Аслияб гьумералде

Авараг ﷺ Мадинаялде гочин

Авараг ﷺ Мадинаялде гочин

Авараг ﷺ Мадинаялде гочин

Аварагас ﷺ бусурбабазе Мадинаялде гочине изну кьедал, гьез байбихьана Макка тезе. Гьенив хутIана цохIо Авараг ﷺ, Абубакар, ГIали ва мушрикуназ зулмуялда ккун чIезарурал ва загIипал бусурбаби. Абубакар ва ГIали хутIана Аварагасул ﷺ амруялдалъун.

 

Хъизан-лъималгун цадахъ киналго бусурбаби Мадинаялде къокъине лъугьиндал, мушрикиназда бичIчIана гьезие цIуни щвараблъи ва Аварагасги ﷺ Макка тезе букIин ва гьесул рахъалъан хIинкъи цIикIкIине букIин. Гьелъ гьел ургъана щибдай гьабилаян ва хIукму ккана щибаб тухумалдаса лебалав, къуватав гIолохъанчиги вачун, гьезухъе хвалчабиги хучдулги кьун, киналго Аварагасде ﷺ тIадеги кIанцIун, гьев чIвазе. Гьесул би киназдего бикьун, ГIабдулманафил лъималазда рецIел босизе кIвечIого букIине.

Гьенир гIахьаллъаразда гьоркьов вукIана Наждалъул херав чиясул сураталда шайтIанги, гьелъие гьеб пикру рекIее гIуна ва гьелгун рекъана. Аллагьасул къадар батIияб букIана. Аварагасе ﷺ Аллагьасдасан гьев жиндихъ гIемер балагьун чIун вукIараб изну щвана Мадинаялде гьижра гьабун ине. Гьеб рохалил хабар гьес Абубакар-асхIабасда бицана ва кIиясго къотIиги гьабуна къаси балъго Маккаялдаса рахъун, шагьар тун къватIир данделъизе

Аварагасухъе ﷺ вачIана ЖабрагIил малаик ва абуна: «Гьаб сордоялъ къаси мун дурго бусада вегуге», - ян. Аварагас ﷺ ГIалиде амру гьабула жиндир бусада вегаян, ХIазрамавталдаса бачIараб гIурччинаб плашалда гъоркь вахчеян. Къурайшиязул чанго гIолилав вукIана Аварагасул ﷺ рукъги сверунккун, гьев чIвазейилан чорокал ниятазда.

Авараг ﷺ абуни къватIиве вахъуна ва хъат цIураб ракь гьезде тирщула, Къуръаналдаса «Ясин» сураталъул аятги цIалулаго. Гьелдалъун гьел Аллагьас гъапуллъизарула ва Аварагги ﷺ, щибго квалквал ккечIого, къватIиве уна. Авараг ﷺ шагьар тун къватIиве ун вукIин лъайдал, мушрикинал гьев цIехон къватIире рахъана.

Аварагги ﷺ Абубакарги щола Савр нохъоде ва гьенир рахчула. БачIун нусиречалъ гьениб бусен гьабула. Гьезул ГIабдуллагь ибн Урайкъатилгун къотIи букIана лъабго къойидаса Савр нохъода данделъизе. Къурайшиял гьеб нохъодул кIалтIе щведал, Абубакарица абула: «ЦоявгIаги гьанивехун балагьани гьезда нилъ рихьилаха», - ян. Гьелъие жаваб гьабун Аварагас ﷺ абула: «Щиб дуда ракIалде кколеб кIигоясул хIакъалъулъ, жидер лъабабилев Аллагьги вугев», - абун.

ГIумар бин Сухайра вукIана гьеб нохъода гIагарлъухъ Абубакарил гIи хьихьун. Гьес Маккаялдаса цIияб хабар гьезухъе щвезабулаан. Лъабго къоялдаса Аварагги ﷺ Абубакарги къватIире рахъана ГIабдуллагь бин Урайкъатица нухги бихьизабулаго. Къурайшияз жеги чIезе тун букIинчIо гьел ралагьи ва гьел ккуразе нусго варани кьезе къотIиги букIана гьезул.

 

МухIаммаднаби АхIмаев

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


ЛъагIалил тIоцебесеб моцI

МухIаррам ккола жинда жаниб рагъ хIарам гьабурал Ибрагьимил заманалдаго хIурмат гьабулеб букIараб, Къуръан-хIадисалъ жиндир хиралъи бицараб моцIазул цояб.   Гьединлъидал щивав бусурбанчияс кIвар кьезе ккола гьеб моцI Аллагьасе ﷻ тIагIат цIикIкIун гьабун, хIалкIвараб къадаралъ квешлъи рехун...


ГӀараб мацӀалда мажлис

ДагъОгни шагьаралда бугеб шайих МухӀаммад-афанди Ярагъиясул цӀаралда бугеб мадрасалда тӀобитӀана гӀараб мацӀалда гӀелмуялъул мажлис. Гьелда гӀахьаллъана профессорал, студентал, гьалбал. ГӀемерал гӀасрабаз Дагъистаналда бусурбабазул диниябгун маданияб нахърателалъулъ кӀвар бугеб бакӀ кколеб гӀараб...


ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.   Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул...


Кида ццим бахъине кколеб?

Ццим бахъин кидаго гуро лъикIаб гуреблъун бугеб. Руго гьеб бахъине бегьулелги, бахъине рекъаралги ва бахъине кколелги бакIал. КIвар бугеб жо сундуе гIоло гьеб бахъунеб бугебали лъай, ай жиндирго напсалъул мурадазе гIолойищ яги Аллагьасе гIоло хIакъаб жоялдайищ абураб.   ГIаишатидасан бицун...


МацI цIуни

Аби буго, мацI бугин ракьа гьечIеб жойин абураб. Гьединлъидал, мацI цIунизе ккола къваригIел гьечIел харбаздаса.   МацIалъ инсанасе кIудияб зарал гьабула, амма нилъеда гьеб битIун хIалтIизабизе лъани, гьелъулъ буго хвасарлъиги. Нилъеда лъала загьру щиб жо кколебали. Гьеле гьединабго загьру...