Аслияб гьумералде

Къун бергьа

Къун бергьа

Къун бергьа

Жиндир баракат нилъее щваяв СагIид-афандияс гIемер абулаан «Къун бергьа», - абун. Хадубги абулаан, гьедин гьабиялъулъ жинда маслихIатги батанин.

 

Ццим бахъиндал инсанасда кIочона кинабго, бадиса канлъи уна, тIубан гIакълу хIалтIуларо. Гьеб теялдалъун къезе чIаравги рикIкIунаан Мубаракас бергьаравлъун.

ХIадисалда буго: «РечIчIанхъун бергьунев чи гуро къуватавлъун кколев. Къуватавлъун ккола ццим бахъиндал жиндирго напсалда кверщел гьабизе кIолев чи», - ян (Бухари).

Дандиявгун къацандулелъул нилъеца жигар бахъизе ккола сабру гьабизе ва дагIба лъугIизабизе. Гурони, гьелъ къваригIел гьечIел жалазде нуцIа рагьула.

Аварагас ﷺ хIадисалда абулеб буго: «Нуж цIуне ццим бахъиналдаса. Щайин абуни, гьеб буго Адамил лъимадул рекIелъ боркьун бакараб цIа. Ццим бахъиндал нужеда бихьуларищ кин гьесул тIом багIарлъулебали ва бидурихьал понцIон рачIунелали», - абун (Абу-Давуд).

Нилъеда лъала ццим бахъиндал чиясда букIунеб хIал. Гьелъин аварагас ﷺ малъулебги бугеб ццим бахъиналдаса цIунейин абун.

Цо нухалъ Бичасул аварагас ﷺ абунин абун, Анас-асхIабас бицун буго: «Ццим бахъиндал гьеб къинабизе кIолесдаса Аллагьас ﷻ Жиндирго гIазаб нахъчIвала. ХIажат гьечIеб бициналдаса жиндирго мацI цIунулесулги Гьес ﷻ квешлъаби рахчула», - ян (ГIукъайли).

Сахав чияс ццим къезабизе гIамал гьабизе ккола.

Диналъ нилъ ахIула, кигIанго ритIарал ругониги, къец гьабунгутIиялде. ХIадисалда буго: «Жив мекъавги вукIун дагIба тарав чиясе Аллагьас ﷻ Алжаналъул рагIалда рукъ бала. ВитIаравги вукIун дагIба тарасе - Алжан бакьулъ бала рукъ…», - ан (Абу Давуд).

Балагьеха, кинаб куцалда бугониги дагIба тарав чиясе Аллагьасул ﷻ рахъалдаса щвезехъин бугеб ажру-даражаялъухъ.

Зулкъарнайница абун буго цо нухалъ жинда дандчIванила малаик. Имангун якъин цIикIкIинабулеб гIамал малъе жиндайин абидал, малаикас абунила: «Дур ццим бахъунге. ЩайтIаналъул инсанасда кверщел букIунеб мех буго ццим бахъараб заман», - илан.

Ццим бахъиндал инсанасул ракI хисула, гьелъ чи беццав, гIинкъав, гурхIел гьечIевлъун лъугьинавула, жахIда, хIасад, квешлъи гьаби гIадал нахъегIанал тIабигIаталги раккизарула.

Ццидал авал буго гIакълу ин, ахирги буго пашманлъи.

Аллагьас ﷻ цIунаги кколареб бакIалда ццим бахъиналдаса.

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Аварагасул ﷺ гIумру щай лъазабилеб?

Аварагасул ﷺ бицунелъул гIенеккун ругеб мехалда нилъер къасд букIине бегьуларо гIицIго харбихъ гIенеккун ругеб гIадинаб. Ниятгун къасд букIине ккола Аварагасул ﷺ хIакъалъулъ рехсолел сипатаздалъун нилъее лазат щвей, ай гIишкъуялда гIенекки ва гьеб рекIелъе биччай. Аварагасул ﷺ бицунаго нилъ гьесде...


ХIузуралъул нух

БетIергьанас щивав бусурбанчиясда тIадаблъун гьабун буго сордо-къоялда жаниб щуго как бай. Гьебги ккола диналда жаниб чара гьечIого лъалеб жо. Лъимералъ анкьго сон байгун гьелда как базе малъейин, анцIго сон байдал, кIарчанлъи гьабуни тамихI гьабейинги абун буго Бичасул аварагас ﷺ.   Цоги...


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


БацIцIадаб гIоралда релъараб

Как буго диналъул кьучI ва аслу. Как тарав чиясул дин биххулин абун буго хIадисалдаги. Гьелъул магIна ккола диналъул щулалъи какалда бараб букIунин.   Бусурбанчияс кIвар кьезе ккола какалде. Гьелъул кIвар бицана хIадисалъги: «Дуда лъай, ишазул бищун лъикIаб как бугеблъи...»...


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...