Аслияб гьумералде

Зинаялдасаги квешаб

Зинаялдасаги квешаб

Зинаялдасаги квешаб

Бищун чIахIиял мунагьазул цояб ккола риба. Гьеб хIарамаб букIиналда тIолалго имамзабиги тIадрекъана. Гьеб хIарамаб букIиналда тIасан рачIарал Къуръаналъул аяталги хIадисалги гIемерал руго. Гьел аятал ва хIадисал рукIин лъаялда цадахъ иман цIакъго загIипав чияс гурони рибаги хIалтIизабуларо.

 

Къуръаналда ТIадегIанав Аллагьас ﷻ абулеб буго (магIна): «Аллагьас ﷻ даран хIалал гьабуна ва риба хIарам гьабуна», - ян. (Суратул «Бакъарат», аят 275)

Гьеб аяталдасан нилъее баянлъана Аллагьас даран-базар гьабизе лъикIаб ва беццараб букIин ва амма гьелъулъ риба хIалтIизабизе Аллагьас ﷻ гьукъана. Риба хIалтIизабизе бегьулин абурав чиги купруялде ккола. Риба кьолев ва гьеб босулев чи разилъун гьабулеб мехалъ щай гьеб бегьуларин абулел чагIиги камуларо. Кутакалда нилъ хIинкъизе ккараб, шайтIаналъ гуккулеб бакI гьеб буго. Риба хIалтIизабулел гIадамал ккола ТIадегIанав Аллагьас ﷻ рагъ лъазабурал чагIи. Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Нуж гьаб амруялда мутIигIлъичIони ва нужеца риба гьабиги течIони, нужеда лъай, нуж Аллагьасдаги ﷻ, Гьесул аварагасдаги ﷺ рагъ лъазабулел гIадамал рукIин», - ян. (Суратул «Бакъарат», аят 279)

 

 

 

 

 

 

«Фатавал ХIадисият» абураб тIехьалда хъван буго: «Аллагьас ﷻ рагъ лъазабурал гIадамал кIиго тайпаялда руго: риба хIалтIизабулел ва вализабазе зарал гьабулел», - абун.

Риба гьабиялдалъун жидее гьаб дунялалъул рокъоб дагьаб хайир бугониги, ахиралда гьелъул баракат гьечIолъи бихьичIого хутIуларо. Гьелде тIаде гIакъубаги букIине буго. Аллагьас ﷻ Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Жидеца риба хIалтIизабулел ва гьелдалъун гIадамазул боцIи кваналел гIадамал къиямасеб къоялъ тIаде рахъунаро жундуца ккурал гIадамазда релълъун гурони. Гьадин инжит гьарун гьел тIаде рахъинариялъе гIилла буго гьез абулеб букIин рибаги цогидаб даранги релълъараб жо бугин абун», - ян. (Суратул «Бакъарат», аят 275)

 

 

 

 

 

 

Хирияв аварагас ﷺ нилъ рикIкIалъиялде ахIарал анкьго мунагьазулъги рехсон буго гьеб риба гьаби. Хирияв аварагас ﷺ бицана: «Дида нолъ макьилъ кIиго чи вихьана дихъе рачIун. Гьез дун цо бацIадаб ракьалде вачана. Цинги ниж бидул гIоралда аскIосан ана. Гьеб бидул гIоралда жанив вукIана цо чи ва цогидавги вукIана цере ганчIалги лъун гьеб гIоралъул рагIалда гIодов чIун. ГIурулъ вугев къватIиве вачIине жувайдал, рагIалда вугес гамачIги речIчIун, вукIаралъув вортизавулев вукIана. Гьедин къватIиве вахъине хIаракат бахъанщинахъе ганчIал речIчIун вортизавулев вукIана гьев. Цинги дица цIехана гьав гIурулъ вугев щивилан абун. «Гьев риба кваналев чи вуго», - ян жаваб гьабуна. (Бухари)

Цогидаб хIадисалда буго: «Лъалебги букIаго рибаялдаса цо диргьам кванаялъул мунагь лъебералда анлъго нухалъ зина гьабиялдаса кутакаб буго», - ян.

Аллагьас ﷻ нилъ киназего тавпикъ кьеги риба гIадал къабихIал пишабаздаса рикIкIалъизе. Амин!

 

МухIаммадсалам Къурбанов,

ЧIалда росдал имам

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Пашманлъи тIаса инабулеб

ТIадегIанав Аллагьас инсанияталъе гIемерал нигIматал рижун руго. Хирияб Къуръаналда хъван буго (магIна): «Гьев инсан кин валагьуларев Аллагьас ﷻ жиндие ризкъилъун кьун бугеб батIи-батIияб тIагIамалде». (Сура «ГIабаса», 24 аят).   Гьел нигIматазул цояб ккола хъабахъ....


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....