Аслияб гьумералде

Мунги мадугьалги цIунула

Мунги мадугьалги цIунула

Аятул курси ккола МухIаммад аварагасде ﷺ рещтIараб бищун кIудияб аят. Гьеб аяталъ нугIлъи гьабула ТIадегIанав Аллагь цо вукIин ва Гьесул къудрат, гьединго Гьесул берцинал цIарал ва тIадегIанал сипатал.

 

ГIабдуллагь ибн РабахIидасан бачIараб хIадисалда буго, Убаю ибн КагIбица абунилан: «Цо нухалда Аварагас дида гьикъана: «Я Абул Мунзир, дуда лъалищ Аллагьасул тIехьалда жаниб кинаб аят бищун кIудияб бугебали?» Дица абуна: «ТIадегIанав Аллагьасдаги гьесул Расуласдаги лъикI лъала», - ян. Аварагас ﷺ нахъеги гьикъана: «Я Абул Мунзир, дуда лъалищ Аллагьасул тIехьалда кинаб аят дуе бищунго кIудияб бугебали?» Цинги дица абуна: «Гьеб аят бугин абун рехсола Аятул курси», - ян. Гьеб мехалда Аварагас ﷺ, дир каранда кверги тункун, абуна: «ГIелмуялъулъ мун талихIавлъун ватаги, я Абул Мунзир», - ян. (Муслим, 810)

Имам Нававияс жиндирго «Мингьаж шархI СахIихI Муслим» абураб тIехьалда гьеб хIадисалъе баян кьун хъвалеб буго: «ГIалимзабаз абуна Аятул курси цогидал аятаздаса батIа бахъулин жиндир тIадегIанлъиялдалъун, щайгурелъул гьеб аяталда жаниб ТIадегIанав Аллагьасул киналго цIаразул ва сипатазул аслу буго: Аллагь цо вукIин, Гьесул чIаголъи, гIелму, къуват, къудрат ва къадар. Гьел хасиятал ккола Аллагьасул киналго цIаразул ва сипатазул аслу».

Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго Аллагьасул Расулас ﷺ абунилан: «ХIакълъунго, щибаб жоялъул букIуна тIогь, «Аль-Бакъара» сура ккола Къуръаналъул тIогь, гьеб сураталда жаниб буго Къуръаналъул киналго аятазул бетIер – гьебги ккола «Аятул курси», - ян. (Тирмизи, 2878)

Аятул курсиялъул хириялъиялъул хIакъалъулъ Аварагас ﷺ хIадисал рицана. Аятул курси Къуръаналъул кIудияб аят букIиналъ муъминчиясе цIаларалъухъ кIудияб кири щола. Гьелъ гьесие кумек гьабула Алжаналде гIагарлъизе.

ГIали ибн АбутIалибидасан бицана, минбаралда чIун вугев мехалъ Аварагас ﷺ абулеб рагIанин: «Паризаял каказдаса хадуб Аятул курси цIаларав чиясе Алжаналде лъугьине щибго квалквал букIунаро, хвел гурони, гьебги цIалуларо валияс ва Аллагьасул лагъас гурони. Кьижулеб мехалъ Аятул курси цIаларав чи Аллагьасул цIуниялда гъоркь вукIуна, гьединго гьесул мадугьалги, мадугьаласул мадугьалги, гьесда сверухъ ругелщинал рукъзалги рукIуна Аллагьасул цIуниялда гъоркь», - ян. (Байгьакъи, «ШугIаб ал-Иман», 2395)

Аятул курси цIалулев чи цIунула кинабго квешлъиялдаса ва заралалдаса. Аятул курсиялъул хиралъиялдасан ккола муъминчи жиназдаса ва гIадамаздаса цIуни.

Абу Гьурайратидасан бицана Аллагьасул Расулас ﷺ абунин: «Аятул курси ва ХIамим ал-Муъмин сураялъул байбихьи цIаларав чиясе гьеб къоялъ гьесие цIунилъун чIола кинаб букIаниги квешлъиялдаса». (ТIабарани, 322)

Ибну ас-Суннияс Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисалъул риваяталда буго Аварагас ﷺ абунин: «Къасимехалъ Аятул курси ва лъабабилеб аяталде щвезегIан «ХIамимул-муъминун» сураялъул цIаларав чи рогьинегIан цIунула. Радал гьел цIаларав чи къасимех щвезегIан цIунула», - ян. (Ибну ас-Сунни, «ГIамалул явми ва лайла», 76)

Гьединго ХIасанидасан бицана, Аварагас ﷺ абун бугин: «Паризаяб какдаса хадуб Аятул курси цIаларав чи хадусеб как базегIан Аллагьасул цIуниялда гъоркь вукIуна», - ян. (ТIабарани, «МугIжамул Кабир», 2733)

Инсан гIемер ккола къварилъиялде ва пашманлъиялде. Гьединаб ахIвал-хIалалда гьес Аятул курси цIалани, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ гьесие бигьалъизабула ва пашманлъиялдаса хвасар гьавула.

Абу Къатадатица бицараб хIадисалда бачIана Аллагьасул Расулас ﷺ абунилан: «ТIадегIанав ва КIудияв Аллагьас кумек гьабула пашманлъидал Аятул курси ва Аль-Бакъара сураталъул ахирисел аятал цIаларав чиясе», - ян.

Гьеб хIадисалъул Дайламица Абу Къатадатидасан бицараб риваяталда буго Аварагас ﷺ абунин: «ТIадегIанав ва КIудияв Аллагьас хвасар гьавула пашманлъарав чи Аятул курси ва Аль-Бакъара сураталъул ахирисел аятал цIалидал», - ян.

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Баркала кумекалъухъ

ХӀурматияб «Ас-салам» газеталъул редакция! Газета гьоркьобккун нижее, Хунзахъ районалъул ТӀадколоб росулъа ХӀажиев ГӀалискандил хъизамалъе, бокьун буго баркалаялъул калам загьир гьабизе нижее хӀажалъи ккедал кумекалъе ратарал гӀадамазе.   Исана 13 июналда цӀаги рекӀун нижер мина,...


Рокъоб мавлид гьабиялъул даража

Абубакр Сидикъас абуна: «Мавлидалъе цо диргьам жинца кьурав чи Алжаналъув дир гьалмагъ вуго», - абун.   ГIумарица абуна: «Аварагасул ﷻ мавлид жинца кIодо гьабурав чи, ислам чIаго гьабурав чи вуго», - ян. ГIусманица абуна: «Мавлид цIализе цо диргьам жинца кьурав...


Лъаялъул байрам

Хъумторхъала райналъул ракьалда бугеб ЦIияб ГIурада росулъ тIобитIана лъай кьеялъул ва рухIияб тарбия щвеялъул мурадалда гIуцIараб байрам. Гьениб росдал лъималаз ва гьидерил росабалъа рачIарал гьитIичаз бихьизабуна жидерго лъай. Гьез цIалана Къуръан ва кьуна батIи-батIиял гIелмиял суалазе жавабал.


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....


Щал кколелали бихьизабуна

Нилъер диналда жаниб кутакаб бакI кколеблъун буго аманат, божилъи гьабураб тIубазаби, ритIухълъи цIуни абураб иш. Гьебги гIицIго гьабулеб гIадатияб ишалда хурхин гуреб, муъминчиясул гIумруялъул Аллагьасулгун ﷻ жиндир бугеб гьоркьоблъиялдаса байбихьун ва хIатта хIайваназул ургъел гьабиялде щвезегIан...