Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасул ﷺ гурхIел

Аварагасе ﷺ кутакалда рокьулаан мискинзабигун пакъирзаби. Гьезие, живго вакъун чIунги, кваназе жоги кьолаан.

 

Гьес ﷺ абулаан: «Нужер лагъзал нужер вацал ккола, нужеца кваналеб жо гьездаги кваназабе, нужеца ретIунеб жо гьездаги ретIе», - ян.

Гьединго абулаан, умматалъул пакъирзаби гьелъул бечедал гIадамаздаса щунусго соналъ цере алжаналде унилан. Цоги абула: «ГIадамазда мискинзаби рихараб мехалда, Аллагьас гьезде ракъдаллъиги, ханзабазул зулму-хиянатги, тушбабазул къуватги тIаде тIамулин», - абун. Гьединго абула: «Нужеца мискинзабазулгун лъай-хъвайги гьабе, гьезие лъикIлъиги гьабе, гьезул Аллагьасда аскIоб хасаб хиралъи буго», - ян. Гьес ﷺ Аллагьасда гьарулаан: «Я, дир Аллагь, дица Дуда гьарула дие мискинзаби рокьизаре», - абун. «Я, ГIаишат, дуе мискинзаби рокьа, дуца гьел гIагарги гьаре, Аллагьас къиямасеб къоялъ мунги Жиндего гIагар гьайизе йиго», - янги абулаан.

 Цо нухалъ Аллагь разилъаяв Абубакар-асхIаб мискинал асхIабзабигун къацандана. Гьеб мехалъ Аллагьасул расулас гьесда абуна: «Я, Абубакар, дуца гьезул ццинищ бахъинабураб? Дуца гьезул ццим бахъинабун батани, Аллагьасул ццим дудаги бахъуна», - ян. Гьеб мехалъ Абубакар гьезде аскIове ана ва абуна: «Я, дир вацал, дица нужер ццин бахъинабунищ?» - ян. Гьез абуна: «БахъинабичIо, нижер вац, Аллагьас дур мунагьал чураги!» - абун (Муслим).

Гьес ﷺ гIадамазе хIарамаблъун гьабуна гьаби, кутул, хIелкал ва цогидал хIайванал рагъизе тIами. Гьес ﷺ васият гьабулаан хIайваназда гурхIел гьабеян, гьел ракъизаругеян, гьезда бакIаб жо баччизабугеян, гьезие гIазаб кьогеян. Гьес ﷺ абуна къверкъ чIвагеянги. Гьединго абуна, цо чIужугIадан жужахIалъе хIакълъанин гьелъ кето хвезегIан бакъизаби сабаблъунилан. Варанабазда рекIун харбида рукIунгеянги абулаан.

Гьесда ﷺ бихьана цояс гIинги ккун гIиялъажо хъвезе бехъерхъун бачунеб. Аварагас ﷺ абуна, гIинги биччан, габуралъул кIиябго хьибилги ккун, бигьагьабун бачеян. Гьесда ﷺ цояв вихьана гIиялъажоги гIодоб тIамун нус рекIинабулев. Аварагас ﷺ гьесда абуна, дуца гьалда кIицIул хвелищ чIамизабулеб бугеб, гьелда бихьулареб бакIалда рекIинабе нусилан.

Гьес ﷺ абулаан хъолеб жо нужеца берцинго хъвейин, бигьагьабун гIодобги тIамейин, нусги лъикIго рекIинабейин абун. 

«Бищун хирияб гIасру - дир гIасру буго (асхIабзабазул гIасру)», - ян абуна аварагас ﷺ. Гьединго абуна: «Нуж дир асхIабзабазде хьандоге, дир рухI кодосев Аллагьасдалъун дун гьедула, нужер цояс УхIуд мегIергIанасеб месед садакъаде бикьаниги, дир асхIабзабаз цо сахI яги гьелъул бащалъи садакъаде кьуралъул кириялде бахунаро», - ян (Бухари, Муслим).

 

МухIаммаднаби АхIмаев

 

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ТалихIаллъун рукIине ккани…

Исламалъ нилъеда малъула ТIадегIанав Аллагьас кьураб, кигIан гьитӀинабги нигIматалъухъ шукру гьабизе. Нилъедайин абуни, Аллагьас Жиндир рахIмуялдалъун кьураб нигIмат, нигIматлъунцин бихьулеб гьечӀо. Аллагьас Къуръаналда абун буго (магIна): «Нужеца шукру гьабуни, Дица нужее цIикIкIинабила,...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...


ГIолохъанал гIалимзабигун дандчIвана ГIолилазул форум

Гьал къоязда Хасавюрт шагьаралда тӀобитӀараб, Саидбег Даитовасул цӀаралда бугеб къецалда бергьарал гӀолохъанал гӀалимзабазегун хӀафизазе гьоболлъи гьабуна Дагъистан республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандица. Данделъиялда шайих АхӀмад-афандица баркана щварал бергьенлъаби ва бицана диналъе...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...