Аслияб гьумералде

БакI теларо

БакI теларо

Нилъер гIумруялъулъ рукIуна гIадатияллъун рихьулел, амма Аллагьасда цебе кIудияб кIвар бугел жал. Гьединал, кIочон тарал суннатазул цояб ккола как балеб мехалда мухъал ритIизари. ГIемерисез гьеб кIвар кьечIого тола, гьеб битIахъего нилъер какил даражаялда ва гIадамазда гьоркьоб бугеб цолъиялда хурхараб букIаниги.

 

Аварагас ﷺ абуна: «Нужерго мухъал ритIизаре. Гьеб ккола камилаб какил гIаламатаздасан цояб», - абун (Бухари, Муслим). Гьелъул магIна ккола кьерал ритIун ругеб мехалъ как камилаблъун ва къабулаблъун лъугьунин абураб.

АсхIабзабаз Аварагасул ﷺ гьел рагIаби цIакъ кIвар кьун къабул гьаруна. Жиндаса Аллагь разилъаяв Анас ибн Маликида гьикъидал Авараг ﷺ чIаго вукIараб заманалда дандеккун гьанже щиб хисун бугебин абун, гьес жаваб кьуна: «Дида щибго гIайиб бихьуларо, нужеца какилъ кьерал ритIизарунгутIи гурони», - ян (Бухари). Халгьабе, доб мехалъги гьеб рикIкIунаан диналъул кIвар бугеб бутIалъун.

Аварагас ﷺ баян гьабуна щай гьеб гьедигIан кIвар бугебалиги. Аллагь разилъаяв ал-Бараъ ибн ГIазибица бицана:

«Бичасул Авараг ﷺ байбихьудаса ахиралде щвезегIан кьеразда гьоркьов хьвадулаан, нижер каранда ва гъажалда тIад кверги лъун абулаан: «РатIалъуге, нужер ракIал цоцадаса рикIкIалъизе гурин», - абун. (Абу Давуд)

ГIемерисез как балеб мехалда кьеразул кIвар гьабуларо: рикьа-риххун гьоркьорлъаби тола, мухъал ритIизаризе хIаракат бахъуларо. Гьеб ккола Аварагасул ﷺ кIвар бугеб суннат. Кьерал ритIизариялъ нилъеда малъула къватIиса гуребги, жанибги - нилъер рекIелъ ва хьвада-чIвадиялда низам ва берцинлъи гьабизе. Гьелъ ракIалде щвезабула бусурбанчиясул гIумруялъулъ сундулъго гIадлу-низам букIине кколеблъи, хасго гIибадаталъулъ.

Гьединго Аварагас ﷺ кантIизарун абуна: «Нужеца ялъуни мухъал ритIизаре ялъуни Аллагьас ﷻ нужер гьурмал рикьизарила», - ян.  (Бухари, Муслим)

Гьелъул магIна ккола гьединаб гIадатияблъун бихьулеб масъала кIвар кьечIого теялъ гIадамазда гьоркьоб цолъи гьечIолъиялде рачине бегьулин абураб. Какилъ гIадлу гьечIеб мехалъ, гьелъ асар гьабула бусурбабазул ракIазеги гьоркьорлъабазеги. Гьединлъидал какилъ мухъал ритIизариялъулъ цIодорго рукIине ккола.

Гьединго Аварагас ﷺ нилъ малаикзабазда релълъинарун абуна: «Малаикзаби жидерго БетIергьанасда цере кьерда чIолел гIадин щай нужги, кьерал гьарун, чIоларел? Гьел, тIоцересел кьералги цIезарун, мухъал ритIизарун чIола», - ян (ибну Мажагь).

Гьеб хIадисалъ баян гьабуна как балеб мехалда нилъеца хIаракат бахъизе ккей низам ва гIадлу цIунизе. Живго Аварагас ﷺ кантIизаруна кьерда чIобого хутIараб бакIалде шайтIан лъугьине рес букIин.

ЖамагIат-какалъул байбихьиго кьер битIизаби бугелъул, рачIа Аврагасул ﷺ суннат цIунун, шайтIаналъе бакIал теларин.

 

Жабир Мажидов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ЛъикIазулгун гьалмагълъи гьаби

Гьудул-гьалмагълъи лъи-кIасулгун гьабизе ккеялъул хIакъалъулъ гIемер бицуна имамзабаз мажгитахъ гьарулел вагIзабазда, гIалимзабазул мажлисазда. Гьебги гIадахъ босун лъикIал гIадамазулгун цIикIкIараб гьоркьоблъи гьабизе хIаракатги бахъула гIемерисев чияс. ХIакъикъаталдаги кутакалда лъикIаб, беццараб...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


Черхалъул хIал баччулеб

ХIатIил кӀудияб килищ гӀицӀго килищ гуро.   Гьеб чIола тӀолабго черхалъе балансировка хӀисабалда, ай гьелъ тIубараб черх чIезабула битIун, чи дове-гьаниве вортун унаредухъ. ГьитIинаб лага букӀаниги, гьелъ черхалъул 40 процент гӀанасеб къадар жиндаго баччула. Гьеб гьечӀони нилъехъа ритӀун...


Лугбуздасан садакъа

Как буго Аллагьас ﷻ тIадаблъун гьабураб, бусурбабазе давлалъун бугеб нигIмат. Къойил балеб щуябго паризаяб гуребги, руго суннатал какалги жидеда тIадчIей гьабизе рекъарал, кири хIасуллъи гуребги, батIи-батIиял нигIматал тIаде цIаялъе сабаблъунги ругел.   Гьединаб суннатаб какалдасан буго...