Аслияб гьумералде

Нухлул къанунал цIуни

Нухлул къанунал цIуни

Кинал ругониги балагьал рачIиндал нилъеца цоцазе кумек гьабула. Гьеб буго тIабигIияб жоги. Амма буго щибаб къойил кколеб балагь, нилъги жинде ругьунлъараб. Гьебги ккола нухазда кколел авариял. 2026 соналъул лъабго моцIида жаниб ккана 357 авария, хвана 61 чи, лъукъана 510-яв, гьезда гьоркьор руго лъималги.

 

Нилъер гIемерисезда, рулалда нахъа гIодор чIедал, хIатIазда гьоркь ракь букIин кIочон толеб буго. Хасго гIолохъанаб гIелалъ нухлул къанунал цIунулелго гьечIо.  Машина ккола, пуланаб алат гуребги, кIудияб жавабчилъи бугеб ишги. Гьеб ккола аманат, гьелъухъ жавабги кьезе буго.

ГIемерисел авариял ккола чияр нухде рачIиналдалъун, ай машина хехго бачиналдалъун, машина бачунаго телефоназде руссиналдалъун. Гьединлъидал, щивав шоферасда лъазе ккола, рулалда нахъа вукIаго гьес жаваб кьезе кколеблъи, жиндирго гуребги, цадахъ рекIаразулги, лъелго хьвадулезулги. Гьеб ккола жамгIияталдаги Аллагьасдаги ﷻ цебе бугеб жавабчилъи.

Масала, нухдасан уней йиго, коляскагун, чIужугIадан. Шоферас машина лъалхъинабуна ва ва гьей йиччала. Гьеб буго лъикIлъи гьаби ва гьесие кириги щвана. Цогидав хехго уна, лъелго хьвадулелги хIинкъизарун. Гьезда гьоркьоб бугеб батIалъи чанго секундалъул гурони букIунаро, амма хIасил батIи-батIияб ккезе рес буго. Иман загьирлъула рагIабаздалъун ва дугIаялдалъун гуребги, хьвада-чIвадиялдалъунги. Аварагас ﷺ абуна: «Зарал ккезабулеб жо нухдаса нахъе босиги иманалъул бутIа буго», - ян (Бухари, Муслим).

Нух буго хIалбихьи. Щибаб светофор, щивав лъелго хьвадулев, щибаб хIукму - гьеб ккола инсанас жинцаго тIаса бищараб нух. Гьеб тIасабищиялъ яги Аллагь разилъиялде гIагар гьарула яги мунагьал гьариялъе сабаблъун лъугьуна.

Руго гIадатиял ва амма кIвар бугел къагIидаби:

- Аллагь ﷻ рехсеялдалъун сапар байбихьи;

- машинаялда цадахъ ругел гIадамал Аллагьас ﷻ дуде божун тараб аманат букIин;

- нухазда хьвадиялъул къагIидаби цIуни;

- гIедегIунгутIи.

Аварагас ﷺ абуна: «Лебалав чи ккола кьалда бергьарав гурев, ццин бахъиндал жиндаго кверщел гьабизе кIварав», - ян (Бухари).

Гьарула ТIадегIанав Аллагьасда ﷻ нилъги, нилъер хъизамалги, жамгIиятги заралалдаса цIунагиян, гIакълу, сабру, жавабчилъи кьегийилан. Амин.

 

 

Шамил МухIаммадов, муфтияталъул ЦТОялъул вакил

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


Мордовиялъул муфти ва волонтерал

Лъим кIанцIиялдалъун къварилъи ккаразе кумекалъе Дагъистаналде вачIун вукIана Мордовиялъул муфти Раил Асаинов ва нусгогIанасев волонтер. ДРялъул муфти, шайих АхIмад-афандихъеги щвана Мордовиялъул муфти. Гьениб АхIмад-афандица баркала загьир гьабуна гьесие ва гьесда цадахъ рачIаразе...


ХIежалъул хIакъалъулъ цIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго хӀежалъул тIадал ишал тӀураялъул къагӀидабазул бицараб цӀияб тӀехь. Гьеб басма ккола хӀежалде ине хӀадурлъулел бусурбабазе чара гьечIеб мажмугI. ЦӀияб тӀехь ккола «Дир зиярат» абураб сериялъул бутӀа, гьелда гъорлъе уна...