Аслияб гьумералде

ЖужахIалъе хIарамал

ЖужахIалъе хIарамал

ЖужахIалъул цIедаса цIуни букIуна щивав чиясул аслияб мурад. Гьелдаса хвасарлъиги буго муъминчиясе Къиямасеб къоялъ кIудияб битIккей. Щайин абуни, гьеб щвей бугелъул инсанасе Алжаналда кверщел батиялъе гIаламат.

Хирияб Къуръаналда буго гьадинаб магIнаялъул аят: «Щибаб напсалъ хвалил кьогIлъи чIамизе буго ва щивасе Къиямасеб къоялъ жиндир гIамал бихьун тIубараб жазаъги гьабизе буго. ЖужахIалдаса хвасарлъун Алжаналде витIаравги кIудияб талихIалда кверщел гьабурав вуго…», - ян (сура «Алу-ГIимран»).

Хирияв аварагас ﷺ хIадисазулъ гIезегIан рехсей гьабуна Алжан насиблъулел гIамалазул, ай жал жужахIалъул агьлулъун лъугьине гьечIел чагIи. Рехсей гьабила, аварагасул ﷺ хIадисазулъ баян гьарурал, жужахIалъул агьлулъун рукIине гьечIел щуго тайпа гIадамазул. ТIоцересел, жал Аллагьасдаги ﷻ божарал, купруялде руссиналдасаги хIинкъарал.

Анас ибну Маликидаса бицун буго, жинда рагIанин Аллагьасул ﷻ расулас ﷺ абулеб: «Лъабго сипат буго, жиндилъ гьел ругев чи жужахIалъе хIарам гьабурав: Аллагьасде ﷻ бугеб рекIелчIей, Гьесде ﷻ бугеб рокьи ва куфруялде ккезегIан жиндие жужахIалде рехи ва гьенив вухIиго цIикIкIун бокьи», - ян (АхIмад).

КIиабилел, парзгун суннаталда жидеца тIадчIей гьабулел. Аварагас ﷺ абунин ХIанзала ибну РабигIица бицун буго: «Къойил балеб щуябго какалда какичури, гIуж, рукугI-сужда мухIкан гьабун ва гьебги Аллагьасе ﷻ гIоло жинда тIадлъураб хIакълъун бихьун, тIадчIей гьабулев жужахIалъул цIаялъе хIарам гьавурав вуго», - ян (АхIмад). Суннатал каказул хиралъиялъул ва гьел раязде кантIизарун абурал гIемерал хIадисал руго аварагасул ﷻ. Рехсей гьабун тела гьезул цоялъул: «Къалъул какда цебе ва хадуб ункъо ракагIат суннат-какалда тIадчIей гьабулев Аллагьас ﷻ жужахIалъе хIарам гьавула», - ян (Тирмизи).

Лъабабилел, гIадамазда гьоркьоб рукIа-рахъиналъулъ гIамалтIабигIат бигьаял. ГIабдуллагь ибну МасгIудидаса бицун буго аварагас абунин: «ЖужахIалъул цIаялъе хIарам гьавуравлъун вуго кинавниги тамахав, гIодове виччарав, гIадамазде гIагарав, гIамалхасияталъе бигьаяв чи», - ян (ибну ХIиббан).

Ункъабилел, Аллагьасдаса хIинкъун гIодулел. ГIабдуллагь ибну МасгIудидаса бицараб хIадисалда буго: «Цониги лагъ гьечIо БетIергьанасдаса хIинкъиялъ жиндир бадиса, тIотIол бетIергIанасебгIаги, магIил горо бачIарав ва гьебги кIаркьазде тIинкIарав Аллагьас жив жужахIалъул цIаялъе хIарам гьавун гурони», - ян (ибну Мажагь).

Щуабилел, ракI-ракIалъ «Ла илагьа илла ЛЛагь» абураб калима жидеца абурал.

МахIмуд ибну РабигIадаса бицун буго: «ГIицIаб Жиндир разилъи тIалаб гьабун «Ла илагьа илла Ллагь» абураб калима абурав чи Аллагьас жужахIалъул цIаялъе хIарам гьавурав вуго», - ян (Муслим). Аллагьас щивав бусурбанчи гьавеги гьал рехсарал гIамалал цIунулел ва гьезда тIадчIей гьабулеллъун ва жужахIалдаса тархъан гьаруразда гьоркьор!

Амин!

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...


ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна

ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна республикаялъул гIелмиябгун практикияб конференциялда. Гьеб тIобитIана Юстициялъул тIолгороссиялъул пачалихъияб университеталъул базаялда – Северияб Кавказалъул институталда (МахIачхъала шагьар). Гьениб кIалъазе вахъарав...