Аслияб гьумералде

Рокьи кин цIикI-кIинабилеб?

Рокьи кин цIикI-кIинабилеб?

Аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIинабулеб сабабал гIемерал руго, нилъеца гьел тIуралел ругони. Гьединлъидал бусурбабиги, аварагасде ﷺ  бугеб рокьиялъулъ, батIи-батIияб макъамалда руго. Амма нилъ хIажаталлъун ккола аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIинабизе.

 

Гьелда жаниб нилъее кIудияб рахIматги буго. Щайгурелъул нилъ къиямасеб къоялъ рокьаралгун цадахъ рукIине ругелъул. Аварагасул ﷺ  хIадис буго: «Инсан вукIине вуго (къиямасеб къоялъ) жиндие рокьалгун цадахъ», - ян (имам Бухари).

Бищун кIудияб сабаблъун рикIкIуна аварагасде ﷺ  жинца рокьи цIикIкIинабулеб суннат тIубай, гьелда нахъвилълъин, гIамал гьаби. 

Гьединго рокьи цIикIкIинабула аварагасе ﷺ  бокьараб жо бокьани, гьесда рихараб - рихани.

Салават гIемер цIали. Салават цIалулеб мехалъ кIудияб адабалдасан ккола гьев ﷺ  аскIов вугев гIадин вукIин. Гьесул ﷺ  тIадегIанлъи, къадру-къимат бичIчIун, гьев ﷺ  тIолабго гIаламалъе рахIматлъун витIи, жив кинавниги аварагзабазул имамлъун вукIин, жив нуцIалъунги вугев такъваялде, ай Аллагьасдаса ﷻ хIинкъиялде, рачунев. Жив ﷺ  мунагьал гьарурал гIадамазе шафигIлъунги вугев. Гьесие ﷺ  буго бищун тIадегIанаб салават.

Аварагасул ﷺ  тIабигIаталда нахъвилълъине хIаракат бахъила. Масала, сахаватлъи, сабру, цогидазул ургъел гьаби, чIухIи гьечIолъи, мискинзаби ва гIалимзаби рокьи.

РухIияб рахъ цебетIезабизе хIаракат бахъи. Балагье кин аварагас ﷺ  таваккал тIамулеб букIарабали Аллагьасде ﷻ. РакIалда щвезабе аварагасда ﷺ  бихьараб къварилъи ва гьес ﷺ  гьабураб сабру.

Нилъ рукIине ккола гьевгун ﷺ  дандчIвазе урхъун. Бокьизе ккола Къуръан, щайин абуни, гьеб гьесухъе ﷺ  рещтIараб букIун. Гьеб бищун кIудияб мугIжизатлъунги ккола.

Аварагасул ﷺ  цIар рагIанщинахъе рохизеги ккола. РагIичIеб ххвел гьабун тезе бегьуларо. Гьедин гьаби аварагасде ﷺ  рокьи цIикIкIиналъе сабаблъун ккола.

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: «Дуца гьезда абе, МухIаммад, нужее Аллагь ﷻ вокьулев ватани, дида нахърилълъайилан, цинги Аллагьасе ﷻ нужги рокьилин», - абун.

Гьелъие далиллъун ккола гьадинаб хIадис: «ГIумар-асхIабас аварагасда ﷺ  абула, цохIо дидасаго хутIун, кинабниги жоялдаса дие мун вокьулин абун. Аварагас ﷺ  абула дур иман камиллъуларин дудасагоги дун вокьизегIан. Дагьаб хадуб ГIумар-асхIабас абула, гьанже дие мун дидасаги цIакъ вокьулин абун. Аварагас ﷺ  абула ГIумарил иман гьанже камиллъанин абун». 

Авараг ﷺ  вокьичIони, нилъер иман камиллъиларо.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ХIежалъул хIакъалъулъ цIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго хӀежалъул тIадал ишал тӀураялъул къагӀидабазул бицараб цӀияб тӀехь. Гьеб басма ккола хӀежалде ине хӀадурлъулел бусурбабазе чара гьечIеб мажмугI. ЦӀияб тӀехь ккола «Дир зиярат» абураб сериялъул бутӀа, гьелда гъорлъе уна...


Мордовиялъул муфти ва волонтерал

Лъим кIанцIиялдалъун къварилъи ккаразе кумекалъе Дагъистаналде вачIун вукIана Мордовиялъул муфти Раил Асаинов ва нусгогIанасев волонтер. ДРялъул муфти, шайих АхIмад-афандихъеги щвана Мордовиялъул муфти. Гьениб АхIмад-афандица баркала загьир гьабуна гьесие ва гьесда цадахъ рачIаразе...


ДНРалъул муфти дандчIвана ДРялъул муфтигун

Донецкиялъул Халкъияб Республикаялъул муфти Рашид Брагин вачIун вукIана ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе, тIабигIияб балагьалде ккараб Дагъистаналъул халкъалъул рахъ кколеб букӀин загьир гьабизе. ДНРалда захӀматаб ахӀвал-хӀал букӀаниги, Донбассалъул диниял церехъабаз бихьизабуна хIажатаб...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...


ДугIаялъул къибла

Аллагьасда ﷻ гьардолеб мехалда бусурбаби, квералги рорхун, зодоре ралагьула. РакIалде ккезе рес буго ТIадегIанав Аллагь лъова тIад вугин абун. Амма гьеб бичIчIи мекъаб буго.   Цо-цо гIалимзабаз баян гьабуна, как базе КагIба къибла букIунеб гIадин, зобги дугIаялъе къибла бугин абун. Гьелъие...