Аслияб гьумералде

Аварагас ﷺ макьу хвезабичIо

Аварагас ﷺ макьу хвезабичIо

Аварагас ﷺ макьу хвезабичIо

ХIайваналги ккола Аллагьасул махлукъатал. Гьезие зарал гьабугеян ва гьездехун гурхIел-рахIму гьабеян шаригIаталъги малъула нилъеда.

Исламалда хасаб кIвар кьола кутузде. Гьел рикIкIуна рацIцIадал рухIчIаголъабилъун ва мажгиталъурецин риччала. МухIаммад аварагас ﷺ абуна: «Кету нажас гуро, гьелъ нужеда цадахъ гIумру гьабулелъул», - ян (Тирмизи, АхIмад).

 

Аварагасул ﷺ бищунго бокьулеб кету букIана МугIизза абун цIар бугеб. Биценазда рекъон, гьеб букIана гIазухъахIаб, кIиго батIияб кьералъул берал ругеб кету. Аварагас ﷺ цIакъ хIеренаб бербалагьи гьабулаан кутузде, хIатта гьезул макьуцин хвезабулароан. ВагIза гьабулаго гьесул ﷺ наказбазда тIадги бегун, кьижунцин букIунаан кету.

ХIайваназул ихтиярал хвезари рикIкIуна такъсирлъун, гьелъие гIоло Къиямасеб къоялъ жавабги кьезе ккола.

МухIаммад аварагас ﷺ абун буго: «Цо пуланай чIужугIадан жужахIалде ине йиго, гьелъ кету кваназабичIого ва жинцаго квен балагьизе биччачIого бакъуца хвезабуралъухъ», - ян. Щивав бусурбанчиясда тIадаб буго жинцаго хьихьарал яги аскIор ругел рухIчIаголъабазда гурхIел гьабизе.

Аварагас ﷺ нилъеда малъана Аллагьас бижанщиналде лъикIлъи гьабизе. ТIадегIанав Аллагьас инсан тIолабго махлукъаталдаса тIадегIан гьавуна, гьединлъидал, нилъедаса загIипазда гурхIел гьаби ккола нилъеда тIадаб борч.

Цо риваяталда буго, Аварагасул ﷺ ратIлиде жаниб борохь лъугьун букIиналъул бицун. Пуланаб катида гьеб бихьана ва гьелъ гьеб чIвана. Аварагасда ﷺ гьеб бихьидал, баркалаялъул гIаламат хIисабалда, катида квер бахъана.

Аллагьасул Расуласул ﷺ кутуздехун бугеб рокьи бихьун, гьесул ﷺ сверухълъиялъги босана. Масала, ГIабдуррахIман ибн Сагър Ямани асхIабасе щвана Абу Гьурайрат абураб тIокIцIар, ай «кутузул эмен» абураб магIнаялда бугеб. Щайгурелъул, киве унев вугониги гьес цадахъ катил тIинчI бачунеб букIиналъ. Гьес ургъел гьабулаан мадугьалихъ ругел кутузулги, кваназарулаан ва рукIине бакI чIезабулаан.

Исламалъ кIудияб кIвар кьола киналго чIаголъабаздехун гурхIел-рахIму гьабиялде. Гьаб мисалалъ нилъеда ракIалде щвезабула бусурбанчиясул жавабчилъи Аллагьас бижараб бищунго гьитIинаб махлукъаталдехунцин тIибитIун букIин.

Жидерго рацIцIалъиялъул ва лъикIаб тIабигIаталъул рахъалъ машгьурал рукIиналъ кутул гIемеразе рокьулеллъун лъугьана. МухIаммад аварагасги ﷺ рокьи бихьизабуна гьел рухIчIаголъабаздехун. Кутузул хIакъалъулъ ругел хIадисазги нилъеда малъула гьезул адаб-хIурмат гьабизе.

 

Жабир Мажидов

2026-06-01 (ЗулхIижа 1447 с.) №11.


Салаваталъул хиралъи

Салаваталъул хиралъиялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисал гIезегIан руго. Бокьун буго салават цIалиялъул хIикмат рехсезе. Аварагасде ﷺ салават битIи ккола ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ гIагарлъиялъе ва Гьесул амру тIубаялъе бищунго кIвар бугел нухазул цояб.   Салават цIалулеб мехалъ кIвар...


Нужее баяналъе

Гьавураб мехалъ ГIиса аварагас щиб абураб? – Дун Дур (Аллагь) лагъ вугин. КIиго пихъалдалъун Аллагь ﷻ гьедун байбихьараб сура щиб? – Сура «ат-Тин». Щиб соналъ хIеж тIадаблъун гьабураб? – ИчIабилеб гьижрияб соналъ. Къуръаналда как чан нухалъ...


ТӀабигӀияб балагь – халкъалъул хӀалбихьи

2026 соналъул март-апрелалда Дагъистаналда рарал чвахунцIадазул хIасилалда ккарал лъугьа-бахъинал регионалъе бищун захӀматал тӀабигӀиял балагьазул цояллъун лъугьана.   Республикаялъул цо чанго шагьаралдагун росабалъ гIемерал гIадамал хутIана жанире руссине рукъзал гьечIого, хвезаруна гьезул...


Бищун къадруяв

ГIадамазда гьоркьов бищун къадруяв хирияв МухIаммад авараг ﷺ гьавуна Маккаялда, милладияб календаралда рекъон, 571 соналъул рабигIул авал моцIалъул 12 къоялъул рогьалилъ.   Гьеб сон гIарабазда гьоркьоб лъалаан пилалъул сон абун, щайгурелъул, Йеменалъул хIаким Абрагьат КагIба биххизабизе...


ХIакъикъат бихьизабуралъухъ…

Россиялъул цӀар рагӀарав журналист Алик ГӀабдулхIамидов ракӀалде щвезавун тӀобитӀараб «За правду в профессии» абураб ТӀолгороссиялъул конкурсалда «Телевидение и радио» абураб категориялда бергьана ННТ каналалъул кӀиго журналист. ГӀадатиял гӀадамазда дандчӀвалел масъалаби...