Аслияб гьумералде

Сахлъиялъул аслу

Сахлъиялъул аслу

Инсан ккола Аллагьас гIажаибаб къагIидалъ бижараб махлукъат. Абула инсанасул черх, ай анатомия лъазабуни, исламалда гьечIевги исламалде вачIунин абун. Гьединаб гIажаибаб къагIидаялъ Аллагьас вижана инсан.

 

Инсанасе бищун хирияб жоги ккола сахлъи. Унтарав чияс бокьараб жоги кьола живго сах гьавизелъун. ГIемерисеб унтиги ккола кванидалъун, ай нилъеда кваназе лъангутIиялдалъун. Масала, аварагас ﷺ кваналеб букIаралъул хIисаб гьабуни, гьеб батула черхалъе бищунго пайдаяблъун. Авараг ﷺ гIорцIизегIан киданиги кваначIо. Гьединго нилъер сахлъи бараб буго рукIа-рахъиналдаги. Сахлъи цIуниялъе руго цо-цо шартIалги: квен, макьу рекъезаби, вагъа-вачари ва хIухьбахъи гьаби, заралиял жал рехун тей. Гьел шартIал тIуразарулев чи квешал унтабаз унти цIакъго къанагIатаб жо буго. Амма нилъеца гьел шартIал тIуразаруларо. ГIемерисел гIадамаз кваналеб буго хехго хIадур гьабулеб квен. Гьелъ инсанасул кванил къагIида хвезеги гьабула. Цинги загьирлъула батIи-батIиял унтаби. Гьеб киналъулго нилъеца пикру гьабуларо ва ракIалде кколаро квен сабаблъун унтанин абун. Унти рагIалде бакIаридал гурони тохтурзабазухъеги унаро.

Аварагасул ﷺ гIумруялъухъ балагьидал, нилъеда бихьула гьес ﷺ профилактика гьабулеб букIараблъи. Аварагас ﷺ черхалда хадуб халкколаан. Гьесул ﷺ гIемерисеб квенги букIана чамасдакIги лъимги. Амма нилъеда абулеб гьечIо гьебги кванан рукIайилан. Абулеб буго черхалъул ургъел гьабейин, кванил иш рекъезабейин абун. Черхалъулги жаваб кьезе кколелъулха. Аллагьас ﷻ нилъехъе черх кьун буго аманат хIисабалда. Гьелъин аварагас ﷺ абунги бугеб: «Къиямасеб къоялъ цIехезе ругел нигIматал ккола цIорораб рагIад, чамасдакI ва цIорораб лъим», - ян.

Заралияб квен кванаялдаго цадахъ цIакъго гIемер кваналелги руго нилъ. Чорхол къуват букIине ккани гIемераб квен къваригIунаро. ГIемераб квен кванайдал чиясул тIул, ракI, кванирукъ ва цогидалги лугбал унтула. 

ГIемерисезул батула ракI унтун яги ракалъул унтаби. Гьел унтабиги загьирлъуларо инфекция, вирус сабаблъун. Гьел унтаби ккола кванил низам цIунунгутIиялъ, заралияб жо гIемер кванаялъ. 

Аллагьас ﷻ нилъ унтабаздаса цIунаги, нилъерго ургъел гьабизе щивасе тавпикъги кьеги.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Кверги кумекги битIарав

Тохтурзаби рукIуна лъабго батIиял: Аллагьас кверчIварал, Аллагьасда мугъчIварал ва Аллагьас жидедаса цIунаял. Гьел ратIа рахъизеги захIмалъуларо, чанцIулго рихьун лъала кинав гьев вугевалиги, гIадамаз хехго мустахIикъаб къиматги кьола. Жакъа гьаниб жиндир бицен гьабулев тохтур, ЛъаратIа...


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


ХIежалъул хIакъалъулъ цIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго хӀежалъул тIадал ишал тӀураялъул къагӀидабазул бицараб цӀияб тӀехь. Гьеб басма ккола хӀежалде ине хӀадурлъулел бусурбабазе чара гьечIеб мажмугI. ЦӀияб тӀехь ккола «Дир зиярат» абураб сериялъул бутӀа, гьелда гъорлъе уна...


Сафия бинт ХӀуяйя

Сафия гьаюна ва гӀуна Мадинаялъул жугьутӀазда гьоркьой. МухӀаммад аварагасул ﷺ йикӀинесей чӀужуялъул тухум букӀана Муса аварагасул вац Гьарун аварагасул наслуялъул чагӀи. ЯгIкъуб аварагасулги цӀар буго гьезул умумузда гъорлъ. Гьелъул эмен вукӀана Мадинаялда гӀумру гьабулеб букӀараб Бану Назир...


ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна

ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна республикаялъул гIелмиябгун практикияб конференциялда. Гьеб тIобитIана Юстициялъул тIолгороссиялъул пачалихъияб университеталъул базаялда – Северияб Кавказалъул институталда (МахIачхъала шагьар). Гьениб кIалъазе вахъарав...