Аслияб гьумералде

ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ бусурбанчиясе кIудияб кири кьола БетIергьанас ﷻ.

 

Унти сабаблъун чурула мунагьал. Хирияб хIадисалда Аварагас ﷺ абун буго: «Кинаб бугониги талихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи бусурбанчиясде тIаде бачIани, хIатта заз къарабгIанасебцин, Аллагьас гьеб сабаблъун гьесул мунагь чурула», - абун (Бухари, Муслим). Хвалда цебе унти щварав чи вугони, гьеб гьесие лъугьина Аллагьасда ﷻ дандчIвалалде мунагьаздаса вацIцIалъилъун.

Макъам цIикIкIин. Инсанас сабруялдалъун тIаде щвараб унти хIехьани, Аллагьас ﷻ гьев Алжаналда гIадатиял гIамалаздалъун щвезе вукIинчIеб тIадегIанаб даражаялде вахинавула. «Унгоги инсанасе Аллагьасда цебе тIадегIанаб макъам щвезе бегьула, жиндир (лъикIал) гIамалаздалъун щвезе кIвезе букIинчIеб, БетIергьанас жив гьеб даражаялде вахинегIан рекIее гIоларел жалаздалъун батIи-батIиял хIалбихьиял гьариялдалъун», - ин абун буго хIадисалда (ибн ХIиббан).

ГIамалалъухъ кири кьей. Унтиялъ суннатал какал яги кIалал кквезе квалквал гьабулеб бугони, Аллагьас ﷻ Жиндирго цIобалдалъун, гьел гьарурал кинниги, кири хъвала чиясе. ХIадисалда буго: «Лагъ унтарав яги сапаралда вугеб мехалъ, гьесие кьола рокъов вукIаго ва сах-саламатго вугеб мехалъ гьабулеб букIараб гIамалалъухъ гIадаб кири», - ян (Бухари).

РакIалде щвезабула тавбу. Унтун загIипго вугеб мехалда инсанас гьарула батIи-батIиял пикраби, хIатта хвезе ватилин абурабги. Гьединаб хIалалъулъ вугеб мехалда чара гьечIого гьабула тавбу, дугIа.

Цоги, унти буго ццим бахъинлъун гуреб, хIалбихьилъун. ЗахIмалъиялъухъ халгьабун букIунелъул гьелъухъ щолеб жоги, гьелъ цIикIкIун унтаравгIанасе ажру-кири щвейги цIикIкIараб букIуна. Бихьаралда сабру гьабуни, ахир талихI батиги кIудияб букIуна.

Гьаризе ккола Аллагьасда ﷻ тIаса лъугьин, мунагьал чури, сахлъи кьей. Цадахъго хIалтIизабизе ккола гьелъие ругел сабабалги. ХIадисалда Аварагас ﷺ абулеб буго: «Я Аллагьасул ﷻ лагъзал, нужеца дару-сабаб балагье, Гьес ﷻ дару гьечIеб унти (хвел гурони) бижун гьечIо», - ян.

Аллагьас ﷻ сахлъи кьеги киналго унтаразе! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


РухIияб бечелъи магIишаталда бараб гьечIо

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасе кьураб бищун кIудияб къиматаб нигIмат буго гIакълу. Гьебги ккола лъикIалда лъикIабинги, квешалда квешабинги абун, лъикIаб ккун, квешаб тун гIумру тIами. ГIакълу гьечIесда гьеб кIиябго батIа бахъизе лъаларо, гьелъул гIаксалда, квешаб лъикIабин ва лъикIаб квешаб батилан...


Сахлъиялъе зарал гьечIеб тIагIам

Инсанасул сахлъи бараб буго квана-гьекъолеб жоялда. Гьаб заманин абуни буго кванилъ химия гIемерлъараб мех. Гьединлъидал цIакъ захIмалъулеб буго экологиялъул рахъалъ рацIцIадал кванил нигIматал ралагьизе. Ленинкет поселокалда гIумру гьабун вугев Шамил районалъул Гьоориса ХIасаница рагьун буго...


ГIицIцIаллъун рачIуна ва уна

Цо нухалъ Абу Язид БастIамияв лъугьана пуланаб бакIалъул мажгиталъуве ва гIодов чIана цо факъигьасда сверун гьабураб горсвериялда гьоркьов. Данделъараз гьев гIалимасе кьолел рукIана батIи-батIиял суалал. Цояс цIехана пуланабги пуланабги жо нахъеги тун хварав чиясул ирсалдасан.   Цинги гьев...


Луганскиялда тӀобитӀана диназда гьоркьосеб гӀолилазул форум

«Халкъазул цолъи - улкаялъул къуват» абураб гӀолилазул форум тӀобитӀана Луганскиялда. Гьеб гӀуцӀана Дагъистаналъул муфтияталъ исламияб культураялъул фондалъул квербакъиялдалъун. Россиялъул Федерациялъул батӀи-батӀиял регионаздаса рачӀарал гӀахьалчагӀаз, гьезда гьоркьор бусурбабазул ва...


«Юсуф» сура

ТIадегIанав Аллагьас хирияб Къуръаналда абулеб буго (магIна): «Дуца бице, Авараг ﷺ, дурго къавмалъе Юсуф аварагас жиндир эмен ЯгIкъуб аварагасде абураб: «Я, дир эмен, дида бихьана макьилъ анцIила цо цIва ва бакъги моцIги. Дида гьел рихьана зодоса гIодореги рещтIун, дие сужда...