Аслияб гьумералде

Камиллъиялде нух

Камиллъиялде нух

ГIамал-хасияталде, берцинаб тIабигIаталде исламалъ кIудияб кIвар кьола. Гьеб буго тIадегIанал даражабазул цояб.

 

Гьелда жанире уна ритIухълъи, сабру, сахаватлъи, гIодоре риччай, гурхIел, гIадамаздехун берцинаб рукIа-рахъин. Нилъер Аварагас ﷺ абун буго: «Муъминзабазда гьоркьов иманалъул рахъалъ цIикIкIун камилав вуго бищун лъикӀаб гӀамал-хасият бугев чи», - абун (Абу-Давуд).

Аварагас ﷺ абун буго: «Дун (авараглъун) витIаравго вуго (гIадамазул) лъикIал тIабигIатал камил гьаризе», - абун (Бухари). Гьединлъидал, гьеб гIамал-тIабигIат, вукIа-вахъин, яшав лъикI гьаби буго чияс кIвар гьабизе кколеб жо.

 

ЛъикӀаб гӀамал-хасияталъул хиралъи

Гьеб гIамал буго кӀудияб кири щвеялъе сабаб. Аварагас ﷺ хIадисалда абун буго: «ЛъикIаб тIабигIаталдаса цIайи цIикIкIараб гIамал гьечIо. Гьеб гIамалалъул бетIергьан вахине вуго кIалалги кколев, какалги ралев чиясул даражаялде», - абун (Абу-Давуд).

Гьеб буго иман камилаб букIиналъул гIаламат. Гьелъ рачуна Алжаналде. ХIадисалда Аварагас ﷺ абун буго: «Алжаналъул тIасияб рахъалда мина букIинаби дица гьеб кьелаан берцинаб тIабигIат, гIамал-хасият букIарав чиясе», - ян (Абу-Давуд). Цоги хIадисалда буго: «ЛъикIаб тIабигIаталъ, гIадамаздехун лъикIаб рукIа-рахъиналъгун сахаватлъиялъ гIумру халат гьабула ва рухI бахъи мекъи ккеялдаса цIунула», - ян абун (Байгьакъи). ГIумру халат гьаби Аллагьас ﷻ хъваралда бараб букIунелъул, гьелъул магIнаги бичIчIизе бегьула гIумру букIунин баракатабин абураб.

 

Кин щвелеб берцинаб тIабигIат?

Ибну Къайимица хъван буго: «ЛъикIаб тIабигIат лъабго аслуялда тIад гIуцIараб буго: хIарамалдаса рикIкIалъи, тIадаб тIубазаби ва къварилъабазде сабру гьабиги», - ян («Мадарижу саликин»).

Аварагасда ﷺ релълъенлъи гьаби, гьесул ﷺ нух кквей. ГIаишатица абун буго: «Гьесул (Аварагасул ﷺ) тIабигIатлъун Къуръан букIана», - ян (Муслим). Аварагас ﷺ гIемер такрар гьабулеб букIана: «Я дир Аллагь ﷻ! Дуца дун лъикIал тIабигIатазде тIовитIе, гьезде тIоритIулев Мун гурони гьечIо. Квешал тIабигIатаздаса рикIкIад гьаве, гьездаса рикIкIад гьарулевги Мун гурони гьечIо», - ян абун (Муслим).

ЛъикIаб тIабигIат буго иманалъул щулияб рахъ ва ракIбацIцIалъи бихьизабулеб гIамал. Гьелде жигар бахъиялъги ракI бацIцIад гьабула къабихIаб гIамалалдаса, щула гьарула гIадамазулгун гьоркьорлъаби, гIагар гьарула БетIергьанасул ﷻ разилъиялде.

Аллагьас ﷻ киналго гьареги берцинаб гIамал-хасияталъул бетIергьабилъун ва тавпикъ кьеги Аварагасул ﷺ нух ккун гьеб гIамал цIунизе. Амин!

 

 

МухIаммад ГIалиев

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


ГIумраялъул хIакъалъулъ

«Мавра-Тур» компаниялъул гьариялда рекъон, ДРялъул муфтияталъул гIелмияб отделалъул хIалтIухъабаз хIадур гьабуна ва къватIибе биччана «Умра: малое паломничество» абураб тIехь. Гьениб мухIканго ва щивав бусурбанчиясда бичIчIуледухъ хъван буго гIумра гьабулелъул лъазе...


ЦIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго исламияб лъай кьеялъул бищунго хириял темабазул цояблъун кколеб Лайлатул къадруялъул сардил хиралъабазул бицараб тIехь. Гьелъул автор ккола машгьурав гӀалимчи ва хӀафиз АхӀмад ибн ГӀабдуррахӀим ал-ГӀиракъи. Жиндирго тIехьалда гьес...


ХIакъикъат тIаса бищана

ГIабдуллагь ибн Салам вукIана Мадинаялъул бусурбабазда гьоркьов бищунго хIурматиязул цояв: гIалимчи ва Тавраталъул махщелчи. Гьесул хIакъалъулъ абулаан: «Гьев вуго нилъер бищун лъикIав, бищун лъикIазул вас, бищун лъай бугев», - ян.     МухIаммад авараг ﷺ Мадинаялде щведал,...


Ахиралда рещтIраб аят

ХIираалъул нохъода халваталдаги чIун, Аллагьасе ﷻ гIибадат гьабулев вукIана Авараг ﷺ. Заманалдасан нохъо гвангъун бачIуна ва ЖабрагӀил малаик вачIуна Аваргасухъе ﷺ вахIюги босун. Гьеб букIана Къуръаналъул тIоцебесеб аят, «ЦӀале» абураб.     Гьедин байбихьана 23 соналъ Къуръан рещтIине. Гьеб...