Аслияб гьумералде

Киви – витаминазул хазина

Киви – витаминазул хазина

Киви кутакалда пайдаяб пихълъун рикIкIуна. Гьелъул ватIан ккола Китай. Къоабилеб гIасруялъул байбихьуда гьеб пихъ гIезабизе байбихьана ЦIияб Зеландиялда. Нилъер заманалда киви гIезабула Италиялда, ЦIияб Зеландиялда, Чилиялда ва Грециялда. Гьединго гьеб гIезабула Россиялъул Краснодар краялда ва Дагъистаналъул югалъул рахъалда.

 

Киви босулеб мехалда цIакъго къвакIараб босуге. Щайин абуни, гьеб барщун гьечIолъиялъул гIаламат кколеб букIиналъ. Гьелдаса спирталъул гIадинаб махI бугони, босуге, гьеб ккола турулеб букIиналъул гIаламат.

Киви букIине ккола тIасан бакъвараб, тIанкIал гьечIеб.

Киви рикIкIуна гIемерал витаминазул, минералазул ва микроэлементазул ханлъун. Гьел жал нилъер чорхое кутакалда къваригIуна.

Ахирал соназда гьарурал цIех-рехаздасан бихьана, киви пайдаяб букIин мукъуралъе, иммунитеталъе, чорхол пормаялъе.

Пихъалъ лъикIаб асар гьабула рекIее, бидурихьазе, гьуърузул мащабазе, лага-черхалъул ва эндокринияб системаялъе. Гьелде тIадеги, кивиялъ кумек гьабула тIомол, расул ва кIалзул хIал лъикIлъизабизе.

ТIоцебесеб иргаялда, киви ккола С витаминалдалъун бечедаб нигIмат. КIиго кивиялда жаниб витамин С цIикIкIараб буго гьоркьохъеб апельсиналдаса. Гьоркьохъеб киви гIола щибаб къойил къваригIунеб аскорбиналъул кислотаялъул къадар цIигьабизе. Гьелъ хIалтIи гьабула къуватаб антиоксидант хIисабалда, коллаген бахъиялъе кумек гьабула, иммунияб система щула гьабула.

Киви бечедаб буго клетчаткаялдалъун ва гьелъ кванирукъ лъикI хIалтIизабула. Кванда хадуб букIунеб бакIлъи нахъе инабула ва гъиз свари тIагIинабула.

Фолатазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, киви кьезе бегьула лъимер гьабизе мех щварал ва лъимер гьабулел руччабазе. Фолиевая кислота лъикIаб буго лъимер цебетIеялъе, гIеялъе ва сахлъиялъе. Амма тохтурасда цIехезе ккела.

Киви ккола гIолохъанлъиялъул ва берцинлъиялъул кьучI. А ва Е витаминал гъорлъ рукIиналъ гьелъ лъикIлъизабула тIомол, расул ва малъазул хIал. Кивиялъулъ буго калиялъул гIураб къадар. Гьелъ бидул тIадецуй гIадатияб хIалалде бачуна ва тромбал ккеялдаса цIунула.

Кивиялъулъ цIакъ дагь буго глюкоза лъугьинабулеб жо. Гьединлъидал киви бегьула тIоцебесеб яги кIиабилеб тайпа бугел диабетиказеги. Диетаялда ругел гIадамазеги бегьула гьеб кваназе, щайгурелъул, гьелда жаниб беэнлъи дагьаб букIуна.

 

Кивиялъул зарал бугищ?

Нилъеца бокьараб пихъ гIемер кванани, зарал гьабичIого толаро. Нилъее лъикIаб буго нилъго ругел бакIазда бижараб пихъ.

Кивиийн абуни ккола рикIкIадаса бачIараб пихъ ва гьелъ рес буго аллергия кьезе. Нужер аллергия батани, киви кваначIого те. Тохтурзабаз абула кивиялъул гIемераб кислота бугин ва гьелъ рес бугин цабзазул эмалалъе зарал гьабизе. Гьединлъидал, киви кванан хадуб кIал ххулизе лъикIаб буго.

Кванирукъалъулгун бакьазул унти бугев чиясеги кваназе бихьизабун гьечIо.

 

Киви лъималазе кьезе бегьулищ?

Киви пайдаяб буго лъималазеги. Амма лъикIаб букIина лъагIел бан хадуб кьезе. Гьеб мехалда эбел-инсуда бичIчIула лъималазул аллергия бугищали. Аллергия бугони, киви гIадинал пихъал кьеларо.

Нилъер рахъазда абуни кивиялъул сезон байбихьула августалъул ахиралда. Краснодаралъул мухъалда байбихьула октябралъул ахиралда. ГIаммаб гьезул сезон байбихьула ноябралдаса бахъараб март-апрелалде щвезегIан. Гьеб заманалда хIаракат бахъизе ккола гьеб кваназе.

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Ахиралде щвана

Баракатаб РабигӀул аввал моцӀ ахиралде щвана. Гьаб моцӀги Авараг ﷺ гьавураб къоги, цогидал моцӀал гӀадин нилъеца тӀобитӀичIо. Цогидаб заманалде ккун гьаб моцIалъ чияс дагьаб бугониги цӀалун батани Аварагасул ﷺ хӀакъалъулъ, абизе бегьула гьес хайир босанин.   ГӀумруялъ гьесул хӀакъалъулъ цӀаланиги...


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...


Якутскиялда «Лъаялъул сордо»

Якутскиялъул аслияб мажгиталда тIобитIана МухIаммад аварагасул ﷺ хIурматалда «Лъаялъул сордо» абураб цIаралда гъоркь тадбир. Гьелда гIахьаллъи гьабуна ДРялъул муфтияталда цебе бугеб регионалияб цебетIеялъул департаменталъул нухмалъулев АхIмад Надирбеговас ва гьесул заместитель ГIизраил...


Сахаватав инсан

Нижер росулъа сахаватав инсан Чарандал вас ГIамиргIалица жиндирго инсул букIараб мина къачIазеги къачIан кьуна росдал мадрасалъе. Киналго росдал гIадамал кутакалда рохун ва разиго руго ГIамиргIалица гьабураб гьеб баракат цIикIкIараб ишалдаса. Гьанже рес рекъана мадрасаялда лъимал ва чIахIиял...