Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасе ﷺ кутакалда рокьулаан мискинзабигун пакъирзаби. Гьезие, живго вакъун чIунги, кваназе жоги кьолаан.

 

Гьес ﷺ абулаан: «Нужер лагъзал нужер вацал ккола, нужеца кваналеб жо гьездаги кваназабе, нужеца ретIунеб жо гьездаги ретIе», - ян.

Гьединго абулаан, умматалъул пакъирзаби гьелъул бечедал гIадамаздаса щунусго соналъ цере алжаналде унилан. Цоги абула: «ГIадамазда мискинзаби рихараб мехалда, Аллагьас гьезде ракъдаллъиги, ханзабазул зулму-хиянатги, тушбабазул къуватги тIаде тIамулин», - абун. Гьединго абула: «Нужеца мискинзабазулгун лъай-хъвайги гьабе, гьезие лъикIлъиги гьабе, гьезул Аллагьасда аскIоб хасаб хиралъи буго», - ян. Гьес ﷺ Аллагьасда гьарулаан: «Я, дир Аллагь, дица Дуда гьарула дие мискинзаби рокьизаре», - абун. «Я, ГIаишат, дуе мискинзаби рокьа, дуца гьел гIагарги гьаре, Аллагьас къиямасеб къоялъ мунги Жиндего гIагар гьайизе йиго», - янги абулаан.

 Цо нухалъ Аллагь разилъаяв Абубакар-асхIаб мискинал асхIабзабигун къацандана. Гьеб мехалъ Аллагьасул расулас гьесда абуна: «Я, Абубакар, дуца гьезул ццинищ бахъинабураб? Дуца гьезул ццим бахъинабун батани, Аллагьасул ццим дудаги бахъуна», - ян. Гьеб мехалъ Абубакар гьезде аскIове ана ва абуна: «Я, дир вацал, дица нужер ццин бахъинабунищ?» - ян. Гьез абуна: «БахъинабичIо, нижер вац, Аллагьас дур мунагьал чураги!» - абун (Муслим).

Гьес ﷺ гIадамазе хIарамаблъун гьабуна гьаби, кутул, хIелкал ва цогидал хIайванал рагъизе тIами. Гьес ﷺ васият гьабулаан хIайваназда гурхIел гьабеян, гьел ракъизаругеян, гьезда бакIаб жо баччизабугеян, гьезие гIазаб кьогеян. Гьес ﷺ абуна къверкъ чIвагеянги. Гьединго абуна, цо чIужугIадан жужахIалъе хIакълъанин гьелъ кето хвезегIан бакъизаби сабаблъунилан. Варанабазда рекIун харбида рукIунгеянги абулаан.

Гьесда ﷺ бихьана цояс гIинги ккун гIиялъажо хъвезе бехъерхъун бачунеб. Аварагас ﷺ абуна, гIинги биччан, габуралъул кIиябго хьибилги ккун, бигьагьабун бачеян. Гьесда ﷺ цояв вихьана гIиялъажоги гIодоб тIамун нус рекIинабулев. Аварагас ﷺ гьесда абуна, дуца гьалда кIицIул хвелищ чIамизабулеб бугеб, гьелда бихьулареб бакIалда рекIинабе нусилан.

Гьес ﷺ абулаан хъолеб жо нужеца берцинго хъвейин, бигьагьабун гIодобги тIамейин, нусги лъикIго рекIинабейин абун. 

«Бищун хирияб гIасру - дир гIасру буго (асхIабзабазул гIасру)», - ян абуна аварагас ﷺ. Гьединго абуна: «Нуж дир асхIабзабазде хьандоге, дир рухI кодосев Аллагьасдалъун дун гьедула, нужер цояс УхIуд мегIергIанасеб месед садакъаде бикьаниги, дир асхIабзабаз цо сахI яги гьелъул бащалъи садакъаде кьуралъул кириялде бахунаро», - ян (Бухари, Муслим).

 

МухIаммаднаби АхIмаев

 

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


РакI - инсанасул рагъул майдан

Исламалда тарбия кьеялъул бищунго кIвар бугел масъалабазул цояб ккола рекIел ургъел гьаби. РакIалъ чIезабула Аллагьасда цебе лагъасул хIакъикъияб хIал, гьесул къасдал, ракIбацIцIалъи, цогидаздехун ва жидерго БетIергьанасдехун бугеб бербалагьи. Инсанасул къватIисел ишал ккола гIицIго жаниб бугеб...


«Юсуф» сура

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дуца бице, Авараг ﷺ, дурго къавмалъе Юсуф аварагас жиндир эмен ЯгIкъуб аварагасде абураб: «Я, дир эмен, дида бихьана макьилъ анцIила цо цIва ва бакъги моцIги. Дида гьел рихьана зодоса гIодореги рещтIун, дие сужда...


Мунагьалдаса тавбуялде руссин

Нилъеда лъала гьаб дунялалда щивго чи чIаго хутIуларевлъи ва киналго хвезе рукIин, ай хIисаб-суал кьезе Аллагьасда цере чIезе рукIинги. Гьединлъидал, нилъеца хIалкIун тавбу гьабун, квешлъиялдаса лъикIлъиялде руссине хIаракат бахъизе ккола.   Мунагь кколарев чи вукIунаро, амма щиб мунагь гьабун...


Луганскиялда тӀобитӀана диназда гьоркьосеб гӀолилазул форум

«Халкъазул цолъи - улкаялъул къуват» абураб гӀолилазул форум тӀобитӀана Луганскиялда. Гьеб гӀуцӀана Дагъистаналъул муфтияталъ исламияб культураялъул фондалъул квербакъиялдалъун. Россиялъул Федерациялъул батӀи-батӀиял регионаздаса рачӀарал гӀахьалчагӀаз, гьезда гьоркьор бусурбабазул ва...


Жиндир ругъун нахъе хутIулеб

Абугьурайратица бицун буго цо нухалъ Аварагасухъе ﷺ вачIанин цояв ва абунин: «Я Аллагьасул ﷻ расул ﷺ, цо кинаб бугониги малъа-хъвай гьабе дие», - ян. Абулелъулги гьев чи ццим бахъун вукIинчIо, гIодове виччан вукIана.   Аварагас ﷺ абуна: «Ццим бахъине биччаге», - ян. Гьев чи вукIана жеги...