Аслияб гьумералде

Рокьи кин цIикI-кIинабилеб?

Рокьи кин цIикI-кIинабилеб?

Аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIинабулеб сабабал гIемерал руго, нилъеца гьел тIуралел ругони. Гьединлъидал бусурбабиги, аварагасде ﷺ  бугеб рокьиялъулъ, батIи-батIияб макъамалда руго. Амма нилъ хIажаталлъун ккола аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIинабизе.

 

Гьелда жаниб нилъее кIудияб рахIматги буго. Щайгурелъул нилъ къиямасеб къоялъ рокьаралгун цадахъ рукIине ругелъул. Аварагасул ﷺ  хIадис буго: «Инсан вукIине вуго (къиямасеб къоялъ) жиндие рокьалгун цадахъ», - ян (имам Бухари).

Бищун кIудияб сабаблъун рикIкIуна аварагасде ﷺ  жинца рокьи цIикIкIинабулеб суннат тIубай, гьелда нахъвилълъин, гIамал гьаби. 

Гьединго рокьи цIикIкIинабула аварагасе ﷺ  бокьараб жо бокьани, гьесда рихараб - рихани.

Салават гIемер цIали. Салават цIалулеб мехалъ кIудияб адабалдасан ккола гьев ﷺ  аскIов вугев гIадин вукIин. Гьесул ﷺ  тIадегIанлъи, къадру-къимат бичIчIун, гьев ﷺ  тIолабго гIаламалъе рахIматлъун витIи, жив кинавниги аварагзабазул имамлъун вукIин, жив нуцIалъунги вугев такъваялде, ай Аллагьасдаса ﷻ хIинкъиялде, рачунев. Жив ﷺ  мунагьал гьарурал гIадамазе шафигIлъунги вугев. Гьесие ﷺ  буго бищун тIадегIанаб салават.

Аварагасул ﷺ  тIабигIаталда нахъвилълъине хIаракат бахъила. Масала, сахаватлъи, сабру, цогидазул ургъел гьаби, чIухIи гьечIолъи, мискинзаби ва гIалимзаби рокьи.

РухIияб рахъ цебетIезабизе хIаракат бахъи. Балагье кин аварагас ﷺ  таваккал тIамулеб букIарабали Аллагьасде ﷻ. РакIалда щвезабе аварагасда ﷺ  бихьараб къварилъи ва гьес ﷺ  гьабураб сабру.

Нилъ рукIине ккола гьевгун ﷺ  дандчIвазе урхъун. Бокьизе ккола Къуръан, щайин абуни, гьеб гьесухъе ﷺ  рещтIараб букIун. Гьеб бищун кIудияб мугIжизатлъунги ккола.

Аварагасул ﷺ  цIар рагIанщинахъе рохизеги ккола. РагIичIеб ххвел гьабун тезе бегьуларо. Гьедин гьаби аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIиналъе сабаблъун ккола.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Дуца гьезда абе, МухIаммад, нужее Аллагь ﷻ вокьулев ватани, дида нахърилълъайилан, цинги Аллагьасе ﷻ нужги рокьилин», - абун.

Гьелъие далиллъун ккола гьадинаб хIадис: «ГIумар-асхIабас аварагасда ﷺ  абула, цохIо дидасаго хутIун, кинабниги жоялдаса дие мун вокьулин абун. Аварагас ﷺ  абула дур иман камиллъуларин дудасагоги дун вокьизегIан. Дагьаб хадуб ГIумар-асхIабас абула, гьанже дие мун дидасаги цIакъ вокьулин абун. Аварагас ﷺ  абула ГIумарил иман гьанже камиллъанин абун». 

Авараг ﷺ  вокьичIони, нилъер иман камиллъиларо.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


Ахирисел хириял къоял

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей.   Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...


Нужее баяналъе

ГIумар-асхIаб кин чIварав? – Рогьалил как балаго чIвана. Абубакарил ясазул бищун гIелму бугей щий йикIарай? – ГIаишат. Аварагасул чIужу ХIафсатица чан сон бараб? – 69 сон. Суратул «Намлаялда» цоги щиб цIар абулеб? – Суратул...


Жиндир тIабигIат - Къуръан

ХӀадисазул тӀахьазул аслиял мурадазул цояблъун ккола МухӀаммад аварагасулﷺ шамаилал тIиритIизари, ай гьесул вукIа-вахъин, тIабигIат. Къокъго абуни, Аварагасда ﷺ хурхарабщинаб. Гьелъие гIиллалъун ккана МухIаммад Авараг ﷺ камилав, жиндаса мисал босулевлъун вукIиналъ.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...


Конкурсалъул хIасилал гьаруна

Гумбет районалда тӀобитӀараб конкурсалъул финалистазе лъай кьеялъул управлениялъул начальникас сертификатал ва гӀарцулал сайгъатал кьуна. Лъай кьеялъул управлениялъул начальник МухӀамадвакил Забидовас шапакъатал кьуна, битIун какие чуриялъул ва как баялъул конкурсалъул районалъулаб этапалда...


Къурбан хъвей

Къурбан хъвеялъул хIукму   ШафигIиясдаги, АхIмадидаги, Маликидаги аскIоб къурбан хъвей муаккадаб суннат ккола, ай кIвар кьун тIадчIей гьабизе кколеб суннат. АбухIанифада аскIоб - шагьаразда, росабалъ гIумру гьабун ругел гIадамазда тIадаб буго. («РахIматул...