Аслияб гьумералде

Нухлул къанунал цIуни

Нухлул къанунал цIуни

Кинал ругониги балагьал рачIиндал нилъеца цоцазе кумек гьабула. Гьеб буго тIабигIияб жоги. Амма буго щибаб къойил кколеб балагь, нилъги жинде ругьунлъараб. Гьебги ккола нухазда кколел авариял. 2026 соналъул лъабго моцIида жаниб ккана 357 авария, хвана 61 чи, лъукъана 510-яв, гьезда гьоркьор руго лъималги.

 

Нилъер гIемерисезда, рулалда нахъа гIодор чIедал, хIатIазда гьоркь ракь букIин кIочон толеб буго. Хасго гIолохъанаб гIелалъ нухлул къанунал цIунулелго гьечIо.  Машина ккола, пуланаб алат гуребги, кIудияб жавабчилъи бугеб ишги. Гьеб ккола аманат, гьелъухъ жавабги кьезе буго.

ГIемерисел авариял ккола чияр нухде рачIиналдалъун, ай машина хехго бачиналдалъун, машина бачунаго телефоназде руссиналдалъун. Гьединлъидал, щивав шоферасда лъазе ккола, рулалда нахъа вукIаго гьес жаваб кьезе кколеблъи, жиндирго гуребги, цадахъ рекIаразулги, лъелго хьвадулезулги. Гьеб ккола жамгIияталдаги Аллагьасдаги ﷻ цебе бугеб жавабчилъи.

Масала, нухдасан уней йиго, коляскагун, чIужугIадан. Шоферас машина лъалхъинабуна ва ва гьей йиччала. Гьеб буго лъикIлъи гьаби ва гьесие кириги щвана. Цогидав хехго уна, лъелго хьвадулелги хIинкъизарун. Гьезда гьоркьоб бугеб батIалъи чанго секундалъул гурони букIунаро, амма хIасил батIи-батIияб ккезе рес буго. Иман загьирлъула рагIабаздалъун ва дугIаялдалъун гуребги, хьвада-чIвадиялдалъунги. Аварагас ﷺ абуна: «Зарал ккезабулеб жо нухдаса нахъе босиги иманалъул бутIа буго», - ян (Бухари, Муслим).

Нух буго хIалбихьи. Щибаб светофор, щивав лъелго хьвадулев, щибаб хIукму - гьеб ккола инсанас жинцаго тIаса бищараб нух. Гьеб тIасабищиялъ яги Аллагь разилъиялде гIагар гьарула яги мунагьал гьариялъе сабаблъун лъугьуна.

Руго гIадатиял ва амма кIвар бугел къагIидаби:

- Аллагь ﷻ рехсеялдалъун сапар байбихьи;

- машинаялда цадахъ ругел гIадамал Аллагьас ﷻ дуде божун тараб аманат букIин;

- нухазда хьвадиялъул къагIидаби цIуни;

- гIедегIунгутIи.

Аварагас ﷺ абуна: «Лебалав чи ккола кьалда бергьарав гурев, ццин бахъиндал жиндаго кверщел гьабизе кIварав», - ян (Бухари).

Гьарула ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ нилъги, нилъер хъизамалги, жамгIиятги заралалдаса цIунагиян, гIакълу, сабру, жавабчилъи кьегийилан. Амин.

 

 

Шамил МухIаммадов, муфтияталъул ЦТОялъул вакил

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


РухӀияб централда мажлис

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афанди ва муфтиясул гӀакълучи ГIайна ХIамзатова гӀахьаллъана ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб РухӀияб централда Щулани росдал гӀадамаз гӀуцӀараб шукруялъул мажлисалда. Гьеб тадбир гIуцIун букIана МухӀаммад аварагасул ﷺ цIаралда бугеб мажгиталъуб чIабар...


Аварагасги ﷺ тIадчIей гьабулеб букIараб

Къунуталъ (магьдина) какилъ хасаб бакI ккола ва гьеб ккола ШафигIияб мазгьабалда бищунго кIвар бугел суннатазул цояб. Гьеб буго рогьалил какил кIиабилеб ракагIаталда, рукугIалдаса хадуб цIалулеб хасаб дугIа. Гьединго къунут цIалула витрулъул какда, рамазан моцIалъул ахирисеб бутIаялда ва балагь...


Пакистаналъул посолгун дандчIвана

Пакистаналъул Россиялда вугев посол Файсал Нияз Тирмизи вачIун вукIана Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе. Данделъиялда гӀахьаллъана ДРялъул миллияб политикаялъул ва диниял ишазул рахъалъ министрасул ишал тӀуразарулев, Россиялъул БахӀарчи Темирлан АбутӀалимов, ДРялъул экономикияб...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...