Аслияб гьумералде

Рокьи кин цIикI-кIинабилеб?

Рокьи кин цIикI-кIинабилеб?

Аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIинабулеб сабабал гIемерал руго, нилъеца гьел тIуралел ругони. Гьединлъидал бусурбабиги, аварагасде ﷺ  бугеб рокьиялъулъ, батIи-батIияб макъамалда руго. Амма нилъ хIажаталлъун ккола аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIинабизе.

 

Гьелда жаниб нилъее кIудияб рахIматги буго. Щайгурелъул нилъ къиямасеб къоялъ рокьаралгун цадахъ рукIине ругелъул. Аварагасул ﷺ  хIадис буго: «Инсан вукIине вуго (къиямасеб къоялъ) жиндие рокьалгун цадахъ», - ян (имам Бухари).

Бищун кIудияб сабаблъун рикIкIуна аварагасде ﷺ  жинца рокьи цIикIкIинабулеб суннат тIубай, гьелда нахъвилълъин, гIамал гьаби. 

Гьединго рокьи цIикIкIинабула аварагасе ﷺ  бокьараб жо бокьани, гьесда рихараб - рихани.

Салават гIемер цIали. Салават цIалулеб мехалъ кIудияб адабалдасан ккола гьев ﷺ  аскIов вугев гIадин вукIин. Гьесул ﷺ  тIадегIанлъи, къадру-къимат бичIчIун, гьев ﷺ  тIолабго гIаламалъе рахIматлъун витIи, жив кинавниги аварагзабазул имамлъун вукIин, жив нуцIалъунги вугев такъваялде, ай Аллагьасдаса ﷻ хIинкъиялде, рачунев. Жив ﷺ  мунагьал гьарурал гIадамазе шафигIлъунги вугев. Гьесие ﷺ  буго бищун тIадегIанаб салават.

Аварагасул ﷺ  тIабигIаталда нахъвилълъине хIаракат бахъила. Масала, сахаватлъи, сабру, цогидазул ургъел гьаби, чIухIи гьечIолъи, мискинзаби ва гIалимзаби рокьи.

РухIияб рахъ цебетIезабизе хIаракат бахъи. Балагье кин аварагас ﷺ  таваккал тIамулеб букIарабали Аллагьасде ﷻ. РакIалда щвезабе аварагасда ﷺ  бихьараб къварилъи ва гьес ﷺ  гьабураб сабру.

Нилъ рукIине ккола гьевгун ﷺ  дандчIвазе урхъун. Бокьизе ккола Къуръан, щайин абуни, гьеб гьесухъе ﷺ  рещтIараб букIун. Гьеб бищун кIудияб мугIжизатлъунги ккола.

Аварагасул ﷺ  цIар рагIанщинахъе рохизеги ккола. РагIичIеб ххвел гьабун тезе бегьуларо. Гьедин гьаби аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIиналъе сабаблъун ккола.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Дуца гьезда абе, МухIаммад, нужее Аллагь ﷻ вокьулев ватани, дида нахърилълъайилан, цинги Аллагьасе ﷻ нужги рокьилин», - абун.

Гьелъие далиллъун ккола гьадинаб хIадис: «ГIумар-асхIабас аварагасда ﷺ  абула, цохIо дидасаго хутIун, кинабниги жоялдаса дие мун вокьулин абун. Аварагас ﷺ  абула дур иман камиллъуларин дудасагоги дун вокьизегIан. Дагьаб хадуб ГIумар-асхIабас абула, гьанже дие мун дидасаги цIакъ вокьулин абун. Аварагас ﷺ  абула ГIумарил иман гьанже камиллъанин абун». 

Авараг ﷺ  вокьичIони, нилъер иман камиллъиларо.

 

Шамил МухIаммадов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


РекIелъ букIунеб

РекIелъ букIунеб Бусурбанчияс жиндирго хасият-гIамал берцин гьабизе ккола. Аллагьасдаса хIинкъи буго бищун лъикIаб зад инсанас цадахъ босулеб. ТIадегIанав Аллагьасги ﷻ абидал, Гьесдаса хIинкъи (такъва) бищун лъикIаб задлъун бугин.   Къуръаналда буго (магIна): «…Бищун лъикIаб...


БагIараб пилпил

БагIараб пилпилалъулъ букIуна капсаицин абураб жо. Гьеб сабаблъун букIуна кIал бухIизабулеб тIагIамги. ГIалимзабаз цIех-рех гьабуна капсаициналъ инсанасул черхалъе гьабулеб асаралъул.   Чакрил унтиялъе гьабулеб асар Капсаициналъ кумек гьабулеб батана чорхолъа цIикIкIун инсулин бахъизе. Цо...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....


Къеч буссинабулеб

Риидал хъарпуз гIемер кванала. Гьелъ къеч буссинаби гуребги, сахлъиялъеги пайда гьабула. Лъим, витаминал, минералазул ва антиоксидантазул къадар цIикIкIараб букIиналъ, хъарпуз рикIкIуна риидалил бищунго сахлъиялъе пайдаял кванил нигIматазул цояблъун.   Хъарпузалъулъ букIуна 90 проценталде...


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...