Аслияб гьумералде

КIанцIизе кIолареб хIайван

КIанцIизе кIолареб хIайван

КIанцIизе кIолареб хIайван

ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда гIемерал хIайванал рехсана. Гьездасан ккола пилги. Пилалда хурхун, Авараг гьавизегIан ккараб лъугьа-бахъин рагIичIев чиги ватиларо.

 

Авараг ﷺ гьавилалдего рахъ-рахъаздасан гIадамал рачIунаан КагIба кIодо гьабун зияраталъе. Йеменалъул цевехъан Абрагьатие цIакъ данде кколароан гьеб ва ракIбахиллъун вукIунаан. Византиялъул бетIергун цадахъ гIадамаз зиярат гьабизелъун гьезги бана кIудияб килиса. Амма гIадамал гьелдаса хадурги КагIбаялде унаан зияраталъ. Абрагьатил гьеб пишаялъ кутакалда ццин бахъана. Авараг ﷺ гьавизе жеги кIиго моцI хутIидал, Абрагьатие бокьана КагIба-рукъ биххизе. КIудияб аскарги бакIарун, Мадина шагьаралъул рахъалдехун сапар бухьана. Гьесул аскаралъул бетIерлъиялда МахIмудин абун цIар бугеб кIудияб пилги букIана. КагIбаялде щолаго Абрагьатица гьеб биххизе айилан буюрухъ кьедал, пил бегана ва тIокIаб тIаде бахъинчIо. Гьеб гIужалъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ лъаб-лъаб чIимихги кIалдиб ккун, Абабил абун цIар бугел хIанчIи ритIана аскаралде гьужум гьабизе. БотIродаса борлъун, хIатIаздасан бахъун бачIун чIинхаз аскар хIурде буссинабуна. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ тушбабаздаса КагIба-рукъ цIунана. Гьеб соналда цIарги тана «Пилалъул» сон абун.

Жиндир кIодолъиялда бан пилалде данде бачIунеб хIайван батиларо. ЦIакъ гIакъилаб хIайванлъунги рикIкIуна гьеб. Пилалъ гIумру гьабула Африкаялда ва Индиялда. Африкаялъулал чIахIиялги рукIуна. ТIомги гьезул биццатаб ва тIехIаб букIуна, амма гьарурал тIанчIазул тIомалда халатаб, керчаб рас букIуна.

Бищун гIажаибаб жо, гьеб хIайваналда бугеб сунтIур. 40 азарго ччобориялдаса гIуцIцIараб сунтIуралда жаниб цониги ракьа гьечIо. Кваназе кумекалъеги, цогидал хIайваназдаса жибго цIуниялъеги, лъим гьекъеялъеги кумекалъе хIалтIизабула сунтIур. ЧIахIия пилаз 5 литр лъел цIцIула сунтIуралъ ва цинги кIалдибе тIола, ялъуни черхалде пунхъула гьогьомизелъун. Кутакаб къуват буго сунтIуралъул. Цо тоннаялъул бакIлъи бугеб чIалоги, сунтIуралъги ккун, щибго къварилъи гьечIого гьелъ бокьараб бакIалде босула.

Индиялъул пилалъул сун-тIуралъул тIогьиб цо гьитIинаб килищ гIадинаб цIикIкIел букIуна, Африкаялъул пилалъул кIиго килищ букIуна. Гьезги гIиси-бикъинаб хIалтIи гьабула.

Пил берцин гьабулеб ва цIунулеб жо ккола гьелъул кIутIбузда гъоркьан къватIире кIанцIарал чIахIиял гажал. Пилалъул гажал гIумруялъ рижулелго рижулелги рукIуна. Гажаз ракь бухъула, гъотIол макъар батIа гьабула, рохти бегизабула. Гажалгун цадахъ пилалъул букIуна жеги ункъо гIус. ХъачIаб, ракь-хIургун цадахъ кваналеб гIурччинлъи букIиналъ, пилалъул гIусаз 8-10 сон гурони баларо. КIалдиб бугеб ункъабго гIус хведал, гьел хисун жеги цIиял рижула. Гьедин 6 нухалъ цIилъула пилазул гIусал.

Пил херлъун холаро. Ахиралда, анлъабизе рижарал гIусал хведал, пилалда кIоларо квен чIамизе. Гьеб сабаблъун квен биинабизе захIмалъула. Цинги заманалдасан пил хола. Гьединлъидал пилаз 60 сон гурони баларо.

Киналниги хIайваназда гьоркьоб цохIо пил ккола эхеде кIанцIизе кIолареб хIайван.

Къойида жаниб гьелъие къваригIуна 100 литр лъел. ГIалхуда лъим лъугIидал, пилаз гажазул кумекалдалъун, гъуял рухъула. ЧIахIияздаса байбихьун тартибалда гьекъола лъимги.

Пилалъ тIанчIи 10-15 соналъ хьихьула. ЧIахIиял цIуял пилаз гIисинал вац-яцалги хьихьула.

Пилазда бокьараб жо ракIалда чIола. Хасго кIочонаро жидеего гьабураб квешлъи. Чанго сон индал, бецIизецин рес буго. Гьелдаго цадахъ лъикIал бетIергьабиги кIочонаро.

 

Жабир Мажидов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...