Аслияб гьумералде

ТIаса лъугьине бокьулаан

ТIаса лъугьине бокьулаан

ТIаса лъугьине бокьулаан

Хириясе ﷺ цIакъ бокьулаан гIузру бачинеги гIадамазда тIаса лъугьинеги.

 

Цо ягьудиялъ загьру жубараб гIиялъажоялъул гьан бачIана гьесие. Аллагьас гьеб гьан гьесда кIалъазабуна жинда гъорлъ загьру бугин абун. Гьей гIадан асхIабзабаз гьесухъе ячун ячIиндал, Аварагас ﷺ гьелда гьикъана щай дуца загьру жубан букIарабин абун. Гьелъ абуна: «Дие дур хIал бихьизе бокьун букIана. Нагагь мун Авараг ватани гьелъ дуе зарал гьабиларо, ва амма гьерсал рицунев чи ватани нижги дудаса эркенлъила», - ян. Аварагас ﷺ абуна: «Дуе дун чIвазе Аллагьас рес кьоларо», - ян ва гьейги йиччан тана.

Цо рагъулъги, асхIабзаби тохлъараб заманги балагьун, цояв гьесда аскIов вахъун чIана хвалченги борхун, гьанже мун лъица дидаса цIунилевиланги абун. Хирияс ﷺ абуна Аллагьас цIунулилан. Цинги гьесул кодоса хвалчен бортана, свалат-салам лъеяв Аллагьасул Расулас гьеб хвалченги кодоб ккун абуна, гьанже мун лъица цIунилевин. Гьес абуна, жинда тIаса лъугьаян. Хирияс ﷺ абуна шагьадат битIеян. Гьес абуна шагьадат битIиларин, дуде дандеги вахъинарин, мунгун цадахъги чIеларин. Хирияс ﷺ гьев виччан тана. Цинги жиндирго къавмалъухъе щведал, дов чияс абуна: «Дун нужехъе гIадамазул бищун лъикIав чиясда аскIоса вачIана», - ян (Бухари).

Гьес ﷺ жиндирго нафсалъе гIоло лъидасаго рецIел босичIо. Гьес ﷺ абулаан: «Дунял-ахираталъул бищун тIадегIанаб, берцинаб тIабигIаталдаса ккола, дуе зулму гьабурасдаса мун тIаса лъугьин», - абун.

 

Къурайшияздаса кин тIаса лъугьарав?

ГIемерал соназ къурайшияз Аварагасеги ﷺ гьесул асхIабзабазеги бажарараб квешлъиги заралги гьабуна. Макка бахъун хадуб свалат-салам лъеяв Аллагьасул Расулас ﷺ, КагIбаялъул нуцIида аскIов вахъунги чIун, вагIза гьабуна. Цин Аллагьасе рецц гьабуна, хадуб чи чIварав чиясе букIунеб хIукмуялъул бицана, цинги чIухIи квешаб жо букIиналъул, умумуздалъун чIухIизе бегьунгутIиялъул, киналго цо Адамил лъимал рукIиналъул, Адамги ракьудаса вижарав вукIиналъул бицана, гьелда хурхун бачIараб хирияб Къуръаналъул аят цIалана, цинги абуна: «Я къурайшиял, я Маккаялъул агьлу, дица нужее щиб гьабилилан нужеда ракIалде кколеб?» Гьез абуна: «Дуца нижее лъикIаб гьабула, мун нижер къадру-къимат бугев вацасул васги ккола», - ян. Аллагьасул Расулас ﷺ абуна: «Нуж дица тархъан гьаруна, нуж ине бегьула», - ян.

Жеги Хирияс ﷺ абунилан: «Дица нужеда абула Юсуф аварагас жиндирго вацазда абураб жо: «Нужеда жакъа дица гIайиб чIваларо. Нуж а, нуж тархъан гьаруна», - ян.

 

ХIабиб МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Дагъистаналъул ГIалимзабазул совет

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана ГӀалимзабазул советалъул президиумалъул данделъи. Гьелда гӀахьаллъана ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагӀилов ва республикаялъул округазда ругел муфтияталъул вакилзаби. Данделъи рагьана ГӀалим-забазул советалъул председателасул ишал тIуралев КъахIиса...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Муфтиясги гIахьаллъи гьабуна

Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афанди гӀахьаллъана РФялъул президентасул Северияб Кавказалъул федералияб округалда вугев вакил Юрий Чайкал нухмалъиялда гъоркь тӀобитӀараб данделъиялда. Гьениб гьоркьор лъун рукIана миллатазда ва диназда гьоркьоб рекъел цӀуниялъул ва гьеб щула...


ННТялъ бергьенлъи босана

МахӀачхъалаялда тIобитIана «Журналистазул вацлъиялъулаб кубок» абураб цIаралда гъоркь мини-футбол хIаялъул рахъалъ турнир. Байбихьуда ННТ команда, ГТРК «Дагестан» командаялдасаги бергьун, борчIана плей-оффалде ва гьенибги медиакомандаялдаса 5:2 хӀисабгун бергьана. Финалалда гьел дандчIвана...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...