Аслияб гьумералде

РухIчIаголъаби ва хIикмалъаби

РухIчIаголъаби ва хIикмалъаби

РухIчIаголъаби ва хIикмалъаби

Диналъ нилъ ахIула сверухъ бугебщиналъул пикру гьабизе ва гьеб цIунизе. Амма гьабулищха нилъеца гьеб, хасго рухIчIаголъабазул?

 

Масала, кевлар (бронежилет) 10 нухалъ загIипаб буго Дарвин абураб хъанхърадул бусеналъул щулалъиялдаса. ТIадежоялъе, гьеб бусен тIеренабги тIадагьабги буго. Гьеб гIуцIарав ва бижарав ТIадегIанав Аллагь ﷻ гурищ? 

Колибри абураб хIанчIида кIола, хIухьбахъи гьабичIого, 20 сагIаталъ боржине. Боржунеб заманалда гьелъ жиндирго кьаралъи хвезабула, жинда жаниб бугелдаса. Колибри абураб хIинчIалъул цIайи 3 грамм буго, ай цIакъ тIадагьаб хIинчI ккола гьеб. Гьелъ боржиналде цебе данде гьабула кьаралъи ва боржунеб мехалъ кинабго лъугIула.

Пингвинал, чIегIералгун хъахIалги гурелги, тIугьилалги рукIуна. 

Гьезда кIола, жидее зарал ккечIого, ралъдал цIамхIалаб лъим гьекъезеги. Амма гьез гьеб къанагIат гурони гьекъоларо. 

Морская губка абураб рухIчIаголъиялъухъа бажарула, бусс-буссун баниги, заманалдасан жибго данде бакIаризе.

Чайка хIанчIица, борхьал къватIире рачIинелъун, хIатIал ракьуда гIемер кьабула. Гьеб мехалда борхьазда ккола цIад балеб бугин абун ва гьел къватIире рачIуна.

Пилалъул гIусалъул цIайи 9 килограммалде бахуна.

Морские котики абурал рухIчIаголъабазда кIола кIиго сагIаталъ хIухьел кквезе. 

Крокодилазда кIоларо къватIиб мацI рехизе.

КIиго сон бараб киталъул букIунеб буго лъимадул гIадинаб гIакълу. 

Страусалъул бер кIудияб буго гьелъул гIадал нахалдасаги. 

Рузил габур буго гIезегIан халатаб, амма гьеб бихьизе захIмалъула хIулиялъул гIемерлъиялъ.

Гепардалъухъа бажаруларо гъалбацIалда ва цIиркъалда гIадин ахIдезе. Гьел кутул гIадин мимидула.

Гьвеялъухъа бажарула гIадамазул гьаракь ва гьезул хисарди батIа бахъизе. 

Цо гъеду къварилъиялде ккани, гIемерисел гъудул кумекалъе рачIуна. Гьезда батIа бахъизе кIола гIадамазул гьурмал. Гьединго гъеду рикIкIуна бищун цIодораб хIинчIлъунги.

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


КIванагIан хех гьабе

Жакъа унтараб суал буго гьабураб къотIи-къай тIубангутIи ва кьураб рагIи ккунгутIи. Гьеб сабаблъун цоцада гьоркьоб гьуинлъи ва цолъи хола. Инсанас, Аллагьас ﷻ абухъе, цогидасул хIакъ тIубани ва Аварагас ﷺ хIадисалда абухъе жидиего гьабизе бокьулеб гIадин цогидасеги гьабуни, букIинищ гьениб...


«Юсуф» сура

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дуца бице, Авараг ﷺ, дурго къавмалъе Юсуф аварагас жиндир эмен ЯгIкъуб аварагасде абураб: «Я, дир эмен, дида бихьана макьилъ анцIила цо цIва ва бакъги моцIги. Дида гьел рихьана зодоса гIодореги рещтIун, дие сужда...


Ингердахъ - руччабазул мадраса рагьана

Гьал къоязда мадраса рагьиялда хурхун рохалилаб мажлис тIобитIана ГIахьвахъ районалъул Ингердахъ росулъ.   Мунагьал чураяв Цевехъанил вас АхIмадица, жиндирго инсул букIараб мина кьуна мадраса базе. Гьеб цIигьабун базе хIаракат бахъана гьелъул байбихьуда имамлъун вукIарав Къурбанил...


Куркъиялъул пайда

Риидалил заман тIаде щведал базараздагун тукабазда загьирлъула бищунго хириял нигIматазул цояб - куркъи. Гьелъул къимат гьабула лъикIаб махIалъухъ, гьуинаб ва беэнаб тIагIамалъухъ. Амма куркъи ккола тIагIамаб гьуинлъи гуребги, сахлъиялъе гIемерал пайдаял жал гъорлъ бугеб къиматаб кванил...


«Кавказалъул рагъул бахӀарчияб эпос – АхӀулгохI»

Дагъистаналъул гуманитарияб институталда тӀобитӀана Кавказалъул рагъул аслиял лъугьа-бахъиназул цояблъун кколеб АхӀулгохIалъул рагъул хӀакъалъулъ бицараб данделъи. Гьеб тадбиралда гIахьаллъана экспертал, тарих бокьулел, студентал. Данделъи нухда бачана ДГИялда цебе бугеб «Тарихалъул...