Хирияб гIамал

Салаваталъул хиралъи гIемер бицаниги лъугIел гьечIилан абизе бегьула. Щайин абуни, имам Сахавияс имам ШафигIил калам рехсана: «Щибаб хIалалда дие салават цIализе бокьула. Рузман сордоялъ ва рузман къоялъ гьеб цIализе цIакъго суннатаб буго», - ян.

Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужеца салават диде гIемер цIале рузман къоялъги рузман сордоялъги. Гьеб гьабурав чиясе дун нугIлъун чIела ва Къиямасеб къоялъ шафагIат гьабула», - ян.

Гьединго Аварагас ﷺ абуна: «Рузман къоялъ нусго салават цIаларасул чурула 80 соналъул мунагьал», - ян.

Аварагас ﷺ абуна: «Къоязул бищун хирияблъун ккола рузманкъо. Гьеб къоялъ Адам авараг вижана, гьесул рухI босана, гьеб къоялъ гьури букIуна (дунял биххула сурги пун), гьеб къоялъ пириялъ щущазаруна цо къавм, нужеца диде гIемер салават цIале. Нужер салават дие бихьизабула (щола, лъала)», - ян.

Я, Аллагьасул Расул, абун гьикъула гьесда, мун хабалъ турун вукIаго кин салават щолебин абун. Аварагас ﷺ жаваб гьабула: «ТIадегIанав Аллагьас ﷻ ракьуе хIарам гьабуна аварагзабазул черх туризабизе», - ян.

Ибну ХIажарица «Дуррул Манзуд» абураб тIехьалда хъван буго: «Рузман къоялъги сордоялъги салаваталда тIадчIеялъ кIудияб кири хъвала Къуръан цIалиялдаса, сура «Кагьф» хутIизегIан. Гьеб сура рузман къоялъ ва сордоялъ цIализе Аварагасул ﷺ амру букIиналъ (хIадисалъул)», - ян.

Жеги Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужеца диде салават гIемер битIе рузман къоялъги сордоялъги. Цо салават диде цIаларасе щола анцIго кири», - ян.

Имам КъустIуланияс «Мавагьибу Ладуния» абураб тIехьалда хъвалеб буго: «Хас гьабун рузман къоялъги сордоялъги салават гIемер цIализе бихьизабиялъул хIикмат щиб бугеб абун гьикъидал, жаваб колеб буго Авараг ﷺ халкъалъул сайид вугин ва гьединго рузман къоги къоязул сайид кколин. Салават гьеб къоялъ цIализе бихьизабиялъулъ Аварагасе ﷺ бугеб тIадегIанлъи буго цогидазе жиб кьечIеб. Гьеб къоялъ ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Алжаналъул хъалаби ралел руго бусурбабазе, гьезул хIажат тIубала ва гьарараб жоги къабул гьабула. Гьеб къо ккола бусурбабазе гIидлъун. Гьеб кинабго жо нилъеда лъана ва щвана Авараг ﷺ сабаблъун. Балагьеха, кигIан нигIмат нилъее щолеб бугебали Авараг ﷺ гьоркьов ккун. Гьелъ нилъер рахъалдасан гьесие шукру ва реццги гьабун, гьесул дагьаб хIакъ тIубазелъун бихьизабуна салават гьеб къоялъ гIемер цIализе», - ян.

Шамил МухIаммадов

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.

Дун цIакъ нечон йикIана Дун гьаризе гIадамал рачIараб къоялъ, гьезда дандчIвай гьабурав дир эмен, дагьав гьекъон вукIана. Цинги гьес байбихьана вукIинесев дурцасда хурхун махсараби гьаризеги. Дун цIакъ нечон йикIана. Гьанже дун абизе бокьарасул эбелалда кколеб буго лъикIаб гуреб...

Ассаламу гIалайкум ва рахIматуллагьи ва баракатугьу, хириял диналъул вацал ва яцал! РакI-ракIалъ баркула нужеда тIаде щвараб Къурбаналъул байрам. Гьеб баракатаб къоялъ нилъеца кидаго ракIалде щвезабула Ибрагьим аварагасул тIадегIанаб мисал, гьесул ТIадегIанав Аллагьасе ﷻ букIараб...

ХIежалъ гIисинал ва чIахIиял мунагьал чурулищ? ГIемерисел гIалимзабазда аскIоб хIежалъ гIисинал мунагьал чурула, амма кIудиял мунагьал ва гIадамазул хIукъукъал чуруларо. Бухари ва АхIмадица бицараб хIадисалда буго: «ХIеж гьабураб мехалда жинца абичIони квешаб рагIи ва гьаричIони фискъуялде...

Къокъаб, амма магIна гъваридаб аби буго: «РакIбацIцIалъиялъ, ай ихласалъ гIажаибал жал гьарула», - ян абураб. Гьел рагIабаз мухIканго загьир гьабула муъминчиясул гIумруялъул аслияб магIна. Ахир-къадги исламалда бокьараб гIамалалъе къимат гьабула гьелъул сипат-сураталдалъун яги кIодолъиялдалъун...

Гъаран (укроп) (латиназул мацӀалда Anethum ) — сельдереязул хъизаналъул лъагӀалилаб хералъул гъветӀ, гьелъул цохӀого цо тайпа ккола махӀ жиндаса бугеб гъаран (мугIрул мучари), яги хурул гъаран. ГӀалхул гъаран бижула ГьитӀинаб Азиялда, Шималияб Африкаялда, Ираналда ва Гималаязда. Бекьулеб ва...

Хирияб гIамал