Аслияб гьумералде

БакI теларо

БакI теларо

Нилъер гIумруялъулъ рукIуна гIадатияллъун рихьулел, амма Аллагьасда цебе кIудияб кIвар бугел жал. Гьединал, кIочон тарал суннатазул цояб ккола как балеб мехалда мухъал ритIизари. ГIемерисез гьеб кIвар кьечIого тола, гьеб битIахъего нилъер какил даражаялда ва гIадамазда гьоркьоб бугеб цолъиялда хурхараб букIаниги.

 

Аварагас ﷺ абуна: «Нужерго мухъал ритIизаре. Гьеб ккола камилаб какил гIаламатаздасан цояб», - абун (Бухари, Муслим). Гьелъул магIна ккола кьерал ритIун ругеб мехалъ как камилаблъун ва къабулаблъун лъугьунин абураб.

АсхIабзабаз Аварагасул ﷺ гьел рагIаби цIакъ кIвар кьун къабул гьаруна. Жиндаса Аллагь разилъаяв Анас ибн Маликида гьикъидал Авараг ﷺ чIаго вукIараб заманалда дандеккун гьанже щиб хисун бугебин абун, гьес жаваб кьуна: «Дида щибго гIайиб бихьуларо, нужеца какилъ кьерал ритIизарунгутIи гурони», - ян (Бухари). Халгьабе, доб мехалъги гьеб рикIкIунаан диналъул кIвар бугеб бутIалъун.

Аварагас ﷺ баян гьабуна щай гьеб гьедигIан кIвар бугебалиги. Аллагь разилъаяв ал-Бараъ ибн ГIазибица бицана:

«Бичасул Авараг ﷺ байбихьудаса ахиралде щвезегIан кьеразда гьоркьов хьвадулаан, нижер каранда ва гъажалда тIад кверги лъун абулаан: «РатIалъуге, нужер ракIал цоцадаса рикIкIалъизе гурин», - абун. (Абу Давуд)

ГIемерисез как балеб мехалда кьеразул кIвар гьабуларо: рикьа-риххун гьоркьорлъаби тола, мухъал ритIизаризе хIаракат бахъуларо. Гьеб ккола Аварагасул ﷺ кIвар бугеб суннат. Кьерал ритIизариялъ нилъеда малъула къватIиса гуребги, жанибги - нилъер рекIелъ ва хьвада-чIвадиялда низам ва берцинлъи гьабизе. Гьелъ ракIалде щвезабула бусурбанчиясул гIумруялъулъ сундулъго гIадлу-низам букIине кколеблъи, хасго гIибадаталъулъ.

Гьединго Аварагас ﷺ кантIизарун абуна: «Нужеца ялъуни мухъал ритIизаре ялъуни Аллагьас ﷻ нужер гьурмал рикьизарила», - ян.  (Бухари, Муслим)

Гьелъул магIна ккола гьединаб гIадатияблъун бихьулеб масъала кIвар кьечIого теялъ гIадамазда гьоркьоб цолъи гьечIолъиялде рачине бегьулин абураб. Какилъ гIадлу гьечIеб мехалъ, гьелъ асар гьабула бусурбабазул ракIазеги гьоркьорлъабазеги. Гьединлъидал какилъ мухъал ритIизариялъулъ цIодорго рукIине ккола.

Гьединго Аварагас ﷺ нилъ малаикзабазда релълъинарун абуна: «Малаикзаби жидерго БетIергьанасда цере кьерда чIолел гIадин щай нужги, кьерал гьарун, чIоларел? Гьел, тIоцересел кьералги цIезарун, мухъал ритIизарун чIола», - ян (ибну Мажагь).

Гьеб хIадисалъ баян гьабуна как балеб мехалда нилъеца хIаракат бахъизе ккей низам ва гIадлу цIунизе. Живго Аварагас ﷺ кантIизаруна кьерда чIобого хутIараб бакIалде шайтIан лъугьине рес букIин.

ЖамагIат-какалъул байбихьиго кьер битIизаби бугелъул, рачIа Аврагасул ﷺ суннат цIунун, шайтIаналъе бакIал теларин.

 

Жабир Мажидов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


Иманалъул бутIа

Сабру ккола инсанасул тӀабигӀаталъул бищун берцинал гӀаламатазул цояб. ЗахӀматаб ахӀвал-хӀалалде ккарал гӀадамазе заман къваригӀуна жидерго ракӀ гIодобе биччазабизе. Гьединаб заманалда сабру гьаби ккола нилъер иманалъул чара гьечIеб бутIалъун.   Аварагас ﷺ Абу-Гьурайратидасан бицараб...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


ХIежалъул хIакъалъулъ бицана

ХӀежалде ине заман щолеб букIиналда бан, МахӀачхъалаялда тӀобитӀараб данделъиялда гIахьаллъана хӀеж борхиялъул рахъалъ жавабиял идарабазул ва гӀуцӀабазул вакилзаби. Гьенир гьоркьор лъурал аслиял суалал рукӀана авиатранспорталда, сапаралъул шартӀал, СагӀудиязул ГӀарабиялъул Къираллъиялъул тӀалабазда...


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...