Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасе ﷺ кутакалда рокьулаан мискинзабигун пакъирзаби. Гьезие, живго вакъун чIунги, кваназе жоги кьолаан.

 

Гьес ﷺ абулаан: «Нужер лагъзал нужер вацал ккола, нужеца кваналеб жо гьездаги кваназабе, нужеца ретIунеб жо гьездаги ретIе», - ян.

Гьединго абулаан, умматалъул пакъирзаби гьелъул бечедал гIадамаздаса щунусго соналъ цере алжаналде унилан. Цоги абула: «ГIадамазда мискинзаби рихараб мехалда, Аллагьас гьезде ракъдаллъиги, ханзабазул зулму-хиянатги, тушбабазул къуватги тIаде тIамулин», - абун. Гьединго абула: «Нужеца мискинзабазулгун лъай-хъвайги гьабе, гьезие лъикIлъиги гьабе, гьезул Аллагьасда аскIоб хасаб хиралъи буго», - ян. Гьес ﷺ Аллагьасда гьарулаан: «Я, дир Аллагь, дица Дуда гьарула дие мискинзаби рокьизаре», - абун. «Я, ГIаишат, дуе мискинзаби рокьа, дуца гьел гIагарги гьаре, Аллагьас къиямасеб къоялъ мунги Жиндего гIагар гьайизе йиго», - янги абулаан.

 Цо нухалъ Аллагь разилъаяв Абубакар-асхIаб мискинал асхIабзабигун къацандана. Гьеб мехалъ Аллагьасул расулас гьесда абуна: «Я, Абубакар, дуца гьезул ццинищ бахъинабураб? Дуца гьезул ццим бахъинабун батани, Аллагьасул ццим дудаги бахъуна», - ян. Гьеб мехалъ Абубакар гьезде аскIове ана ва абуна: «Я, дир вацал, дица нужер ццин бахъинабунищ?» - ян. Гьез абуна: «БахъинабичIо, нижер вац, Аллагьас дур мунагьал чураги!» - абун (Муслим).

Гьес ﷺ гIадамазе хIарамаблъун гьабуна гьаби, кутул, хIелкал ва цогидал хIайванал рагъизе тIами. Гьес ﷺ васият гьабулаан хIайваназда гурхIел гьабеян, гьел ракъизаругеян, гьезда бакIаб жо баччизабугеян, гьезие гIазаб кьогеян. Гьес ﷺ абуна къверкъ чIвагеянги. Гьединго абуна, цо чIужугIадан жужахIалъе хIакълъанин гьелъ кето хвезегIан бакъизаби сабаблъунилан. Варанабазда рекIун харбида рукIунгеянги абулаан.

Гьесда ﷺ бихьана цояс гIинги ккун гIиялъажо хъвезе бехъерхъун бачунеб. Аварагас ﷺ абуна, гIинги биччан, габуралъул кIиябго хьибилги ккун, бигьагьабун бачеян. Гьесда ﷺ цояв вихьана гIиялъажоги гIодоб тIамун нус рекIинабулев. Аварагас ﷺ гьесда абуна, дуца гьалда кIицIул хвелищ чIамизабулеб бугеб, гьелда бихьулареб бакIалда рекIинабе нусилан.

Гьес ﷺ абулаан хъолеб жо нужеца берцинго хъвейин, бигьагьабун гIодобги тIамейин, нусги лъикIго рекIинабейин абун. 

«Бищун хирияб гIасру - дир гIасру буго (асхIабзабазул гIасру)», - ян абуна аварагас ﷺ. Гьединго абуна: «Нуж дир асхIабзабазде хьандоге, дир рухI кодосев Аллагьасдалъун дун гьедула, нужер цояс УхIуд мегIергIанасеб месед садакъаде бикьаниги, дир асхIабзабаз цо сахI яги гьелъул бащалъи садакъаде кьуралъул кириялде бахунаро», - ян (Бухари, Муслим).

 

МухIаммаднаби АхIмаев

 

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Жиндир тIабигIат - Къуръан

ХӀадисазул тӀахьазул аслиял мурадазул цояблъун ккола МухӀаммад аварагасулﷺ шамаилал тIиритIизари, ай гьесул вукIа-вахъин, тIабигIат. Къокъго абуни, Аварагасда ﷺ хурхарабщинаб. Гьелъие гIиллалъун ккана МухIаммад Авараг ﷺ камилав, жиндаса мисал босулевлъун вукIиналъ.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Кинаб хъвелеб?

Къурбан хъвей ШафигIиясдаги АхIмадидаги Маликидаги аскIоб муаккадаб суннат ккола. АбухIанифатида аскIоб къурбан хъвей тIадаб буго шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун бугел гIадамазда. Амма АбухIанифатида аскIоб гьеб тIалъизе ккани закат бахъи гIураб бечелъи букIине ккола. «РахIматул...


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...


Анищ тIубана

ДРялъул муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатовалъ гӀахьаллъи гьабуна «Кумек» абураб бизнес-клуб рагьулеб мехалда тӀобитӀараб ва «Инсан» фондалъ гӀуцӀараб «Шкатулка желаний» абураб тадбиралда. Гьеб акция тIобитIулеб заманалда лъим кIанцIиялдалъун зарал ккараб...


ХIарамалъул ракь

Макка-Мадинаялъул хиралъилъун нилъее гIела, жиндие гIоло кинабго махлукъат бижарав Авараг ﷺ тIад хьвадараб, гьев вукъараб ракьлъун букIин.   Нилъеда бихьулеб буго жакъасеб къоялъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Макка-Мадинаялъул агьлу хьихьун бугеб куцги, гьениб гьанжелъизегIан цIунун бугеб...