Аварагасул ﷺ суннат цIуни
Аварагасул ﷺ суннат цIуни
Аллагь ﷻ жидедаса разилъаял асхIабзабазги, гьезул нухдасан арал имамзабазги, вализабазги, гIалимзабазги кIудияб кIвар кIвар кьолаан хирияв Аварагасул ﷺ суннат цIуниялде. ГIумар-асхIабас ХIажрул асвадалда (чIегIераб гамачI) убач гьабулаго, абулаан: «Аллагьасул ﷻ Расулас дуда убач гьабулеб бихьун букIинчIебани, дицаги дуда убач гьабилароан», - илан.
Жиндаса Аллагь ﷻ разилъаяв Къурратил МугIамиятица Аллагьасул ﷻ Расуласе ислам босизе къотIи гьабураб мехалъ Аварагасул ﷺ халгIаталъул букIдул ричун рукIанила, гьелда хадуб МугIавиятилги гьесул васасулги букIдул ричун гурони рихьичIила я риидал, я хасало. Аварагасул ﷺ ретIунеб ратIлил къагIидацин цIунизе хIаракат бахъулаан асхIабзабаз.
Аллагь ﷻ разилъаяв Мужагьидица бицана: «Аллагь ﷻ разилъаяв ГIумар-асхIабасул вас ГIабдуллагьгун ниж сапаралда рукIана, цинги цо рахъалде кьурана ГIабдуллагь. Гьесда цояс гьикъана дуца гьеб сундуе гIоло гьабурабилан. Гьес абуна: «Авараг ﷺ нухлул гьаб бакIалда кьурулев вихьана, гьелъ дицаги гьебго гьабуна», - ян.
Гьединго ГIабдуллагь Маккаялдаги Мадинаялдаги гьоркьоб бугеб нухда цо гъотIокьеги ун кьижулаанила, жинда гьенив Авараг ﷺ кьижулев вихьанинги абун.
Дунялалда суннат таниги бегьулиланги абун, суннат тарав чиясда Алжаналда бихьизабизе буго гьеб суннталда хасаб даража ва гьесдаги абизе буго гьаб даража дуе кьечIониги бегьулилан.
Жиндаса Аллагь ﷻ разилъаяв ГIабдулкъадир Геланияс абуна: «Мун Аллагьасде ﷻ гIагарлъе, Аллагьасул ﷻ Расуласул кверги ккун», - илан.
Нужеда лъай, Аллагьасул ﷻ Расуласда ﷺ нахърилълъиналдасан ккола гьесул шаригIатги, тIарикъатги, хIакъикъатги, ай Къуран-хIадис халкъалда бичIчIизабулел хIакъал имамзабаздаги, гIалимзабаздаги, вализабаздаги, шайихзабаздаги нахърилълъин. Гьеб нахърилълъиналъул хIакъалъулъ хирияб Къуръаналда аяталги ва Аварагасул ﷺ хIадисалги гIемер руго.
Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Мун Дидехун, ай Аллгьасдехун ﷻ руссаразул нухда нахъвилълъа», - ян. Гьединго Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Нужеда лъалареб батани, нужеца гIелмуялъул агьлуялда гьикъе», - ян.
Гьединлъидал жал Къуръаналдаги хIадисаздаги гурони нахърилълъунариланги абун, имамзабаздаги, гIалимзабаздаги, вализабаздаги нахърилълъунарел, гьез хъварал тIахьазде инкарги гьабулел гIадамал тIоцере жалго ккола Къуръан-хIадисазда нахърилълъунарел чагIи. Щай абуни, имамзаби, гIалимзаби, вализаби ккола халкъалда Къуръан-хIадис бичIчIизабулел гIадамал, гьезда нахъвилълъунарев чиги ккола Къуръан-хIадисазда нахъвилълъунарев. Гьединав чи живгоги къосарав, жинца гIадамалги къосинарулевлъунги ккола. Аллагьас ﷻ цIунаги.
Суннатин абураб жоялдаса Аварагасул ﷺ гIаммаб нух абураб мурад буго, ай Хирияс ﷺ гьабейин абураб гьабун, теян абураб тун.
Нилъер хирияв Аварагас ﷺ абулеб буго: «Нуж Алжаналдеги гIагар гьарулеб, ЖужахIалдаса рикIкIадги гьабулеб, жиндалъун дица нужее амру гьабичIого тараб щибго жо гьечIо. Нуж Алжаналдаса рикIкIадги гьарулеб, ЖужахIалде гIагарги гьарулеб, дица нужее гьукъичIого тарабги цониги гIамал гьечIо», - ян.
МухтарахIмад МухIаммадов
