъ муъминчиясе цIаларалъухъ кIудияб кири щола. Гьелъ гьесие кумек гьабула Алжаналде гIагарлъизе.

ГIали ибн АбутIалибидасан бицана, минбаралда чIун вугев мехалъ Аварагас ﷺ абулеб рагIанин: «Паризаял каказдаса хадуб Аятул курси цIаларав чиясе Алжаналде лъугьине щибго квалквал букIунаро, хвел гурони, гьебги цIалуларо валияс ва Аллагьасул лагъас гурони. Кьижулеб мехалъ Аятул курси цIаларав чи Аллагьасул цIуниялда гъоркь вукIуна, гьединго гьесул мадугьалги, мадугьаласул мадугьалги, гьесда сверухъ ругелщинал рукъзалги рукIуна Аллагьасул цIуниялда гъоркь», - ян. (Байгьакъи, «ШугIаб ал-Иман», 2395)

Аятул курси цIалулев чи цIунула кинабго квешлъиялдаса ва заралалдаса. Аятул курсиялъул хиралъиялдасан ккола муъминчи жиназдаса ва гIадамаздаса цIуни.

Абу Гьурайратидасан бицана Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Аятул курси ва ХIамим ал-Муъмин сураялъул байбихьи цIаларав чиясе гьеб къоялъ гьесие цIунилъун чIола кинаб букIаниги квешлъиялдаса». (ТIабарани, 322)

Ибну ас-Суннияс Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалъул риваяталда буго Аварагас ﷺ абунин: «Къасимехалъ Аятул курси ва лъабабилеб аяталде щвезегIан «ХIамимул-муъминун» сураялъул цIаларав чи рогьинегIан цIунула. Радал гьел цIаларав чи къасимех щвезегIан цIунула», - ян. (Ибну ас-Сунни, «ГIамалул явми ва лайла», 76)

Гьединго ХIасанидасан бицана, Аварагас ﷺ абун бугин: «Паризаяб какдаса хадуб Аятул курси цIаларав чи хадусеб как базегIан Аллагьасул цIуниялда гъоркь вукIуна», - ян. (ТIабарани, «МугIжамул Кабир», 2733)

Инсан гIемер ккола къварилъиялде ва пашманлъиялде. Гьединаб ахIвал-хIалалда гьес Аятул курси цIалани, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьесие бигьалъизабула ва пашманлъиялдаса хвасар гьавула.

Абу Къатадатица бицараб хIадисалда бачIана Аллагьасул Расулас ﷺ абунилан: «ТIадегIанав ва КIудияв Аллагьас кумек гьабула пашманлъидал Аятул курси ва Аль-Бакъара сураталъул ахирисел аятал цIаларав чиясе», - ян.

Гьеб хIадисалъул Дайламица Абу Къатадатидасан бицараб риваяталда буго Аварагас ﷺ абунин: «ТIадегIанав ва КIудияв Аллагьас хвасар гьавула пашманлъарав чи Аятул курси ва Аль-Бакъара сураталъул ахирисел аятал цIалидал», - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


Черхалъул хIал баччулеб

ХIатIил кӀудияб килищ гӀицӀго килищ гуро.   Гьеб чIола тӀолабго черхалъе балансировка хӀисабалда, ай гьелъ тIубараб черх чIезабула битIун, чи дове-гьаниве вортун унаредухъ. ГьитIинаб лага букӀаниги, гьелъ черхалъул 40 процент гӀанасеб къадар жиндаго баччула. Гьеб гьечӀони нилъехъа ритӀун...


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...