Аслияб гьумералде

ЖужахIалъе хIарамал

ЖужахIалъе хIарамал

ЖужахIалъул цIедаса цIуни букIуна щивав чиясул аслияб мурад. Гьелдаса хвасарлъиги буго муъминчиясе Къиямасеб къоялъ кIудияб битIккей. Щайин абуни, гьеб щвей бугелъул инсанасе Алжаналда кверщел батиялъе гIаламат.

Хирияб Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул аят: «Щибаб напсалъ хвалил кьогIлъи чIамизе буго ва щивасе Къиямасеб къоялъ жиндир гIамал бихьун тIубараб жазаъги гьабизе буго. ЖужахIалдаса хвасарлъун Алжаналде витIаравги кIудияб талихIалда кверщел гьабурав вуго…», - ян (сура «Алу-ГIимран»).

Хирияв аварагас ﷺ хIадисазулъ гIезегIан рехсей гьабуна Алжан насиблъулел гIамалазул, ай жал жужахIалъул агьлулъун лъугьине гьечIел чагIи. Рехсей гьабила, аварагасул ﷺ хIадисазулъ баян гьарурал, жужахIалъул агьлулъун рукIине гьечIел щуго тайпа гIадамазул. ТIоцересел, жал Аллагьасдаги ﷻ божарал, купруялде руссиналдасаги хIинкъарал.

Анас ибну Маликидаса бицун буго, жинда рагIанин Аллагьасул ﷻ расулас ﷺ абулеб: «Лъабго сипат буго, жиндилъ гьел ругев чи жужахIалъе хIарам гьабурав: Аллагьасде ﷻ бугеб рекIелчIей, Гьесде ﷻ бугеб рокьи ва куфруялде ккезегIан жиндие жужахIалде рехи ва гьенив вухIиго цIикIкIун бокьи», - ян (АхIмад).

КIиабилел, парзгун суннаталда жидеца тIадчIей гьабулел. Аварагас ﷺ абунин ХIанзала ибну РабигIица бицун буго: «Къойил балеб щуябго какалда какичури, гIуж, рукугI-сужда мухIкан гьабун ва гьебги Аллагьасе ﷻ гIоло жинда тIадлъураб хIакълъун бихьун, тIадчIей гьабулев жужахIалъул цIаялъе хIарам гьавурав вуго», - ян (АхIмад). Суннатал каказул хиралъиялъул ва гьел раязде кантIизарун абурал гIемерал хIадисал руго аварагасул ﷻ. Рехсей гьабун тела гьезул цоялъул: «Къалъул какда цебе ва хадуб ункъо ракагIат суннат-какалда тIадчIей гьабулев Аллагьас ﷻ жужахIалъе хIарам гьавула», - ян (Тирмизи).

Лъабабилел, гIадамазда гьоркьоб рукIа-рахъиналъулъ гIамалтIабигIат бигьаял. ГIабдуллагь ибну МасгIудидаса бицун буго аварагас абунин: «ЖужахIалъул цIаялъе хIарам гьавуравлъун вуго кинавниги тамахав, гIодове виччарав, гIадамазде гIагарав, гIамалхасияталъе бигьаяв чи», - ян (ибну ХIиббан).

Ункъабилел, Аллагьасдаса хIинкъун гIодулел. ГIабдуллагь ибну МасгIудидаса бицараб хIадисалда буго: «Цониги лагъ гьечIо БетIергьанасдаса хIинкъиялъ жиндир бадиса, тIотIол бетIергIанасебгIаги, магIил горо бачIарав ва гьебги кIаркьазде тIинкIарав Аллагьас жив жужахIалъул цIаялъе хIарам гьавун гурони», - ян (ибну Мажагь).

Щуабилел, ракI-ракIалъ «Ла илагьа илла ЛЛагь» абураб калима жидеца абурал.

МахIмуд ибну РабигIадаса бицун буго: «ГIицIаб Жиндир разилъи тIалаб гьабун «Ла илагьа илла Ллагь» абураб калима абурав чи Аллагьас жужахIалъул цIаялъе хIарам гьавурав вуго», - ян (Муслим). Аллагьас щивав бусурбанчи гьавеги гьал рехсарал гIамалал цIунулел ва гьезда тIадчIей гьабулеллъун ва жужахIалдаса тархъан гьаруразда гьоркьор!

Амин!

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


ХIикматал махлукъатал

Медуза   Медузаялда абизе бегьула хIакъикъа-талдаги хIикматаб рухIчIаголъийилан. ГIалимзабаз чIезабун буго гьез гIумру гьабулеб букIанин 600 миллион соналъ цебе ва чанго нухалда дунял хваниги гьел чIаго хутIанин абун.   Гьезда гьечIо ракI, гьуърал, гIадалнах, ракьа. Амма лъала чан...


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


Нахъе къан чIоге

Лъица Аллагьасул диналъул рахъ кквезе ва гьеб цебе бачине кколеб? Гьеб суал буго цIакъ кIвар бугеб. ХIатта гIадатго нилъеца кколин абуниги. Как балел, мажгитазде хьвадулел, диналде гIагарлъизе хIаракат бахъулел чагIи руго, тIоцебесеб иргаялда, имамасдеги, гIелмуялдеги гIагарал чагIи.   Нилъеда...


ГIузру бугесе бигьалъи

ТIоцебе кIалгьикъи гьабизе бугелдасан ккола как. Гьединлъидал щивав чияс хIаракат бахъизе ккола букIине кколеб куцалда как базе, ай киналго шартIалги цIунун. Гьединго цIунизе какилъ рихьизарурал суннатал гIамалалги.   Фикъгьиялъул тIахьазда хъван буго как балелъул вахъун чIезе бажарулеб...


Къуръаналъул къец ва районалъулаб ифтIар

Рамазан моцIалъул ахирисел къоязда ГӀахьвахъ районалъул КIудиябросулъ тӀобитӀана Къуръан цӀалиялъул къец ва ифтIар.   Къецги тIобитIун букIана районалъул бетIер МухIаммад МуртазагIалиевасул хIарака-талдалъун, жиндирго эбел-эмен ракӀалде щвезариялъул хIурматалда. Гьеб тадбиралде данделъана...