Аслияб гьумералде

МухIаммад ﷺ аварагасул бахIарчилъи

МухIаммад ﷺ аварагасул бахIарчилъи

МухIаммад ﷺ аварагасул бахIарчилъи

Бичасул авараг ﷺ вукIана гIадамазда гьоркьов бищунго кумек бугевлъун ва бахIарчиявлъун. Жинда Аллагь разилъаяв ГIали-асхIабас абуна: «Бадруялъул къоялъ дида нижго рихьулел рукIана аварагасда ﷺ нахъа рахчулеллъун...

 

 

 

...Бичасул авараг ﷺ вукIана тушбабазде бищунго гIагарда. Гьеб бакIалда бищун хIинкъи гьечIевлъунги вукIана гьев», - ян. Гьединго бицана ГIалидасан, бищунго рагъул кор боркьараб мехалда, ниж рахчулаан Бичасул аварагасда ﷺ нахъа, тушбабазде гьесдаса цIикIкIун гIагарлъуда вугев чиги вукIунароанин абун.

Бицен буго, хирияв авараг ﷺ вукIанин калам дагьав, хабар къокъав ва рагъ лъазабидал бищун тIоцеве гъуждул гурун къватIивеги вахъуневилан абун. 

Дунялалалъул тарихалда гIемер руго бахIарзал абун жидер гьунаразул бицен бугел гIадамал. Гьезул бахIарчилъи хъварал тIахьалги гIемер руго. Амма Бичасул аварагасул ﷺ бахIарчилъиялде дандеккун, гьезул киназулго гIамм гьабун босаниги, цIакъго гьитIинаб къадар гурони букIинчIо. Щайгурелъул хIакъикъияб бахIарчилъи живго аварагасулъ ﷺ гурони букIинчIелъул. Гьелъул магIна ккола, цогидал гIадамазул бахIарчилъи букIунин гIумруялда жаниб цоцIул, гьебги гIолохъанго рукIаго. Гьединго цо рагъулъги букIуна. Амма цогидаб бакIалда гьеб бахIрчилъи ссун уна. Хирияв аварагасул ﷺ бахIарчилъийин абуни кидаго букIана. 

«Васаилул вусул» абураб тIехьалда хъвалеб буго, Бичасул авараг ﷺ вукIанин гIадамазда гьоркьов бищунго бахIарчиявлъунилан. Цогидазда гьоркьов бахIарчилъун рикIкIунаанила рагъулъ рукIаго хирияв аварагасда ﷺ гIагарлъухъ вукIун вагъизе бажарулев чийилан. 

Гьелъие кьучIлъун бачине бегьула гьаб хадусеб хIадисги. Бараида цояс цIехана Бичасул аварагги ﷺ живго тун нуж нахъе тIуранищха ХIунайналда рукIагоян. ТIуранин жаваб кьуна гьес. Амма хирияв аварагин ﷺ абуни, жиндирго гIурцIмадаги рекIун, капурзабазде тIаде ана, щибго нахъе къачIого. Гьедин капурзабаз сверун кквейдал рещтIана авараг ﷺ гIурцIмадаса ва ана капурзабазде тIаде. Гьес ﷺ абулебги букIана: «Дун вуго авараг ﷺ, щибго гьереси гьечIо, дун вуго ГIабдулмутIалибил вас», - ян.

Убаю бин Халаф абурав мушрикунас Бадруялъул къоялъ асирлъудаса вичун восулаго Бичасул аварагасда ﷺ абуна, жиндир бугин щибаб къойил 16 ратIал, ай 6,5 бащдаб кг. кIалцIиги бан хьихьараб чу, гьелда тIадги рекIун жинца мун чIвазе вугин абун. Гьесие жаваб гьабун аварагасги ﷺ абуна, ИншаалЛагь жинца мун чIвалин абун. УхIудалъул гъазаваталъул къоялъ Убаюда авараг ﷺ вихьидал, жиндирго чодаги рекIун къасд гьабула авараг ﷺ вугеб рахъалдехун, гьев чIвазелъун ине. Гьев вачIунев вихьидал, данде лъугьине къасд гьабуна асхIабзабаз. Цинги аварагас ﷺ абуна виччанте гьанивейилан абун. Хирияс ﷺ босана ХIарис бин Симатихъа хечги, гьесда цере рукIарал асхIабзабиги нахъе ана, варани багъаридал тIад рукIарал тIутIал унел кинниги. Цинги гьедин вачIунев Убаюл горболъ гьеб хечги щун, гевегизавуна ракьалде. Цинги къурайшияхъе тIурун ана, жив МухIаммадица чIванинги ахIулаго.

Гьединаб кутакаб бахIарчилъи букIана халкъалъулго хирияв МухIаммад аварагасул ﷺ.

 

ГIабдуллагь МухIаммадов

 

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Президентас ХасмухIаммадида баркана

Россиялъул президент Владимир Путиница баркана Дагъистаналъул хӀурматияв инсан, 95 сон тӀубарав ХасмухӀаммад Абубакаровасда гьавураб къо. Дагъистаналъул кӀудияв эменин абула гьесда гьев лъалел чагӀаз. Гьесул гӀумру буго къвакӀиялъул ва исламалъе хъулухъ гьабиялъул мисаллъун. Гьес гӀумру гьабуна...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


Аллагьас ﷻ цIунула

Балагь, рекIее хIалхьи толарел ахIвал-хIалал ва захIмалъаби тIаде рачIуна нилъер щивасде. Гьаб дунялалъул рукъ гьедин гIуцIарабги буго. Амма нилъер гIумруялъул аслулъун бугеб мурад ва гьаб дунял жидее щиб бакI бугебали бичIчIи бугез дандчIварал къисматалъул киналго захIмалъаби къвакIун хIехьола....


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...