Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасе ﷺ кутакалда рокьулаан мискинзабигун пакъирзаби. Гьезие, живго вакъун чIунги, кваназе жоги кьолаан.

 

Гьес ﷺ абулаан: «Нужер лагъзал нужер вацал ккола, нужеца кваналеб жо гьездаги кваназабе, нужеца ретIунеб жо гьездаги ретIе», - ян.

Гьединго абулаан, умматалъул пакъирзаби гьелъул бечедал гIадамаздаса щунусго соналъ цере алжаналде унилан. Цоги абула: «ГIадамазда мискинзаби рихараб мехалда, Аллагьас гьезде ракъдаллъиги, ханзабазул зулму-хиянатги, тушбабазул къуватги тIаде тIамулин», - абун. Гьединго абула: «Нужеца мискинзабазулгун лъай-хъвайги гьабе, гьезие лъикIлъиги гьабе, гьезул Аллагьасда аскIоб хасаб хиралъи буго», - ян. Гьес ﷺ Аллагьасда гьарулаан: «Я, дир Аллагь, дица Дуда гьарула дие мискинзаби рокьизаре», - абун. «Я, ГIаишат, дуе мискинзаби рокьа, дуца гьел гIагарги гьаре, Аллагьас къиямасеб къоялъ мунги Жиндего гIагар гьайизе йиго», - янги абулаан.

 Цо нухалъ Аллагь разилъаяв Абубакар-асхIаб мискинал асхIабзабигун къацандана. Гьеб мехалъ Аллагьасул расулас гьесда абуна: «Я, Абубакар, дуца гьезул ццинищ бахъинабураб? Дуца гьезул ццим бахъинабун батани, Аллагьасул ццим дудаги бахъуна», - ян. Гьеб мехалъ Абубакар гьезде аскIове ана ва абуна: «Я, дир вацал, дица нужер ццин бахъинабунищ?» - ян. Гьез абуна: «БахъинабичIо, нижер вац, Аллагьас дур мунагьал чураги!» - абун (Муслим).

Гьес ﷺ гIадамазе хIарамаблъун гьабуна гьаби, кутул, хIелкал ва цогидал хIайванал рагъизе тIами. Гьес ﷺ васият гьабулаан хIайваназда гурхIел гьабеян, гьел ракъизаругеян, гьезда бакIаб жо баччизабугеян, гьезие гIазаб кьогеян. Гьес ﷺ абуна къверкъ чIвагеянги. Гьединго абуна, цо чIужугIадан жужахIалъе хIакълъанин гьелъ кето хвезегIан бакъизаби сабаблъунилан. Варанабазда рекIун харбида рукIунгеянги абулаан.

Гьесда ﷺ бихьана цояс гIинги ккун гIиялъажо хъвезе бехъерхъун бачунеб. Аварагас ﷺ абуна, гIинги биччан, габуралъул кIиябго хьибилги ккун, бигьагьабун бачеян. Гьесда ﷺ цояв вихьана гIиялъажоги гIодоб тIамун нус рекIинабулев. Аварагас ﷺ гьесда абуна, дуца гьалда кIицIул хвелищ чIамизабулеб бугеб, гьелда бихьулареб бакIалда рекIинабе нусилан.

Гьес ﷺ абулаан хъолеб жо нужеца берцинго хъвейин, бигьагьабун гIодобги тIамейин, нусги лъикIго рекIинабейин абун. 

«Бищун хирияб гIасру - дир гIасру буго (асхIабзабазул гIасру)», - ян абуна аварагас ﷺ. Гьединго абуна: «Нуж дир асхIабзабазде хьандоге, дир рухI кодосев Аллагьасдалъун дун гьедула, нужер цояс УхIуд мегIергIанасеб месед садакъаде бикьаниги, дир асхIабзабаз цо сахI яги гьелъул бащалъи садакъаде кьуралъул кириялде бахунаро», - ян (Бухари, Муслим).

 

МухIаммаднаби АхIмаев

 

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ХIарамалъул ракь

Макка-Мадинаялъул хиралъилъун нилъее гIела, жиндие гIоло кинабго махлукъат бижарав Авараг ﷺ тIад хьвадараб, гьев вукъараб ракьлъун букIин.   Нилъеда бихьулеб буго жакъасеб къоялъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Макка-Мадинаялъул агьлу хьихьун бугеб куцги, гьениб гьанжелъизегIан цIунун бугеб...


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...


ХIикматал махлукъатал

Тюлень   Дунялалда руго гIага-шагарго 30-гIанасеб батIияб тайпа тюленазул. Крабал кваналел тюленазул цаби руго гIажаибал. ГIемерисел тюленал, бихьиналищ яги цIуялищали ратIарахъизе кIоларо. ГIумруги гьез, масала, бихьиналъ - 20-25 соналъ, цIуялъ - 30-35 соналъ гьабула. ТIинчIги гьабула 1-3....


«Ас-салам» – магIарул росабалъ

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана Шамил районалъул Бакълъухъ росулъе. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана росдал бегавулгун, школалъул нухмалъулевгун, мадрасаялъул ректоргун цогидалги жамгIиял хIаракатчагIигун. Гьезулгун...


«Инсан» фондалъул лъазаби

«Инсан» фондалъ байбихьун буго Маккаялда къварилъиялда ругел гӀадамазе садакъаде бикьизе къурбан хъвезе бокьаразул гӀарзаби къабул гьаризе. Фондалъ тӀубазабизе бугин тӀолабго иш: къурбаналъе хъвезе хӀайван боси, шаргӀалъул къануназда рекъон гӀид тӀубай ва Маккаялда къварилъиялда ругезе...