Нужецаги битIе...

Махлукъатазда гъорлъ Аллагьас ﷻ хира гьавуравлъун ватаниги, рекъараб лага-щваталда вижун, гIакълу кьун тIадегIан гьавуравлъун вугониги, инсанасда бажаруларо Бичасул аварагасул ﷺ хIакъикъат тIубанго лъазе. КигIан цIакъ рекъараб мисал бачаниги, гьайбатал дандекквеял гьаруниги, кинабго рахъалъан аварагасул ﷺ бугеб тIубараб камалат цебе чIезабун бажаруларо. Дунялалъулго ралъадал гьитIинабго хъабаялъуре гьинаризе кIоларебго гIадин, Аллагьасул ﷻ расуласул ﷺ нуралъул кинабго гвангъи бихьизе инсанасул канлъиялъул къуват гIоларо.

Хирияв МухIаммад ﷺ аварагасул ишалъул тIадегIанлъи бихьизабулел жал цIакъго гIемерал руго. Гьезул цебесеб кьерда буго гьаб хадуб рехсараб. Жиндир къадимияб калам Къуръаналда БетIергьан Аллагьас ﷻ абун буго: «ХIакълъунго, Аллагьас ﷻ ва гьесул малаикзабаз салават битIула аварагасде. Я, гьал иман лъурал чагIи, нужецаги битIе гьесде салаватги саламги». (суратул «Ал-АхIзаб» 56 аят).

Жив цогояв, авал-ахир гьечIев хан, кинабго махлукъат жинца бижарав, сундаго хIалкIолев халкъалъул магIбуд, лъидего хIажат кколарев тIадегIанав Аллагьас жинцаго салават битIулеб буго жинца вижарав, жиндир махлукъаталде. Гьеб буго нилъер авараг ﷺ Аллагьас ﷻ кигIан цIакъ хира гьавун вугебали нилъеда бихьизабулеб кIудияб хIужа. Расуласде ﷺ салават нужецаги битIеян гIадамазде хитIаб буго аяталда жаниб. Пикру гьабе, гьеб хитIаб гьабилелде цебе, салават битIиялъулъ гIадамазе мисаллъун тIоцеве Аллагь ﷻ живго чIана, хадур малаикзабиги чIезаруна.

Гьеб хIалалда кIвар кьун живго БетIергьанас ﷻ гIадамазда жинде салават битIизабулев. Зобал, ракьал цIурал малаикзабазги жинде салават битIулев. Азалалдаго салават Живго Аллагьасги ﷻ битIарав Авараг ﷺ кинав чи вукIунарев. КигIан тIадегIанаб даражаялде Аллагьас ﷻ гьев ﷺ вахинавун вугев. ТIад ургъанагIан хIайранлъизе бачIуна.

Аварагасул ﷺ берцинлъи щивав чиясда жиндир макъамалда рекъон бихьула. Макъам тIадегIанлъарал вализабазда, Аллагьасде ﷻ гIагарлъараб агьлуялда бихьулеб гьесул ﷺ гьайбат нахъа ругезда бихьуларо. Амма кигIан тIадегIанги вахун МухIаммад ﷺ аварагасул цIикIкIарал манакъибал рихьаниги, гьезда хадурехунги жеги цIикIкIа-цIикIкIарал хиралъаби, тIокIлъаби рукIуна. ТIубанго гьел лъан инсанасда бажаруларо.

ХIабиб ГIалиев

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.

ХIурматиял бусурбаби. Аллагьасул диналде халкъ ахIи буго аварагзабазул ирс. Гьезул тIубараб гIумруго къурбан гьабун ана халкъ битIараб нухде ахIулаго. Гьелда жаниб аслияб жоги ккола гIицIго ихлас, ай ракI бацIцIалъи букIин. Гьебги щибго гьечIеб бакIалда бокьарав чиясе щолеб жо гуро. Ихлас...

Аварагзабазул тIабигIа-таздасан ккола хIилму ва гурхIи. Аллагьас ﷻ Аварагасдехун абулеб буго: «Дуца гIадамаздехун гьабулеб гIамалалъулъ бигьаяб, хIеренаб нух тIаса бище ва жагьилал гIадамаздасаги вусса», ай гьез гьабуралда релълъараб ахIмакъаб гьабугейин ва гьезул рагIи-гIамал гIадахъги...

Нилъер жаниса рахъ дабагъ лъугьиндал, Хвел-хобалъул хIисаб дарулъун ккола. Дуниял течIого хун унел чагIаз, ГIемераб гъапуллъи нахъе хъамула. ХъантIун тIагIаталъе цере кколеца, Каранда нилъер ракI хIалтIизабула. Гьунар гьезул гIадин гIечIонаниги, Нилъерго кIарчанлъи...

ГӀинкъазул ва гIинда бакIазул ТӀолгороссиялъул жамгӀияталъул Дагъистаналъул регионалияб отделениялъул вакилзаби, гьелъул председатель АсхӀаб Госенакаевасул бетӀерлъиялда гъоркь, щвана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гьалбадерица ракӀ-ракӀалъулаб баркала...

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...

Нужецаги битIе...