Аслияб гьумералде

Кинаб кванилъ бугеб баракат?

Кинаб кванилъ бугеб баракат?

ЛъикIаб бензин тIураб мехалъ машинаялъул хIалтIи лъикI букIунебго гIадин, инсанасул черхги буго квен хIадур гьабиялдаса байбихьун, ургьибе щвезегIан кинаб хIалалда бачIарабали халгьабун, рухIияб рахъалъе хIасил кьолеблъун. ГIемер рагIула щайдай къо бахъанагIан гIадамазул гIамал-хасият холеб бугебилан абулеб. Гьелъие бищун аслияб гIиллалъун буго бата-батараб квен кванай.

 

Нилъеда бихьулеб гьечIониги чохьонибе аралъул асар черхалда халлъула. Гьелъ, кванда аскIорги цIунизе ккола шаргIалъул хIукмаби, гьенир рихьизарурал адабал. Гьедин кванараб квенги дарулъун лъугьуна, гьабулеб гIамал бигьалъиялъе сабаблъунги чIола. Аварагас ﷺ абун буго: «ЛъикIаб квен букIуна нужер дугIаялъе жаваб щолеблъун», - абун (ТIабарани).

Кваналеб жоги рекъараб буго хIалакинчIого, нилъеда цебе бугелде квер бегьун, гIодоре риччан кваназе. Кваналелъулги авараг ﷺ цогиялгун данделъун кваналаан. Жабир ибну ГIабдуллагьидасан бицун буго, аварагас ﷺ абунин: «Аллагьасда ﷻ цебе бищун лъикIаб квен жинде цIикIкIун чагIаз кверал регьараб буго. Нуж цадахъ кванай, рикьизеги рикьуге, данделъиялъулъ буго баракат», - абун. Гьес ﷺ малъулаан берцинаб къагIидаялда кваназе. ГIабасил васгун цадахъ кваналелъул гьес ﷺ абуна: «Я вас, кваналелъул бисмиллагьги бахъе, кваранаб квералъги босе, дудаго цебе бугелде кверги бегье», - ян (Бухари).

ТIарикъаталъул кIудияв устар, МухIаммад Накъшубандияс абун буго лъикIал гIамалал хIасуллъи бараб бугин хIалалаб кванда, хIузуралда гьеб кваналеб бугебгIан заманалда абун. Аллагь ﷻ рекIелъ ккуравлъунги чиясда кидаго вукIине кIоларо, хасго как балелъул, гьеб хIалалаб хIузуралда кванараб квеналъул кумекалдалъун гурониян.

 

 

ТIарикъаталъул кIудияв устар, МухIаммад Накъшубандияс абун буго лъикIал гIамалал хIасуллъи бараб бугин хIалалаб кванда, хIузуралда гьеб кваналеб бугебгIан заманалда абун. Аллагь ﷻ рекIелъ ккуравлъунги чиясда кидаго вукIине кIоларо, хасго как балелъул, гьеб хIалалаб хIузуралда кванараб квеналъул кумекалдалъун гурониян.

 

 

Цо нухалъ гьесухъе бачIун буго квен. Багьавудиница гьеб бачIарасда абун буго квен хIадур гьабулев вукIарав, бежа-белъине байбихьаралдаса хIадур гьабун лъугIизегIан, ццим бахъараб хIалалда вукIун вугин, гьединлъидал гьаб кваначIого тараб лъикIаб бугин абун. Ццим бахъараб хIалалда гьабураб щиб батаниги гьелъулъ лъикIлъи ва баракат букIунаро, гьелъул гIаксалда, шайтIаналъ жиндиего нух балагьула.

ЧIахIиял чагIаз абула кIикъого къоялъ какичуриялда гьабураб квен кванани гIамал мекъавги лъикIаб рахъалде сверилин.

Квен хIадур гьабулеб заманалдаго, какичуриялда рукIин гуреб, цIунизе ккола хIузур. Байбихьулаго чиясулъ бугони хехдари, ццин бахъин, цогиязде хьандей гIадал квешал пикраби, рекъараб буго квен гьаби нахъбахъизе ялъуни хIал хисизабизе. ХIал хисизабизе бищун лъикIабги ккола, нужер цонигиясул ццин бахъараб мехалъ какичури цIи гьабеян абун аварагасго ﷺ малъараб гIамал. Щайин абуни, гьеб хIал бахуна кваниде ва гьеб кванарасде, гьесул гIамалги хисула. Амма хIадур гьабурав гIамал ва хIал лъаларев вугони, рес рекъон гьединасул квен кваначIого тела ялъуни кваналеб заманалда Аллагь ﷻ рекIелъ ккун, хIузур цIунила. Кваналеб кванда бараб бугелъул инсанасул гьабулеб гIибадат-гIамалалъ хIасил кьей.

Хасал жалазул цIех-рех гьабулелъул Япониялдаса цо гIалимчиясе баянлъун буго Гитлерил цIар лъеде тIаде цIалидал, гьелъул хIал квешалде хисулеб букIин, гьединго ГIиса аварагасул цIар цIалидал - лъикIалдеги бачIунеб букIин. ГIадада гуро чIахIиял чагIаз квен гьабулелъул Къуръаналдаса хасал сураби, дугIа-алхIам, силсила гIадал жал цIалиялде кантIизарулел. Гьедин хIадур гьабураб кванда нурги букIуна, гьеб эхебе арасе лъикIаб асарги кьола.

Кванан лъугIидал аварагас ﷺ кверазда рекIаралда мацI бахъун гурони, бачIинахъего гьел чурулароан. Абулаан, кинаб тIагIамалда баракат бугебали лъаларин абун.

Аллагьас ﷻ нилъер тIагIам баракатаб, Гьесие ﷻ гьабулеб гIамалалъе кумеклъун гьабеги! Амин!

 

 

АхIмад Къурбанов

 

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Муфти дандчIвана Сулеймангун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица, ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб централда къабул гьавуна Гъарабудахкент районалъул Параул росулъа гӀараб каллиграфиялъул устар Аширлаев Сулейман. Гьес сайгъат гьабуна хирияб Къуръаналъул жинцаго квералъ хъвараб, цогидаздаса батӀияб нусха. ГӀага-шагарго...


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...


КIудиял мунагьал

МацIихъанлъи гьаби ккола цо чияс абураб жо цогидасда бицин, гьелъ жинда бицарав чиясул жиндаса бицарав чиясдехун дагьабниги рокьукълъи, ракIхвей бижизабулеб бугони. Къуръаналда мацIихъан какун вуго. ХIадисалдаги буго мацIихъан Алжаналде лъугьинарин абун.   Гьел ккола Аллагьасул бищун ццим...


Фарукъ абураб цIар щвей

Жинда Аллагь разилъаяв ГIумар-асхIаб исламалде вачIун хадуб, бусурбабазда бугеб хIал бихьун гьесул ракI хIалхьун букIинчIо. Бусурбабаз ислам боси балъго гьабулеб букIараб заманалда ГIумар-асхIаб Аварагасухъе ﷺ вачIана ва абуна: «Я, Бичасул Авараг ﷺ, нилъ битIараб нухда гьечIищ, хваниги чIаго...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...