Аслияб гьумералде

Салават битIи

Салават битIи

Салават битIи ккола Аварагасде ﷺ рокьи загьир гьаби ва Аллагьасул ﷻ амруялъе нилъ мукIурлъи. ГурхIел-рахIму ккола Аллагьас инсанияталде гьев ﷺ витIиги. Гьединлъидал салават битIиялдалъун инсанас Аллагьасе ﷻ рецц гьабула гьеб сайгъаталъухъ. Цо гIалимчияс абуна: «Салават ккола лагъас Аварагасе ﷺ магъало кьей ва Аллагьас ﷻ нилъехъе гьесдалъун ﷺ рещтIараб рахIматалъухъ щукру гьабизе кIолеб бищун дагьаб къадар», - ян.

 

Пуланав чиясда жиндиего хирияв чи ракIалде щола, гьесие дугIа гьабула. Авараг ﷺ гIемер рехсолел, гьесул тIадегIанал хасиятазул пикру гьабулел, гьесдаса мисал босулел чагIазул, гьесдехун бугеб рокьи щулалъула ва даимаблъун лъугьуна. Гьелъул гIаксалда, Авараг ﷺ рехсезе кIочон тараб мехалъ, дагь-дагьккун гьезул рокьи загIиплъула. Гьедин салават лъугьуна гIицIго дугIа гуребги, рокьул ва ритIухълъиялъул чIагояб мисаллъунги.

ХIисаб гьабе, нилъеца битIараб щибаб салават Аварагасда ﷺ бихьизабула ва къойида жаниб чан нухалъ салават ва салам кьолебали хъвай-хъвагIай гьабула. Аварагасулгун ﷺ дандчIвай Къиямасеб къоялъ кинабха букIинеб, нилъеца гьесде щибаб къойил салаватги битIулеб бугони ва гьесда щибаб къойил нилъер салават бихьулебги бугони?

Аварагасул ﷺ кьучIаб хIадисалда буго: «Маккаялда буго цо гамачI, дун цевесан уневщинахъе дие салам кьолеб», - ян. ГанчIица битIараб салаватцин Аварагасда ﷺ кIочонареб мехалда, нилъеца битIараб киданиги кIоченищ?

Салават тIадаб буго какилъ, рузман къоялъул хутIбаялъулъ, жаназалъул какил кIиабилеб такбиралдаса хадуб, гьединго, гIемерал бакIазда ва ахIвал-хIалазда. Цо-цо гIалимзабаз рикIкIуна салават цIализе бегьулин бокьараб хIалалда рукIаго. Гьеб цIакъго лъикIаблъун букIуна, масала, мажлис-мавлидазда.

Абула Аллагьги ﷻ рехсолеб, Аварагасде ﷺ салаватги битIулеб мажлисалда баракат букIунин, салават битIулареб мажлис Къиямасеб къоялъ гIайиб чIвалеблъун букIунин абун. Гьединго Аварагас ﷺ абуна: «Бищунго къарумав чи вуго дир цIар рехсараб мехалъ диде салават битIичIев», - ян.

Аварагас ﷺ гьаб дунял таниги, гьесул канлъиги мисалги муъминзабазул рекIелъ букIуна, хасго салават битIулебщинахъе: «Аллагьумму салли ва саллим гIала набийина МухIаммад».

 

Жабир Мажидов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...


Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.   Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи....


Мордовиялъул муфти ва волонтерал

Лъим кIанцIиялдалъун къварилъи ккаразе кумекалъе Дагъистаналде вачIун вукIана Мордовиялъул муфти Раил Асаинов ва нусгогIанасев волонтер. ДРялъул муфти, шайих АхIмад-афандихъеги щвана Мордовиялъул муфти. Гьениб АхIмад-афандица баркала загьир гьабуна гьесие ва гьесда цадахъ рачIаразе...


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...