Аслияб гьумералде

Мунапикъ вугодай?

Мунапикъ вугодай?

ХIурматиял казият цIалулел! Ислам баккаралдаса нахъе камичIо бусурбабазда гьоркьор исламалъул цIаралда гъоркь рахчарал кIигьумерчагIигун мунапикъзаби. Аллагьасдехун бугеб рекIелчIеялда жаниб нифакъ бугев чи ахираталда бусурбабазул къокъаялда гъорлъцин вукIунаро. Нилъер гьаниб бугеб бицен гьединазул гуро бугеб.

 

Мунапикъзабазул цогидаб тайпа ккола рекIелъ цо букIун, кIалалда цогияб бугел гIадамал. Гьезда кIигьумерчагIийинги абула. Халкъалда гьоркьоб питнаги гьез бекьула. Щайгурелъул, кире аниги гьезда рекъезабулел рукIуна. Гьединал гIадамаздасан халкъалда гьоркьоб рагъ-кьалги ккола. Цояз абулеб цогидазухъе босун гьел хьвадулел рукIиналъул хIасилги ккола гьеб.

ХIасаница абун буго: «Нифакъалдс ккола мацIги ракIги цоцазе хилиплъи…», - ян. Бичасул аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «ГIадамазда гьоркьов бищун квешав чи кIигьумерчи вуго. Гьазухъе цо гьумергун вачIунев, долцоязухъе цоги гьумергун вачIунев», - ян. (Бухари, Муслим)

Цо-цо гIадамал цIакъго божараллъун рукIуна жал кколарин гьел мунапикъзабиян абун. Мунапикълъиялдаса цIунарав чи цониги вукIунаро. Щивав чиясе рекъараб буго гьелдаса хIинкъун рукIине. Жинда Аллагь разилъаяв ХIузайфатица бицун буго: «Цо чияс дида абуна дун хIинкъун вугин мунапикълъун ватилин абун. Дица гьесда абуна, мун мунапикъ вукIаравани гьелдаса кидаго хIинкъизе вукIинчIо. Мунапикъ кидаго божаравлъун вукIуна жив гьев гурин абун», - ян.

ГIалимзабазул цо бутIаялъ абулеб буго: «Нифакъалде бищунго гIагарав чи ккола, жив гьелдаса вацIцIадав вугин жинда ккарав», - ян.

ХIузайфатица абун буго: «Аварагасул ﷺ заманалдаса гьанже мунапикъзаби гIемер руго. Доб мехалда гьел балъго рукIунаан, гьанжейин абуни гьез загьир гьабулеб буго жидерго къасдал», - ян.

Гьесго абуна, мунапикъзабазда рачIчIал рижулел рукIаралани ракьалда тIад хIетIе чIезе бакI щвелароанин абун.

Ибну ГIумарида рагIана цо чияс ХIажажида нахъасан хабар бицунеб.

– Дуда цеве ХIажаж вукIаравани абизе букIанищ дуца гьеб, - ян гьикъана гьесда. БукIинчIин жаваб кьуна гьев чияс.

Цинги Ибну ГIумарица абуна, Бичасул аварагасул ﷺ заманалда гьединаб иш нифакълъун рикIкIунаанин абун.

Гьаб заманалда нилъеда рагIани цогиясда нахъасан лъикIаб гуреб хабар бицунев чи, гьесдаги гьикъизе ккола гьединго. Гьесул жавабалда бараб букIинаха хадусеб жавабги. Бокьа-бокьараб мацIалъ бицун нилъ тIубаларо. Абун араб щибаб рагIул букIуна жиндирго асар. Гьединлъидалин бицунебги гьабулебги цого букIинабизе хIаракат бахъизе кколеб нилъеца. Аллагьас ﷻ кумек гьабеги киназего.

 

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

2026-03-15 (Шаввал 1447 с.) №6.


Наркотиказде данде

ЛъаратIа районалда, диниял хIаракатчагIазул квербакъиялдалъун, тIобитIана школлъималазе наркотиказда данде къеркьеялъул бицунеб дарс. Гьединаб мурадгун Гъараколоб росдал школалде рачIун рукIана ДРялъул муфтияталъул ЛъаратIа районалда бугеб лъай кьеялъул управлениялъул ва «Инсан»...


РитIухълъиялъул аслу

Халкъазда цебечIарал масъалабазул цояб ккола адаб гьечIолъи. Хасго гьеб загьирлъула гӀолеб гӀелалда гьоркьоб. Адаб-хӀурмат, яхӀ-намус ккола сахаб жамгӀият букIиналъе лъолеб кьучӀалъул цояб. ГIемерисел масъалаби, захIмалъаби, ритӀухълъи гьечIолъи бугелъулха адаб гьечIолъиялъул...


Хехдариялъ рачуна...

Хьул къотIи ккола тавакаллъи гьабиялъул тIубанго гIаксияб рахъ. Хьул къотIиялъ рухIги гIакълуги хвезабула. Напсалда хурхун абуни, гьелъ хвезабула жанисеб рахъалъул ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ божилъи гьаби, Гьесие ﷻ мутIигIлъи, сабру гIадал муъминчиясул хасиятал.   ГIакълуялъул рахъалъ инсан...


Аварагас ﷺ гьижра гьаби

Гьижраялъул бицунелъул нилъеда лъазе ккола гьеб цIакъ захIматаб иш букIараблъи. Маккаялдаса Мадинаялде гIага-шагарго буго 450 километр. ХIежалде щведал нилъ Мадинаялдаса Маккаялде уна машинабаздаги рекIун ва нухда бала 7-8 сагIат, кутакалда сваказеги свакала. Гьанже хIисаб гьабе, багIарараб...


МацIалъул хIинкъи

МацI ккола ТIадегIанав Аллагьас инсанасе кьурал бищунго кIудиял нигIматазул цояб. Гьелдалъун гIадамаз бухьен гьабула, гIелму бикьула, цоцазе квербакъула, Аллагь рехсола. Амма гьебго мацIалъги рачине бегьула кIудиял мунагьазде ва квешал хIасилазде, гьабулеб каламалда хадуб...