Аслияб гьумералде

Къун бергьа

Къун бергьа

Къун бергьа

Жиндир баракат нилъее щваяв СагIид-афандияс гIемер абулаан «Къун бергьа», - абун. Хадубги абулаан, гьедин гьабиялъулъ жинда маслихIатги батанин.

 

Ццим бахъиндал инсанасда кIочона кинабго, бадиса канлъи уна, тIубан гIакълу хIалтIуларо. Гьеб теялдалъун къезе чIаравги рикIкIунаан Мубаракас бергьаравлъун.

ХIадисалда буго: «РечIчIанхъун бергьунев чи гуро къуватавлъун кколев. Къуватавлъун ккола ццим бахъиндал жиндирго напсалда кверщел гьабизе кIолев чи», - ян (Бухари).

Дандиявгун къацандулелъул нилъеца жигар бахъизе ккола сабру гьабизе ва дагIба лъугIизабизе. Гурони, гьелъ къваригIел гьечIел жалазде нуцIа рагьула.

Аварагас ﷺ хIадисалда абулеб буго: «Нуж цIуне ццим бахъиналдаса. Щайин абуни, гьеб буго Адамил лъимадул рекIелъ боркьун бакараб цIа. Ццим бахъиндал нужеда бихьуларищ кин гьесул тIом багIарлъулебали ва бидурихьал понцIон рачIунелали», - абун (Абу-Давуд).

Нилъеда лъала ццим бахъиндал чиясда букIунеб хIал. Гьелъин аварагас ﷺ малъулебги бугеб ццим бахъиналдаса цIунейин абун.

Цо нухалъ Бичасул аварагас ﷺ абунин абун, Анас-асхIабас бицун буго: «Ццим бахъиндал гьеб къинабизе кIолесдаса Аллагьас ﷻ Жиндирго гIазаб нахъчIвала. ХIажат гьечIеб бициналдаса жиндирго мацI цIунулесулги Гьес ﷻ квешлъаби рахчула», - ян (ГIукъайли).

Сахав чияс ццим къезабизе гIамал гьабизе ккола.

Диналъ нилъ ахIула, кигIанго ритIарал ругониги, къец гьабунгутIиялде. ХIадисалда буго: «Жив мекъавги вукIун дагIба тарав чиясе Аллагьас ﷻ Алжаналъул рагIалда рукъ бала. ВитIаравги вукIун дагIба тарасе - Алжан бакьулъ бала рукъ…», - ан (Абу Давуд).

Балагьеха, кинаб куцалда бугониги дагIба тарав чиясе Аллагьасул ﷻ рахъалдаса щвезехъин бугеб ажру-даражаялъухъ.

Зулкъарнайница абун буго цо нухалъ жинда дандчIванила малаик. Имангун якъин цIикIкIинабулеб гIамал малъе жиндайин абидал, малаикас абунила: «Дур ццим бахъунге. ЩайтIаналъул инсанасда кверщел букIунеб мех буго ццим бахъараб заман», - илан.

Ццим бахъиндал инсанасул ракI хисула, гьелъ чи беццав, гIинкъав, гурхIел гьечIевлъун лъугьинавула, жахIда, хIасад, квешлъи гьаби гIадал нахъегIанал тIабигIаталги раккизарула.

Ццидал авал буго гIакълу ин, ахирги буго пашманлъи.

Аллагьас ﷻ цIунаги кколареб бакIалда ццим бахъиналдаса.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


ГIибадат гьабизе рес

ХIурматиял бусурбаби, гьале тIаде щвана хаслихълъиялъул къоял. БагIарараб рииги тIаса ун, гьогьомиялъ кверщел гьабуна ракьалда. Гьайгьай, сордоги кIодолъана, къоги саламатго гьитIинлъана. ГIибадат гьабизе заманги лъикIаланго эркенлъана.   БагIарараб риидалил гьитIинаб сордо бугеб мехалда...


Муфти дандчIвана Сулеймангун

Дагъистаналъул муфти, шайих АхӀмад-афандица, ГӀиса аварагасул цIаралда бугеб централда къабул гьавуна Гъарабудахкент районалъул Параул росулъа гӀараб каллиграфиялъул устар Аширлаев Сулейман. Гьес сайгъат гьабуна хирияб Къуръаналъул жинцаго квералъ хъвараб, цогидаздаса батӀияб нусха. ГӀага-шагарго...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


Нужее баяналъе

Авараг гьавураб сон щиб сон букIараб? – Пилалъул сон. Пилалъул сон абун щай гьелда цIар тараб? – Гьеб соналъ Абрагьат аскаргун ва пилалги рачун КагIба биххизе вачIун вукIана. Аварагасе ﷺ кьураб бищун кIудияб мугIжизат щиб букIараб? – Къуръан. Муса аварагасул...