Аслияб гьумералде

Аллагьасул ﷻ нухдаса кьурана

Аллагьасул ﷻ  нухдаса кьурана

Аллагьасул ﷻ  нухдаса кьурана

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ  инсан вижана бищун берцинаб къагIидаялда ва тIолабго гIаламалда гьоркьоса кIодоги гьавуна. Аллагьас ﷻ  гьев камилги гьавуна гIакълу-пикруги кьун. Дунялалда бугебщинаб санагIалъиги гьесие бижана. МугIрул, ракьал ва гIорал гьесие мукIур гьаруна. ЛъикIаб, бацIцIадаб, пайда бугеб жо кваназеги ризкъилъун кьуна. Гьеб кинабго кьуна ТIадегIанасул ﷻ  аманат ва шаригIат кквезе букIине.

 

Кинабго жо бижарав Аллагь ﷻ  вуго ва гьелъие къанун чIезабулевги цохIо Аллагь ﷻ  гурони гьечIо. Инсанасда тIадаб жойин абуни ккола Аллагьасул ﷻ  амруялда нахъвилълъин ва Аллагьас ﷻ  гьукъараб тей. Гьеб аманат инсанасда ракIалде щвезабизелъун Аллагьас ﷻ  ритIана аварагзаби Жиндирго рахIматалдалъун. ТIоцеве витIана Адам авараг ва ахиралда - МухIаммад ﷺ авараг.

Адамил ва Идрисил заманалда халкъ букIана цо гIакъида ккураблъун. Хадуб гьезул гIибадаталда ва гIакъидаялда жаниб ширкги куфруги баккана. Гьеб мехалда баккана гьезда гьоркьоб хилафал ва хъанчазе лагълъи гьабизе байбихьана. Цинги Аллагьас ﷻ  НухI авараг витIана гьезухъе. Гьев ккола капурзабазухъе витIарав тIоцевесев авараг.

Къуръаналда буго (магIна): «ГIадамал рукIинчIо цохIо умматлъун гурони, хадуб хилаф ккана», - ян (сура «Юнус», аят 19).

Ибну Касирил тафсиралда буго, гьелъул магIна кколин ширк бакканин гьечIеб бакIалдасаян абураб. Гьеб баккизегIан халкъ букIана цо диналда, ай Исламалда.

Ибну ГIабасица абуна Адамидаги НухIидаги гьоркьоб анцIго гIасру букIанин абун.

НухI аварагас дагIват гьабула гIемераб заманаялъ. Жаваб гьабуларо цIакъ дагьал гIадамаз гурони. Аллагьас ﷻ  гьел гъанкъизарула ва хвасарлъуларо гамида рекIарал чагIи гурони. Гьеб гама Аллагьасул ﷻ  амруялдалъун НухI аварагас гьабула 40 соналъ. Лъим гьечIеб бакIалда гама гьабулев НухIида тIад гьенир ругел гIадамал релъанхъула. Аллагьасул ﷻ  хIукмуйин абуни букIана гамида рекIарав чи гурони хвасарлъунгутIи.

Гамида рекIарал чагIи рукIана иман лъурал гIадамал ва гьезул вукIана 80-гIанасев чи. Гьенир рукIана бихьиналги руччабиги бащадго. Гамида рукIана НухIил лъабго васги ва лъудбиги. ГIадамазул наслу гъанкъун хадуб, хутIараб бачIана НухIил лъималаздасан.

НухI авараг Къуръаналда рехсон вуго бищун гIемерал сонал рарав чи хIисабалдаги.

 

Шамил МухIаммадов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Ингердахъ - руччабазул мадраса рагьана

Гьал къоязда мадраса рагьиялда хурхун рохалилаб мажлис тIобитIана ГIахьвахъ районалъул Ингердахъ росулъ.   Мунагьал чураяв Цевехъанил вас АхIмадица, жиндирго инсул букIараб мина кьуна мадраса базе. Гьеб цIигьабун базе хIаракат бахъана гьелъул байбихьуда имамлъун вукIарав Къурбанил...


НухIил тIупан

НухӀ аварагасул заманалда тIолабго дунялалдагойищ тIупан тIун букӀараб? ГӀемерисел гӀалимзабазул ва Къуръаналъул тафсирчагӀазул пикруялда рекъон, тӀолабго дунялалдаго тIупан тIун букӀун буго. Гьелъие далил хӀисабалда гьез рачана гьеб лъугьа-бахъиналъе сипат гьабулел аятал.   ТIадегIанав...


РакI - инсанасул рагъул майдан

Исламалда тарбия кьеялъул бищунго кIвар бугел масъалабазул цояб ккола рекIел ургъел гьаби. РакIалъ чIезабула Аллагьасда цебе лагъасул хIакъикъияб хIал, гьесул къасдал, ракIбацIцIалъи, цогидаздехун ва жидерго БетIергьанасдехун бугеб бербалагьи. Инсанасул къватIисел ишал ккола гIицIго жаниб бугеб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Цадахъ гIуна   Дица дирго лъимер ясли-ахалде битIичIо. Гьеб кидаго дида цадахъ букIуна. Ниж цадахъ хIала, цадахъ кванала. Дица лъимер сундасаго цIунула. Гьанжейин абуни вас школалде ине ккола. Дунги гьечIого гьенив вукIине ккола гьев. Гьебин абуни нижее захIмалъизе буго. Щибдай гьабун лъикI?...


Аварагасул ﷺ гIибадат

Аварагас ﷺ гIибадаталда тIадчIей гьабулеб букIана. ГIемер тIадчIей гьабураб гIибадатазул цояб ккола кIалкквей. ГIабдуллагь ибн Шакъикъидасан бицана: «Дица ГIаишатида гьикъана Аварагасул ﷺ кIалалъул хIакъалъулъ.   Гьелъ абуна: «Гьес кIал гIемер кколаан, хIатта нижеца абизегIан:...