Аслияб гьумералде

Инсан берцин гьавулеб

Инсан берцин гьавулеб

БетIергьанас инсанасулъ лъун буго кIиго жо, цояб цоялъе тушманлъунги бугеб. Гьелги руго квешалдалъун амру гьабулеб напсги, багьа тIокIаб жавгьарлъун бугеб гIакълуги. ГIакълу буго инсанасул гIумру берцин гьабулеб гвангъараб нур. Напс буго кидаго квешалде рачине бокьулеб, гьабулеб ишалъулъ кIвахIалаб.

Ибну ГIабасица бицараб хIадисалда буго: «Щибаб жоялъе буго алатги хIадурлъиги, муъминзабазул алат гIакълу буго. Щибаб къавмалъеги буго рагIа-ракьан, гIибадат гьабулезул рагIа-ракьанги гIакълу буго», - ян.

ГIакълу битIун хIалтIизабизе лъани, гьелъ инсан вачуна БетIергьан лъаялде, Гьесие букIине кколедухъ гIибадат гьабиялде. ЛъачIони, напс гьоркьоб хIалтIун, гьелъ инсан цIала пашманлъиялде ва ахир талихIкъиналде. ЛъикIаб рахъалде гIакълугун пикру хIалтIизабизе лъалев чи Аллагьасе гIибадат гьабулевлъунги вуго.

Аварагасул хIадис бугелъул: «ТIадегIанав Аллагьас бижараб махлукъаталъул пикруялда цо сагIаталъ вукIин тIубараб соналъ гIибадат гьабиялдасаги хирияб буго», - ян абураб (Абугьурайрат).

ГIумар-асхIабас бицараб хIадисалда буго: «Чияс жиндир гьалмагъ битIараб нухда тIовитIиялъулъ яги квешалдаса нахъчIваялъулъ гIакълуялдаса хирияб жо хIалтIизабичIо. Иманги цIубачIо, динги битIараблъун лъугьинчIо чиясул гIакълу камиллъизегIан», - ян.

Берцинал тIабигIатаздалъун чи гIибадатгIамал гьабулесда нахърегIула, амма гьел тIабигIатал гIакълу камиллъизегIан цIубаларо. ГIакълу камиллъидал иманги тIубала, Аллагьасеги мутIигIлъула. Ибну Мубаракида гьикъидал: «Аллагьас кьолел нигIматазул бищун лъикIаб щиб бугеб», - абун, гьес жаваб гьабун буго гIакълу кколин.

ГIакълуялъ хIакъикъат халгьабула ва рекIелъе гьеб рехизеги хIаракат бахъула, амма ракI бугони дунявиял ишазде машгъуллъун, гьез цIураб, гьеб мехалъ гIакълуялъе захIмалъула. Дунявиял тIалабаз ракI асир гьабидал гIакълуялъги гьабулеб кумек дагь гурони букIунаро. Гьединаб хIалалъулъ тIадчIей гьабизе ккола паризаял жал мухIкан гьариялда, гIемер Аллагь рехсеялда, аварагасде салават битIун суннатаб гIамал гьаби гIадал жалазда. Хадуб, дагь-дагьккун гIакълуялъеги бигьалъула рекIее дару гьабизе.

«Дин буго гIакълу. ГIакълу гьечIесул динги гьечIо», - ян буго хIадисалда. Гьединлъидал Аллагьас насиб гьабеги щивасе камилаб гIакълу ва гьеб БетIергьан разилъуледухъ хIалтIизаби! Амин!

МУХIАММАДГIАРИФ КЪУРБАНОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» МУХБИР

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Щай рахъунел?

Мавлид ахIулеб заманалда бусурбабазда гьоркьоб машгьураб гIадат буго, МухIаммад авараг ﷺ гьавураб лахIзаталъул ахIулелъул, киналго тIаде рахъунеб. Гьебги гьабула Аллагьасул Расул вокьиялъул, рохелалъул, гьесие гьабулеб адаб-хIурматалъул гIаламат хIисабалда.   Гьеб гIадат къабул гьабурал...


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...


Суал-жаваб

Хабалъ ракIгъеялъул как кин балеб? ШафигIияб мазгьабалъул кIудияв гIалим Сайид МухIаммад Журданияс «ФатхIул ГIаллам» абураб тIехьалда хъван буго: «Гьел суннатал каказдасан ккола хабалъ ракIгъезабиялъул какги. Аварагас ﷺ абун буго: «Хварасе тIоцебесеб сордоялдаса захIматаб...


ХIикматал махлукъатал

КIвахIачал   КIвахIалал абун цIар лъурал хIайванал руго цIакъ хьвади хIинцал жал. Гьез кванала гъотIол тIамхал. Цаби рукIуна бащадал ва цо формаялъул. Цересел хIатIал нахъисездаса халатал руго. Рас буго чахьалдаса мугъзаде сверун бижараб. ЛъикI бихьула, махI бачине кIола, амма гIинда бакIаб...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...