Аслияб гьумералде

Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).

 

Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб бакIалде бахуна, гьединлъидал къурбан хъвеялдаса рохизе ккола. Гьедин абулеб буго Абу-Давудгун Тирмизияс бицараб хIадисалдаги.

 

Къурбан хъвеялъул хиралъи

«РакI разиго, кири щвезе букIиналда ракIги чIун, Аллагь ﷻ разилъиялъул мурадалда, жинца къурбан хъурав чиясе жужахIалда цебе пардавлъун чIола». (ХIасан  ибну ГIали).

«Къурбанкъоялъ бищун Аллагьасе ﷻ гIарац хвезабизе бокьулеб бакI къурбаналъе хъвезе жо боси буго». (ТIабарани).

«Къурбаналъе хъолел хIайваназул бищун хирияб хIайван жиндир багьаги цIикIкIараб, бищунго жибги кьарияб буго». (АхIмад, ХIаким).

Хирияв Аварагас ﷺ жиндирго яс ФатIиматида абуна: «Я ФатIимат, дудаса къурбан хъолаго мун гьелда аскIой яхъун чIа, дуда лъаларищ, гьелъул тIоцебесеб бидул тIири ракьалде тIинкIараб сагIаталъ, дуца гьабурабщинаб мунагь чурула, дуда лъаларищ, гьеб къурбан Къиямасеб къоялъ жиндир гьангун, бигун цадахъ бачIунеблъи, лъабкъоялда анцIго нухалъ цIикIкIинеги гьабун ва гьеб дур гIамал цIалеб цIадироялда тIадги лъолеблъи», - абун.

АбусагIидил Худрияс абуна: «Я Аллагьасул ﷻ Расул ﷺ, гьаб жо МухIаммадил агьлуялъе хасаб жойищ, хасаб батани, нуж гьелъие мустахIикъалги руго яги МухIаммадил ﷺ агьлуялъеги цогидазеги гIаммаб жойищ», - ан. Гьес ﷺ абуна: «Гьеб буго МухIаммадил ﷺ агьлуялъеги цогидазеги гIаммаб жо», - ян. (Ибну Абу-Дуня).

АсхIабзабаз гьикъанила: «Я Аллагьасул ﷻ Расул ﷺ, къурбан хъвей щиб жо кколеб?» - ан. Гьес ﷺ абуна: «Нужер эмен Ибрагьимил дин буго», - ян. Гьез гьикъанила гьелдаса жидее щиб букIунебилан. Гьес ﷺ абуна: «Щибаб рас рикIкIун лъикIлъи хъвала», - ян абун. (Ибну Мажагь).

«Нужеца къурбаналъе хъолеб хIайван кIудияб хъве, Къиямасеб къоялъ нужги тIад рекIун, гьеб Алжаналде ине буго» (Дайлами).

Байгьакъияс бицараб хIадисалда буго: «Къурбаналъе хъураб хIайваналъул бидул щибаб тIири рикIкIун, гьеб жиндаса хъурав чиясе лъикIлъи хъвала», - абун.

(«ИтхIаф»).

 

ГIабид Расулов

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Эмен – лъимадуе шайих

Эмен. Гьеб буго цIакъ кIудияб магIнаялъул рагIи. Эмен ккола лъималазул тIалаб гьабулев, гьезие гIоло гIумру кьолев, лъималазул иманалъул ва яхI-намусалъул жавабчилъи тIаде босулев чи.   Нилъер диналда инсул къадруялъул гIемер рехсей буго Къуръан-хIадисалда. ГIабдуллагь ибну ГIамридаса...


ХIикматал махлукъатал

Гуренж   Гуренжал (пиявкаби) ккола цебегоялдаса нахъе медицинаялда хIалтIизарулел рухIчIаголъаби.   Гьез лъола 10-15 хоно, амма 1-5 гурони тIинчI бахъуларо. Цо гуренжалъ гIумруялда жаниб лъола 2-10 нухалда хоно. «Плоская пиявка» абураб тайпаялъ хоно биччан хадуб гьеб...


Гъапуллъуге

Нилъеца гьаб дунялалда чан сон баниги, мурад буго гIумрудул ахиралда иманалда, исламалда, калиматул шагьадаталда рухIги иманалда бахъун дунял тей.   Хвезе рукIинги хIакъаб бугелъул, кинабниги жо Аллагьас сабабаздаги базабун бугелъул, иманалда хвезе ккани, гьелъиеги тIахьазда рихьизарурал...


Бекилалде бухьине ккола бетIер

ХIурматиял бусурбаби, лъимал руго нилъехъе Аллагьас кьураб аманат. Нилъеца гьезие кьезе ккола битIараб, лъикIаб тарбия. Гьединго нилъеда тIадаб буго гIун бачIунеб гIелалъе исламияб лъай кьезеги. Гьелъие гьаб заманалда цIакъ гIатIидал ресалги руго. Щибаб мажгиталда руго лъималазда Къуръан ва...


Аварагасул ﷺ гIумруялдаса

МухӀаммад авараг ﷺ ккола ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ тӀаса вищарав ва бищунго Гьесие вокьулев авараг. Гьесул тIокIлъиялъе гӀоло ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ рухӀал рижараб къоялъ, цогидал аварагзабазеги щвана авараглъиялъул бутӀа ва гьел лъугьана инсанияталда гьоркьоса тӀаса рищараллъун.   МухIаммад...