Аслияб гьумералде

Баракат тIалаб гьаби

Баракат тIалаб гьаби

Баракат тIалаб гьаби

Аварагасул ﷺ чашкаялдасаги мажгиталдасаги

Абу-Бурдатидасан бицана: «Дун Мадинаялде щведал, дида ГIабдуллагь бину Салам дандчIвана ва гьес абуна: «Вилълъа дида цадахъ рокъове, Аварагас ﷺ лъим гьекъолеб букIараб чашкаялдаса лъимги гьекъезе, Аварагас ﷺ как балеб букIараб мажгиталъуб какги базе», - ян. Дун гьесда цадахъ вилълъана. Гьес дие гьекъезе лъимги кваназе чамасдакги кьуна, Аварагасул ﷺ мажгиталда какги бана», - ян («СахIихIул Бухари», «Сунанул кубра»).

Аварагас ﷺ хIетIе лъураб бакIалда

Абу-Мижлазица бицана: «Маккаялдаги Мадинаялдаги гьоркьоб ниж ругеб мехалъ, Абу-Мусал АшгIарияс, боголил как къокъги гьабун, кIиго ракагIат бана, цинги тIадеги вахъун, витруялъул цо ракагIатги бана, гьелъулъ «сурату-Ннисаалдаса» 100 аятги цIалана. Салам кьун хадуб гьес абуна: «Дица щибго кIарчанлъи биччачIого дирго хIатIал лъуна Аварагас ﷺ лъун рукIараб бакIалда ва цIалана Аварагас ﷺ цIалулеб букIараб куцалъ», - илан.

Аварагасда ﷺ хъвараб квералда убач гьаби

ЯхIя бину ХIарис Зимарияс бицана: «Дида дандчIвана Василат бину АскъагI абурав асхIаб ва дица гьикъана гьесда: «Гьаб квералдалъунищ дуца Аварагасе ﷺ къотIи гьабураб?» - илан. Гьес абуна уйилан. Дица абуна, кье дихъе гьеб убач гьабизеян, гьесги кьуна, дицаги убач гьабуна», - ян. Гьайсами. («МажмагIу-ззаваид», т. 8, гь. 42).

Масжидул ГIишаралда

СалихI бину Диргьамица бицун буго: «Ниж рахъана хIежалде. Нухда дандчIвана Аварагасул ﷺ цо асхIаб. Гьес нижеда абуна: «Нуж унаго, нужеда нухда батизе буго Аблат абураб росу», - ян. Нижеца абуна бугинха гьединаб росуян. Цинги гьес абуна: «Лъица тIаде босилеб гьеб росулъ бугеб Масжидул ГIишаралда дидасан как базе», - ян ва, нижеда цадахъ вукIарав Абу-Гьурайратидехунги валагьун, тIадеги жубана: «Дида рагIун букIана дир вокьулев гьудулас (Аварагас ﷺ) абулеб: «ТIадегIанав Аллагьас Къиямасеб къоялъ Масжидул ГIишаралда как баразда гьоркьоса рахъинаризе руго шагьидзаби. Гьел гурони Бадруялъул шагьидзабазда аскIорги рукIине гьечIо», - ян. (Абу-Давуд «Сунан», Байгьакъи «ШугIабул иман»).

ХIадис-гIелмуялъул кIудияв гIалимчи, шайих АхIмад Сагьарнуфурияс гьаб хIадисги рехсон, хъвалеб буго: «Гьаб хIадисалъ бицуна къаркъалаялъ гьарурал гIамалазул кири, цохIо гьабурасе гурони, цогидазеги щолеблъи, Аллагьасде ﷻ гIагарал, Гьесие рокьулел чагIазда хурхараб жоялдаса баркат тIалаб гьабизе бегьи». («Базлул мажгьуд», т. 17, гь. 225).

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


Аллагьасул ﷻ аманат

ГIемерисел руччабаз хIаракат бахъула хIалакълъизелъун черхалъе гIакъуба кьезе. Гьеб гуро жакъасеб «унтиги», гьедин букIана гIасрабаз цебеги.   МухӀаммад Аварагасул ﷺ суннаталъ нилъеда малъула черхалъулги рухӀалъулги хIал лъикIлъизабиялъе рекъон кколел сабабал. Суннатги ккола...


Аварагасул ﷺ сира

Кинаб илагьияб хIикмат букIараб Аварагас ﷺ Макка рехун тезе ккеялъулъ?   Маккаялдаса Мадинаялде Аварагас ﷺ гьижра гьабиялъул хIикматаздасан ккола бусурбабазе дин загьир гьабизе цо шагьаралда яги улкаялда толеб гьечIони, гьезги дин цIунизе гIоло, ватIаналдаса цоги бакIалде гьижра гьабизе...