Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал руго Аллагьас ﷻ рещтIарал тIахьда цересел умматазулъ гьесие ﷺ сипаталгун хаслъаби кьун рачIарал. Руго Къуръан-хIадисазда рехсаралги, гьединго аварагасе ﷺ заман, бакI бихьун асхIабзабаз кьуралги.

 

Гьесул ﷺ цIараздасан ккола: «Дарул хIикмат» - хIикматазул рукъ, «Далилул хайрат» - лъикIлъабазде тIоритIулев, «РахIматул гIаламин» - гIаламазулго рахIмат, «РухIул къуддус» - бацIцIадаб рухIалъул авараг, «ГIурватул вускъа» - БетIергьанасде ﷻ рачунеб щулияб, божараб бухьен, «Мадинатул гIилми» - гIелмуялъул шагьар, «Гьадиятуллагь» - Аллагьасул ﷻ сайгъат.

Бергьарав тафсирчи КагIбул АхIбарица абуна: «Алжаналъул агьлуялда аскIоб аварагасул ﷺ цIар ккола «ГIабдул Карим» - Сахаватасул (Аллагьасул ﷻ) лагъ, жужахIалъул агьлуялда аскIоб - «ГIабдул Жаббар» - ХIалкIвей бугесул лагъ, ГIаршалъул агьлуялда аскIоб - «ГIабдул ХIамид» - Жиндие рецц гьабулесул лагъ, малаикзабазда аскIоб - «ГIабдул Мажид» - Къадру къиматасул лагъ, цогидал аварагзабазда аскIоб - «ГIабдул Вагьгьаб» - Жинца чIобого кьолесул лагъ, шайтIабазда аскIоб - «ГIабдул Къагьгьар» - Жинца хIал гьабулесул лагъ, жундузда аскIоб - «ГIабду ар-РахIим» - Жив ахираталда муъминзабазда гурхIулесул лагъ, мугIрул-щобазда аскIоб - «ГIабдул Халикъ» - щибго гьечIелъуса Жинца жо бижизабулесул лагъ, гIодоблъи-ракъдаллъиялда аскIоб - «ГIабдул Къадир» - сундего ХIалкIолесул лагъ, ралъдалъ - «ГIабдул Мугьаймин» - Жинца хъаравуллъи кколесул, цIунулесул лагъ, ччугIбузда аскIоб - «ГIабдул Къуддус» - ВацIцIадасул лагъ, хIутI-хъумуралда аскIоб - «ГIабдул Гъияс» - Жиндаса кумек тIалаб гьабулесул лагъ, гIалхул жанаваразда аскIоб - «ГIабду ар-Раззакъ» - ризкъи кьолесул лагъ, гIаммал жанаваразда аскIоб - «ГIабду Ссалам» - Жинца балагьал унтабаздаса сах гьарулесул лагъ, хIайваназда аскIоб - «ГIабдул Муъмин» - Жинца цIунулесул лагъ, хIанчIазда аскIоб - «ГIабдул Гъаффар» - мунагьал чурулесул лагъ.

Тавраталда гьесул ﷺ цIар бачIана «Музмуз» - вацIцIадав абун. Инжилалда - «ТIабтIаб» абун, Забуралда - «Фарукъ» - батIулабгун хIакъалда гьоркьоб батIалъи гьабулев абун. Аллагьасда ﷻ аскIоб - «ТIагьа» ва «Ясин» абурал цIарал руго.

Муъминзабазда аскIоб гьесул ﷺ цIар ккола «МухIаммад». Гьесул тIокIцIарги буго «Абул Къасим» - Къасимил эмен абун».

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


Ана цоги лъагIел …

ХIурматиял бусурбаби, гьале ана цоги лъагIел. Гьижрияб тарихалъул 1447 соналъулгун къо-мехги лъикI гьабун, дандчIвай гьабуна 1448 соналда. ЛъагIел ккола гIумруялъул саламатаб бутIа. Гьелда жаниб ккезе рес буго гIемерал лъугьа-бахъинал. Цо лъагIида жаниб цIияб дунялалде рачIуна гIемерал гIадамал,...


Мунагь теялде рачунел ишал

ГъалатI ккеялдаса инсан цIунарав гьечIо. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ инсан вижун вуго мунагьалде кколевлъун.   Мунагь гьабиялда цоял къанагIатлъула, цогидал гIемерго даимлъула. Кинниги мунагь гьабиялдалъун инсанасул Аллагьасул ﷻ гурхIелалдаса хьул къотIизе бегьуларо. КигIан захIматал ишазулъгицин...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


Телефоназул унти

Жиндир хIакъалъулъ гIемер бицунеб унти ккола телефоназда нилъ рараллъун рукIин.   Нилъер лъималги цIакъго унтун руго гьеб унтиялъ. Гьединаб унти букIин загьирлъула: Смартфоналдаса ри-кӀкӀад ругеб мехалда яги гьеб кIочон хутIани ургъалабазулъе ккей. Телефоналде гIемер халгьаби. Цо-цояз...