Аслияб гьумералде

ЛъикIлъиялъ бекье хур

ЛъикIлъиялъ бекье хур

КIвар кьоге мацIихъабаз бицунелде ва къватIул харбазде. ХIаракат бахъе гIадамаз гьабулеб лъикIаб иш бихьизе. ГъалатIал кколарев чи вукIунаро, амма лъил бугониги ккараб гъалатI гIочIода чIвазе лъугьунге. Гьедин гьабиялъ лъиего пайда кьоларо. Чияр гIунгутIаби рехсеялъ я мун яги дов чи талихIавлъун гьавуларо.

Халккве дурго черхалда хадуб. Сахлъиялдаса лъикIаб нигIмат цоги гьечIелъулха. Киданиги кIочонге Аллагь духъ балагьун вукIин. ГIибадат цIикIкIинабе, БетIергьанасда гьаре мунагьал чурагийин, дуегоги диналъул вацяцазеги дугIа гьабизе къарумлъуге. Аллагьас кьурал нигIматазухъ щукру гьабиялдаго цадахъ, гьезул пикруги гьабе. Гьеб мехалда дуда бихьила ва бичIчIила кигIан гIемераб нигIмат, рахIмат кьун мун гьаб ракьалда тун вугевали.

Сахлъи ва хIинкъигьечIолъи, гьава ва лъим, квен ва ретIел, мина ва рекIине жо, мал-мулк ва лъимал, хъизан ва гьудулгьалмагълъи… Гьебгощинаб бечелъиги кьун рахIаталда тун вуго мун БетIергьанас, дудайин абуни гьеб кинабго бихьулебцин гьечIо. Гьелъул гIаксалда, щукру-рецц гьабизеги кIочон, жеги тIадеги къваригIун вуго. Руго кверал, хIатIал, бохдул, гIундул, берал, кIал, мацI… Дуда кIола ният-къасд ккаралъуве ине, рагIула бицунебщинаб, бихьула хIажатабщинаб, кIалъазе кIола бокьарабщинабги бицун. Гьеб гурищ Аллагьасул рахIмат?

ГIалимчиясухъеги вачIун цо мискин зигардула Аллагьас пакъирлъиялда тун вугин живиланги абун. Гьеб мехалъ гIалимчияс гьесда абула гьеб дур канлъи щайин бичулареб нусазарго диргьамалде. Бичиларин кIалъала мискинчи. Гьедин батани, нусазарго диргьамалде кверал яги бохдул ричейин гIалимчияс абидал, гьелдаги разилъуларо мискин. Цинги гIалимчияс абула: «Нусаза-азар диргьамалъул бетIергьанлъунги вукIаго кин дуда кIолеб зигардизе», - ян. Гьеб мехалда бичIчIула мискинчиясда Аллагьасул рахIматазе гIурхъи-рахъго гьечIеблъи.

Гьаб гIумрудул магIна бичIчIарав инсан,
ГIодов виччан уна жиндирго нухда.
Щибаб лахIзаталъул пикруги гьабун
Ракьалда бекьула лъикIлъиялъул мугь.
Лъимадул кьижиги, херасул какги
Камилго бихьула сабру бугесда.
Балеб чвахунцIадги, гIазул теретги
Тартибалда букIин бичIчIула гьесда.

Пуланав чияс Сократида гьикъарабила, мунги лъалев дудаги лъалев цояс дур хIакъалъулъ абураб бицинищин. Гьеб дида бициналде дуца дудаго рагIараб гьеб хабар лъабго цIалкIинисан биччанищин цIеханила Сократица. БиччачIин абун дов чияс жаваб гьабидал, Сократица нахъеги гьикъанила: «Дуца гьеб хабар цин ритIухълъиялъул цIалкIинисан биччай. Мун божулищ гьес битIараб бицараблъиялда?»

- Божуларо, амма дида рагIана гьес бицанин абун.

- Гьедин батани дуда лъалеб гьечIоха гьеб хабар битIарабищ-тIекъабищ бугебали. РачIаха гьанже кIиабилеб, ай лъикIлъиялъул цIалкIинибе бан, цIалкIизе. Дида бицине бокьаралъ дие лъикIлъи гьабизе бугищ?

- ГьечIо.

- Гьедин батани, дуца дида бицинехъин бугоха ритIухълъи-тIекълъи лъалареб, дие зарал гурони щибго лъикIлъи гьабизе гьечIеб хабар. РачIаха лъабабилеб цIалкIуги босун, гьенисанги биччазе. Гьеб хабаралъ дие пайда кьезе ва гьелъул дие кIвар букIине бугищ?

- ГьечIо.

- Гьедин батани дуца дида бицинехъин бугоха я ритIухъаб бугищали лъалареб, яги лъикIлъи гъорлъ гьечIеб, ялъуни щибго пайда кьолареб хабар. Гьединги бугеб мехалда гьеб дида бициналъул магIнаго щиб? - ян абунила Сократица.

МУХIАМАДХIАБИБ МАХIАТIОВ

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


ГӀусманиязул империялда рамазан моцӀ

Ахирал соназда турказул тарихиял сериалазухъ ралагьулел ракьцоязул къадар тIадеялдаса-тIаде цIикIкIунеб буго. ГIемерисез бицуна Эртугрулил, ГӀусманил, МехӀметил ва ГӀабдулхӀамид КIиабилесул хIакъалъулъ.   ГӀусманиязул империялъул турказги кӀвар кьечӀого течӀо рамазан моцӀ. ТӀаде щолеб...


Къуръаналъул къец ва районалъулаб ифтIар

Рамазан моцIалъул ахирисел къоязда ГӀахьвахъ районалъул КIудиябросулъ тӀобитӀана Къуръан цӀалиялъул къец ва ифтIар.   Къецги тIобитIун букIана районалъул бетIер МухIаммад МуртазагIалиевасул хIарака-талдалъун, жиндирго эбел-эмен ракӀалде щвезариялъул хIурматалда. Гьеб тадбиралде данделъана...


МугIазие гьабураб насихIат

Аварагас ﷺ Йеменалде ритIана Абу Муса ал-АшгIарий ва МугIаз бину Жабал. Гьезие гьадинал малъа-хъваялги гьаруна:   «Нужеца гьезие бигьалъи гьабе, захIмалъи гьабуге, гьел гIагар гьаре, тIуризаруге, нуж кIиялгоги цоцазде адаб-хъатиралда рукIа ва цоцазда гьоркьоб хилиплъи ккеялдаса цIуне....


Муфтияталда хIасилал гьаруна

ДРялъул муфтиясул заместитель Насрулла Абубакаровасул нухмалъиялда гъоркь тIобитIараб данделъиялда гIахьаллъи гьабуна Къуръан рекIехъе лъазабиялъул централъул мугIалимзабаз. Гьениб бицана гъоркьиса гьабураб хIалтIул, ккарал хIасилазул хIакъалъулъ ва тIадчIей гьабуна исана церелъурал масъалаби...


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...