Аслияб гьумералде

Нухлул къанунал цIуни

Нухлул къанунал цIуни

Кинал ругониги балагьал рачIиндал нилъеца цоцазе кумек гьабула. Гьеб буго тIабигIияб жоги. Амма буго щибаб къойил кколеб балагь, нилъги жинде ругьунлъараб. Гьебги ккола нухазда кколел авариял. 2026 соналъул лъабго моцIида жаниб ккана 357 авария, хвана 61 чи, лъукъана 510-яв, гьезда гьоркьор руго лъималги.

 

Нилъер гIемерисезда, рулалда нахъа гIодор чIедал, хIатIазда гьоркь ракь букIин кIочон толеб буго. Хасго гIолохъанаб гIелалъ нухлул къанунал цIунулелго гьечIо.  Машина ккола, пуланаб алат гуребги, кIудияб жавабчилъи бугеб ишги. Гьеб ккола аманат, гьелъухъ жавабги кьезе буго.

ГIемерисел авариял ккола чияр нухде рачIиналдалъун, ай машина хехго бачиналдалъун, машина бачунаго телефоназде руссиналдалъун. Гьединлъидал, щивав шоферасда лъазе ккола, рулалда нахъа вукIаго гьес жаваб кьезе кколеблъи, жиндирго гуребги, цадахъ рекIаразулги, лъелго хьвадулезулги. Гьеб ккола жамгIияталдаги Аллагьасдаги ﷻ цебе бугеб жавабчилъи.

Масала, нухдасан уней йиго, коляскагун, чIужугIадан. Шоферас машина лъалхъинабуна ва ва гьей йиччала. Гьеб буго лъикIлъи гьаби ва гьесие кириги щвана. Цогидав хехго уна, лъелго хьвадулелги хIинкъизарун. Гьезда гьоркьоб бугеб батIалъи чанго секундалъул гурони букIунаро, амма хIасил батIи-батIияб ккезе рес буго. Иман загьирлъула рагIабаздалъун ва дугIаялдалъун гуребги, хьвада-чIвадиялдалъунги. Аварагас ﷺ абуна: «Зарал ккезабулеб жо нухдаса нахъе босиги иманалъул бутIа буго», - ян (Бухари, Муслим).

Нух буго хIалбихьи. Щибаб светофор, щивав лъелго хьвадулев, щибаб хIукму - гьеб ккола инсанас жинцаго тIаса бищараб нух. Гьеб тIасабищиялъ яги Аллагь разилъиялде гIагар гьарула яги мунагьал гьариялъе сабаблъун лъугьуна.

Руго гIадатиял ва амма кIвар бугел къагIидаби:

- Аллагь ﷻ рехсеялдалъун сапар байбихьи;

- машинаялда цадахъ ругел гIадамал Аллагьас ﷻ дуде божун тараб аманат букIин;

- нухазда хьвадиялъул къагIидаби цIуни;

- гIедегIунгутIи.

Аварагас ﷺ абуна: «Лебалав чи ккола кьалда бергьарав гурев, ццин бахъиндал жиндаго кверщел гьабизе кIварав», - ян (Бухари).

Гьарула ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ нилъги, нилъер хъизамалги, жамгIиятги заралалдаса цIунагиян, гIакълу, сабру, жавабчилъи кьегийилан. Амин.

 

 

Шамил МухIаммадов, муфтияталъул ЦТОялъул вакил

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


Аварагасул ﷺ ахирисеб васият

Как ккола диналъул бутIа ва ТIадегIанав Аллагьасулгун ﷻ бусурбанчияс гьабулеб бухьен. Гьеб ккола исламалъул шагьадаталдаса хадуб кIиабилеб рукну. Гьеб парзлъун бихьизабуна Авараг ﷺ МигIражалде вахараб сордоялъ.   Как буго хасаб даража бугеб гIибадат. Аллагьас ﷻ абун буго (магIна):...


Баркала, лъикӏал гӏадамазе

Аллагьасул кумекалдалъун дицаги хъизан Бариятицаги исана хӏеж борхана.Тӏоцебе хирияб ракьалде сапар бухьунев щивав чиясул букӏунеб батила ургъел, рекӏел рахӏатхвей. Амма нижер къукъаялъе битӏккана: къукъаялъе нухмалъулев, Унсоколо районалъул Хъахӏабросулъа Гъазиясул Мухӏаммад-хӏажи ватана кутакалда...


«Аварагасул ﷺ ирс» фильмалъул цебелъей

Инхо росулъа шайих ГӀабдулхӀамид-афандиясул гӀумруялъе ва рухӀияб ирсалъе сайгъат гьабураб «Аварагасул ирс» абураб фильмалъул цебелъеялда гӀахьаллъана Дагъистан Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиги. Гьеб тадбир тIобитIана «Россия – дир тарих» абураб тарихияб...


Къулгьу...

«Ал-Ихлас» сура гIуцIун буго ункъо къокъаб аяталдаса, амма Аллагьасул Расулас ﷺ бицана гьелъул кIудияб мустахIикълъиялъул: «Къул гьува Ллагьу ахIад» Къуръаналъул лъабабилеб бутIаялда бащалъула», - ян. (Муслим)   Байбихьуда гIажаиблъизе рес буго, бищун къокъал...


Ансаразул сайид

СагIд ибну ГIубада Ансари вукIана хазражазул къавмалъул бетIергьан. Аварагасе ﷺ байгIат гьабурал руччабазда гьоркьой йикIана гьесул эбел ГIамрат бинт МасгIудги. Гьей хвана Мадинаялда, Аварагас ﷺ гьижра гьабун хадуб щуабилеб соналъ.   Жагьилияб заманалда СагIд ибну ГIубада вукIана лъикIав...