Аслияб гьумералде

Камиллъиялде нух

Камиллъиялде нух

ГIамал-хасияталде, берцинаб тIабигIаталде исламалъ кIудияб кIвар кьола. Гьеб буго тIадегIанал даражабазул цояб.

 

Гьелда жанире уна ритIухълъи, сабру, сахаватлъи, гIодоре риччай, гурхIел, гIадамаздехун берцинаб рукIа-рахъин. Нилъер Аварагас ﷺ абун буго: «Муъминзабазда гьоркьов иманалъул рахъалъ цIикIкIун камилав вуго бищун лъикӀаб гӀамал-хасият бугев чи», - абун (Абу-Давуд).

Аварагас ﷺ абун буго: «Дун (авараглъун) витIаравго вуго (гIадамазул) лъикIал тIабигIатал камил гьаризе», - абун (Бухари). Гьединлъидал, гьеб гIамал-тIабигIат, вукIа-вахъин, яшав лъикI гьаби буго чияс кIвар гьабизе кколеб жо.

 

ЛъикӀаб гӀамал-хасияталъул хиралъи

Гьеб гIамал буго кӀудияб кири щвеялъе сабаб. Аварагас ﷺ хIадисалда абун буго: «ЛъикIаб тIабигIаталдаса цIайи цIикIкIараб гIамал гьечIо. Гьеб гIамалалъул бетIергьан вахине вуго кIалалги кколев, какалги ралев чиясул даражаялде», - абун (Абу-Давуд).

Гьеб буго иман камилаб букIиналъул гIаламат. Гьелъ рачуна Алжаналде. ХIадисалда Аварагас ﷺ абун буго: «Алжаналъул тIасияб рахъалда мина букIинаби дица гьеб кьелаан берцинаб тIабигIат, гIамал-хасият букIарав чиясе», - ян (Абу-Давуд). Цоги хIадисалда буго: «ЛъикIаб тIабигIаталъ, гIадамаздехун лъикIаб рукIа-рахъиналъгун сахаватлъиялъ гIумру халат гьабула ва рухI бахъи мекъи ккеялдаса цIунула», - ян абун (Байгьакъи). ГIумру халат гьаби Аллагьас ﷻ хъваралда бараб букIунелъул, гьелъул магIнаги бичIчIизе бегьула гIумру букIунин баракатабин абураб.

 

Кин щвелеб берцинаб тIабигIат?

Ибну Къайимица хъван буго: «ЛъикIаб тIабигIат лъабго аслуялда тIад гIуцIараб буго: хIарамалдаса рикIкIалъи, тIадаб тIубазаби ва къварилъабазде сабру гьабиги», - ян («Мадарижу саликин»).

Аварагасда ﷺ релълъенлъи гьаби, гьесул ﷺ нух кквей. ГIаишатица абун буго: «Гьесул (Аварагасул ﷺ) тIабигIатлъун Къуръан букIана», - ян (Муслим). Аварагас ﷺ гIемер такрар гьабулеб букIана: «Я дир Аллагь ﷻ! Дуца дун лъикIал тIабигIатазде тIовитIе, гьезде тIоритIулев Мун гурони гьечIо. Квешал тIабигIатаздаса рикIкIад гьаве, гьездаса рикIкIад гьарулевги Мун гурони гьечIо», - ян абун (Муслим).

ЛъикIаб тIабигIат буго иманалъул щулияб рахъ ва ракIбацIцIалъи бихьизабулеб гIамал. Гьелде жигар бахъиялъги ракI бацIцIад гьабула къабихIаб гIамалалдаса, щула гьарула гIадамазулгун гьоркьорлъаби, гIагар гьарула БетIергьанасул ﷻ разилъиялде.

Аллагьас ﷻ киналго гьареги берцинаб гIамал-хасияталъул бетIергьабилъун ва тавпикъ кьеги Аварагасул ﷺ нух ккун гьеб гIамал цIунизе. Амин!

 

 

МухIаммад ГIалиев

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Бекерулеб заманалъул хIикмат

Замана сверула сагIтал тирула, Сон хехго бачIуна, херлъун ватула. (Инхоса ГIалихIажи)   Халкъалда гьоркьоб гIемер бицунеб жолъун ккола ахираб мехалда заман хехго унеб бугилан абун. ХIакъикъаталдаги гьедин букIин бихьулебги буго. Щибго ургъел гьечIого нилъ рукIаго ун батула анкь, моцI,...


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...


Лугбуздасан садакъа

Как буго Аллагьас ﷻ тIадаблъун гьабураб, бусурбабазе давлалъун бугеб нигIмат. Къойил балеб щуябго паризаяб гуребги, руго суннатал какалги жидеда тIадчIей гьабизе рекъарал, кири хIасуллъи гуребги, батIи-батIиял нигIматал тIаде цIаялъе сабаблъунги ругел.   Гьединаб суннатаб какалдасан буго...


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...