Аслияб гьумералде

Хасалил цIорой

Хасалил цIорой

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ бижун буго батIи-батIияб заман, ай щибалъулъ жиндирго хаслъабиги лъун. Масала, риидал – багIари, хасало – квачай, ихдал – гьогьоми, хаслихълъи – цIадал. Амма руго бакIал кидаго жиделъ хинлъун букIунебги ва руго гьединго тIубараб лъагIалица квач букIунебги. Аллагьасе ﷻ рецц, нилъеца гIумру гьабулеб бугеб бакIалда гьел заманабазул щибаб бихьула.

Аварагасул ﷺ хIадисазда буго гIазу ялъуни цIад балеб мехалда, щибаб къатIраялда цадахъ, рахIматалъул малаикзаби рещтIунин абураб. ЦIад ва гIазу балеб мехалда лъикIаб буго гьаб дугIа гьабизе: «Я, дир Аллагь, гIазудалъун, цIадалдалъун ва гороялдалъун дир мунагьал чуре», - ян. (Бухари)

Хасалил квачалъ жужахI ракIалде щвезабула. БагIари гуребги, жужахIалда бугелъулха кутакаб квачайги. Гьелда цIарги «Замгьарир» буго. Хасало квач кутаклъараб мех ккола жужахIалъ ракьалде биччараб хIухьел.  Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Аллагьасде ﷻ зигардун жужахIалъ абула: «Я Аллагь, дун дицаго кIкIунеб буго», - ян. Цинги Аллагьас ﷻ жужахIалъе изну кьола щибаб санайил кIиго нухалъ хIухьел биччазе: риидал ва хасало. Риидал халлъулеб кутакаб багIариги, хасало халлъулеб кутакаб цIоройги гьелъул хIухьелал руго», - ян.

Хасало квачайдал нилъеца абула цIакъго цIорон бугилан. Амма гьеб цIорой гьадингосеб жо буго жужахIалда букIунеб квачалде дандеккун.

Ибну ГIаббасица абуна: «ЖужахIалъул агьлуялъ гьаризе буго багIариялдаса хвасарлъи. Гьезие кумекалъе битIизе буго цIорораб гьури. Гьелъул цIороялъул кутакалъ рукьби рекизе руго. Цинги жужахIалъул агьлуялъ цIидасан бухIи гьаризе буго», - ян.

ЖужахIалъуб Замгьарир абураб кIкIал буго. Гьениб кутакаб цIорой букIуна. Гьединлъидал дугIадулъ жужахIалъул цIаялдаса гуребги, цIороялдасаги цIунеян гьаризе лъикIаб буго. ЦIорораб къоялъ лагъас абизе лъикIаб буго: «Ля илягьа илля Ллагь, ма ашадда барда гьазаль явм, Аллагьумма ажирни мин замгьарири Жагьаннама», - абун. МагIна: «Жиндие лагълъи гьабизе кколеб щибго жо гьечIо вати тIадав цохIо Аллагь ﷻ гурони. Гьаб къоялъул цIороялъул кутаклъиго щиб. Я дир Аллагь, Дуца дун цIуне жужахIалъул Замгьариралдаса», - ян. Гьеб мехалда Аллагьас ﷻ жужахIалда абула: «Дир цо лагъас дур Замгьариралдаса цIуни гьарана (гьелъул цIороялдаса). Дица дуе нугIлъи гьабулеб буго Дица гьев жужахIалдаса тархъанин абун», - ян.

 

Жабир Мажидов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


ГIибадат гьабизе рес

ХIурматиял бусурбаби, гьале тIаде щвана хаслихълъиялъул къоял. БагIарараб рииги тIаса ун, гьогьомиялъ кверщел гьабуна ракьалда. Гьайгьай, сордоги кIодолъана, къоги саламатго гьитIинлъана. ГIибадат гьабизе заманги лъикIаланго эркенлъана.   БагIарараб риидалил гьитIинаб сордо бугеб мехалда...


Учительзабиги кIочон течIо

Хъайтагъ районалда тӀобитӀана РабигIул аввал моцӀалъе сайгъат гьабураб гӀелмияб мажлис. Гьелда гӀахьаллъана районалъул бетӀер ХӀасанов Запир; районалъул имамзабазул советалъул председатель - Салимов ГӀабдулла; Югалъулаб территориалияб округалда Дагъистан Республикаялъул муфтияталъул вакил Рамазанов...


Бусурбабазул тарихчи ва географ

ГIизудин ибну Шаддад ХӀалаби гьавуна Сириялъул ХIалеппоялда бугеб ХӀалаб шагьаралда, 1217 соналъул лъабабилеб зулхӀижа моцIалъ, гьижрияб 613 соналда. Тарихалъул ва географиялъул рахъалъ жиндирго хIалтIабазул кумекалдалъун ибну Шаддад вахъана жиндир гIасруялъул машгьурал тарихчагӀазул...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...