Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ гIибадат

Аварагасул ﷺ гIибадат

Аварагасул ﷺ гIибадат

Къутайбат ибну СагIидица бицун буго Бишр ибну МугIазидасан, гьел кIиязгоги Абу ГIавамидасан, гьесги Зиядат ибну ГIилакъанидасан, гьесги Мугъират ибну ШугIбатидасан: «Аллагьасул Расуласул ﷺ хIатIал, гIемер какал раялъ гьорон рукIунаан. Гьесда гьикъула, гьеб захIмалъи баччун щайин, Аллагьас ﷻ дур цере аралги хадур рачIунелги мунагьал чурун ругеб мехалъилан абун. Аварагас ﷺ абула: «Дун вукIине кколарищ щукру гьабулев лагълъун?» - ян. (Имам Тирмизи)

 

Цере аралги хадур рачIунелги мунагьал чуранин абураб жоялъул магIна ккола Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал ракIалде щвезари. Мисалалъе, Макка рагьи ва гьелда релълъарал.

Аварагасул ﷺ мунагь букIунаро, щайгурелъул, гьесул макъамалъе гьеб рекъоларо, Аллагьас ﷻ цIунула гьесие рекъоларебщинаб пишаялдаса.

Аварагасул ﷺ «дун вукIине кколарищ щукру гьабулев лагълъун?» абураб рагIиялъул магIна ккола Аллагьас ﷻ щукру гьабулел чагIи дагь ругин абураб жо ракIалде щвезаби. Щукру гьабуларевлъун вукIинчIого вукIине.

Аварагас ﷺ абуна, бищун Аллагьасе ﷻ бокьулеб Давуд аварагасул как бугин. Бищун бокьулеб Давуд аварагасул кIал бугин.

Сордо бащалъараб мехалъ гьев кьижулаанин ва гьелъул лъабилеб бутIаялда тIаде вахъунаанин, гьелъул анлъил бутIаялда кьижулаанин, цо къоялъ кIал кколаанин, цогидаб къоялъ биччалаанин абун. (Бухари ва Муслим)

ГIалимзабаз абула тагьажуд балев чиясе гьеб гьоркьоб биччазе лъикIаб гьечIин абун. Аварагас ﷺ ГIабдуллагь ибну ГIамрида абуна: «Я, ГIабдуллагь, мун вукIунге къаси как бан ва хадуб гьеб толев чиясда релълъун», - ян. (Бухари ва Муслим)

Жеги гIемерал хIадисал руго къаси сордоялъ Аварагас ﷺ гIемерал какал ран, гьеб борчIулеб букIараб къагIидаялъул рицарал.

Аварагас ﷺ паризаял каказда хадур ралел какалги гьоркьор риччалароан.

Гьединго Аварагас ﷺ зухIаялъул какги толароан.

Аварагас ﷺ абун буго зухIаялъул какда тIадчIей гьабуларин Аллагьасе ﷻ тавбу гьабулел гIадамаз гурони. Аллагьасда ﷻ гьардолел, тавбу гьабулел гIадамазул как бугин гьеб.

Абу Давудицаги имам Тирмизиясги бицараб хIадисалда буго: «Рокъоб бараб как хирияб буго мажгиталда баралдаса, ай паризаяб как хутIизегIан», - абун. Гьелъин суннатал какал рокъор разе хирияб бугеб, зухIаялъул как хутIизегIан. Щайгурелъул, гьеб цIикIкIун рикIкIад букIун рияъалдаса.

 

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...


Ахирисел хириял къоял

ТIаде щолеб бугеб иргадулаб моцI ккола ЗулхIижа. Гьеб ккола исламалда жаниб Ражабгун, ЗулкъагIидагун ва МухIаррамгун цадахъ, ункъабго хирияб моцIалъул, цояб. Гьел моцIазда жаниб ТIадегIанав Аллагьас ﷻ хIарам гьабуна рагъ-кьал, тунка-гIусиял, би тIей.   Гьеб моцIалъул тIоцебесеб анцIго...


Нухлул къанунал цIуни

Кинал ругониги балагьал рачIиндал нилъеца цоцазе кумек гьабула. Гьеб буго тIабигIияб жоги. Амма буго щибаб къойил кколеб балагь, нилъги жинде ругьунлъараб. Гьебги ккола нухазда кколел авариял. 2026 соналъул лъабго моцIида жаниб ккана 357 авария, хвана 61 чи, лъукъана 510-яв, гьезда гьоркьор руго...


ХIарамалъул ракь

Макка-Мадинаялъул хиралъилъун нилъее гIела, жиндие гIоло кинабго махлукъат бижарав Авараг ﷺ тIад хьвадараб, гьев вукъараб ракьлъун букIин.   Нилъеда бихьулеб буго жакъасеб къоялъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Макка-Мадинаялъул агьлу хьихьун бугеб куцги, гьениб гьанжелъизегIан цIунун бугеб...


Суал-жаваб

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...