Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ гIибадат

Аварагасул ﷺ гIибадат

Аварагасул ﷺ гIибадат

Къутайбат ибну СагIидица бицун буго Бишр ибну МугIазидасан, гьел кIиязгоги Абу ГIавамидасан, гьесги Зиядат ибну ГIилакъанидасан, гьесги Мугъират ибну ШугIбатидасан: «Аллагьасул Расуласул ﷺ хIатIал, гIемер какал раялъ гьорон рукIунаан. Гьесда гьикъула, гьеб захIмалъи баччун щайин, Аллагьас ﷻ дур цере аралги хадур рачIунелги мунагьал чурун ругеб мехалъилан абун. Аварагас ﷺ абула: «Дун вукIине кколарищ щукру гьабулев лагълъун?» - ян. (Имам Тирмизи)

 

Цере аралги хадур рачIунелги мунагьал чуранин абураб жоялъул магIна ккола Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал ракIалде щвезари. Мисалалъе, Макка рагьи ва гьелда релълъарал.

Аварагасул ﷺ мунагь букIунаро, щайгурелъул, гьесул макъамалъе гьеб рекъоларо, Аллагьас ﷻ цIунула гьесие рекъоларебщинаб пишаялдаса.

Аварагасул ﷺ «дун вукIине кколарищ щукру гьабулев лагълъун?» абураб рагIиялъул магIна ккола Аллагьас ﷻ щукру гьабулел чагIи дагь ругин абураб жо ракIалде щвезаби. Щукру гьабуларевлъун вукIинчIого вукIине.

Аварагас ﷺ абуна, бищун Аллагьасе ﷻ бокьулеб Давуд аварагасул как бугин. Бищун бокьулеб Давуд аварагасул кIал бугин.

Сордо бащалъараб мехалъ гьев кьижулаанин ва гьелъул лъабилеб бутIаялда тIаде вахъунаанин, гьелъул анлъил бутIаялда кьижулаанин, цо къоялъ кIал кколаанин, цогидаб къоялъ биччалаанин абун. (Бухари ва Муслим)

ГIалимзабаз абула тагьажуд балев чиясе гьеб гьоркьоб биччазе лъикIаб гьечIин абун. Аварагас ﷺ ГIабдуллагь ибну ГIамрида абуна: «Я, ГIабдуллагь, мун вукIунге къаси как бан ва хадуб гьеб толев чиясда релълъун», - ян. (Бухари ва Муслим)

Жеги гIемерал хIадисал руго къаси сордоялъ Аварагас ﷺ гIемерал какал ран, гьеб борчIулеб букIараб къагIидаялъул рицарал.

Аварагас ﷺ паризаял каказда хадур ралел какалги гьоркьор риччалароан.

Гьединго Аварагас ﷺ зухIаялъул какги толароан.

Аварагас ﷺ абун буго зухIаялъул какда тIадчIей гьабуларин Аллагьасе ﷻ тавбу гьабулел гIадамаз гурони. Аллагьасда ﷻ гьардолел, тавбу гьабулел гIадамазул как бугин гьеб.

Абу Давудицаги имам Тирмизиясги бицараб хIадисалда буго: «Рокъоб бараб как хирияб буго мажгиталда баралдаса, ай паризаяб как хутIизегIан», - абун. Гьелъин суннатал какал рокъор разе хирияб бугеб, зухIаялъул как хутIизегIан. Щайгурелъул, гьеб цIикIкIун рикIкIад букIун рияъалдаса.

 

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...


Кванил адабал

Кваназе байбихьилалде цин кверал чурила, гьелъ кванида баракат лъола, цинги «Бисмила» бахъила ва абила: «Аллагьумма барик лана фима разакътана ва къина гIазаба ннари», - абун. Кваналев чиясул ниятги букIина диналъе къуват бачIинеян абураб. Гьединаб ниятгун кванани, квенги...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Якутскиялда «Лъаялъул сордо»

Якутскиялъул аслияб мажгиталда тIобитIана МухIаммад аварагасул ﷺ хIурматалда «Лъаялъул сордо» абураб цIаралда гъоркь тадбир. Гьелда гIахьаллъи гьабуна ДРялъул муфтияталда цебе бугеб регионалияб цебетIеялъул департаменталъул нухмалъулев АхIмад Надирбеговас ва гьесул заместитель ГIизраил...