Аслияб гьумералде

МухIаммад ﷺ аварагасул бахIарчилъи

МухIаммад ﷺ аварагасул бахIарчилъи

МухIаммад ﷺ аварагасул бахIарчилъи

Бичасул авараг ﷺ вукIана гIадамазда гьоркьов бищунго кумек бугевлъун ва бахIарчиявлъун. Жинда Аллагь разилъаяв ГIали-асхIабас абуна: «Бадруялъул къоялъ дида нижго рихьулел рукIана аварагасда ﷺ нахъа рахчулеллъун...

 

 

 

...Бичасул авараг ﷺ вукIана тушбабазде бищунго гIагарда. Гьеб бакIалда бищун хIинкъи гьечIевлъунги вукIана гьев», - ян. Гьединго бицана ГIалидасан, бищунго рагъул кор боркьараб мехалда, ниж рахчулаан Бичасул аварагасда ﷺ нахъа, тушбабазде гьесдаса цIикIкIун гIагарлъуда вугев чиги вукIунароанин абун.

Бицен буго, хирияв авараг ﷺ вукIанин калам дагьав, хабар къокъав ва рагъ лъазабидал бищун тIоцеве гъуждул гурун къватIивеги вахъуневилан абун. 

Дунялалалъул тарихалда гIемер руго бахIарзал абун жидер гьунаразул бицен бугел гIадамал. Гьезул бахIарчилъи хъварал тIахьалги гIемер руго. Амма Бичасул аварагасул ﷺ бахIарчилъиялде дандеккун, гьезул киназулго гIамм гьабун босаниги, цIакъго гьитIинаб къадар гурони букIинчIо. Щайгурелъул хIакъикъияб бахIарчилъи живго аварагасулъ ﷺ гурони букIинчIелъул. Гьелъул магIна ккола, цогидал гIадамазул бахIарчилъи букIунин гIумруялда жаниб цоцIул, гьебги гIолохъанго рукIаго. Гьединго цо рагъулъги букIуна. Амма цогидаб бакIалда гьеб бахIрчилъи ссун уна. Хирияв аварагасул ﷺ бахIарчилъийин абуни кидаго букIана. 

«Васаилул вусул» абураб тIехьалда хъвалеб буго, Бичасул авараг ﷺ вукIанин гIадамазда гьоркьов бищунго бахIарчиявлъунилан. Цогидазда гьоркьов бахIарчилъун рикIкIунаанила рагъулъ рукIаго хирияв аварагасда ﷺ гIагарлъухъ вукIун вагъизе бажарулев чийилан. 

Гьелъие кьучIлъун бачине бегьула гьаб хадусеб хIадисги. Бараида цояс цIехана Бичасул аварагги ﷺ живго тун нуж нахъе тIуранищха ХIунайналда рукIагоян. ТIуранин жаваб кьуна гьес. Амма хирияв аварагин ﷺ абуни, жиндирго гIурцIмадаги рекIун, капурзабазде тIаде ана, щибго нахъе къачIого. Гьедин капурзабаз сверун кквейдал рещтIана авараг ﷺ гIурцIмадаса ва ана капурзабазде тIаде. Гьес ﷺ абулебги букIана: «Дун вуго авараг ﷺ, щибго гьереси гьечIо, дун вуго ГIабдулмутIалибил вас», - ян.

Убаю бин Халаф абурав мушрикунас Бадруялъул къоялъ асирлъудаса вичун восулаго Бичасул аварагасда ﷺ абуна, жиндир бугин щибаб къойил 16 ратIал, ай 6,5 бащдаб кг. кIалцIиги бан хьихьараб чу, гьелда тIадги рекIун жинца мун чIвазе вугин абун. Гьесие жаваб гьабун аварагасги ﷺ абуна, ИншаалЛагь жинца мун чIвалин абун. УхIудалъул гъазаваталъул къоялъ Убаюда авараг ﷺ вихьидал, жиндирго чодаги рекIун къасд гьабула авараг ﷺ вугеб рахъалдехун, гьев чIвазелъун ине. Гьев вачIунев вихьидал, данде лъугьине къасд гьабуна асхIабзабаз. Цинги аварагас ﷺ абуна виччанте гьанивейилан абун. Хирияс ﷺ босана ХIарис бин Симатихъа хечги, гьесда цере рукIарал асхIабзабиги нахъе ана, варани багъаридал тIад рукIарал тIутIал унел кинниги. Цинги гьедин вачIунев Убаюл горболъ гьеб хечги щун, гевегизавуна ракьалде. Цинги къурайшияхъе тIурун ана, жив МухIаммадица чIванинги ахIулаго.

Гьединаб кутакаб бахIарчилъи букIана халкъалъулго хирияв МухIаммад аварагасул ﷺ.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

2026-10-01 (РабигIул ахир 1448 с.) №19.


БоцIи-мал хвезабичIого щолеб садакъа

Бечедал чагӀаз садакъаги кьун, Аллагьасул нухда жидерго боцӀи харж гьабулеб бихьараб мехалъ, гьединаб рес гьечӀезул гӀарз букӀуна бечедал чагӀазе кинабго кири щолин, жидее щибго хутӀуларин абун.   Гьединалго хабарал асхӀаб-забазда гьоркьорги раккана Аварагасул ﷺ заманалдаги. Гьединал...


ЧIахIиязул хIурмат гьаби

Исламияб диналъ нилъ ахIула ригьалде рахарал гIадамал кIодо гьаризе, гьезул адаб гьабизе. Гьелъие далиллъунги чIола хирияв Аварагасул ﷺ рагIаби: «ГIиссиназда гурхIуларев, чIахIиязул хIурмат гьабуларев чи нилъедасан гьечIо», - ян. «Нилъедасан гьечIо» абурал рагIабаздасан...


Хьаргаби районалде щвана гIалимзаби

Дагъистан Республикаялъул ГӀалимзабазул советалъул председателасул ишал тIуразарулев МухӀамад КъахIибил бетӀерлъиялда гъоркь, Хьарагаби районалде рачIун рукIана ГӀалимзабазул советалъул вакилзаби. Гьел щвана КъахIиса ХӀасан-афандил цIаралда бугеб мадрасалде ва гьенир дандчӀвана бакӀалъулал...


Малик ибну Динар

Малик ибну Динар Абу ЯхӀя ал-Басри ккола табигӀиназул щуабилеб кьералъул чи. Гьев гьавуна ибну ГӀабасил заманалда ва цӀалана Анас ибн Маликида цеве, гьесдасан хӀадисалги рицана.   Бухарияс, Абу Давудица, Тирмизияс, ан-Насаица ва ибну Мажагьица тIахьазда рехсана Малик ибну Динаридасан рицунел...


Хунздерил мажлис

Дагьал церегIан къоязда МахIачхъалаялда тIобитIана Хунзахъ районалдаса руччабазул мажлис. Гьелда гIахьаллъи гьабуна Хунзахъ районалъул имамзабазул советалъул председатель АхIмад МухIумаевас, росдал имам МухIаммадгIариф МухIаммадовас ва цогидазги. ЦIакъ берцинго нухда бачараб гьеб мажлисалда...