Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал руго Аллагьас ﷻ рещтIарал тIахьда цересел умматазулъ гьесие ﷺ сипаталгун хаслъаби кьун рачIарал. Руго Къуръан-хIадисазда рехсаралги, гьединго аварагасе ﷺ заман, бакI бихьун асхIабзабаз кьуралги.

 

Гьесул ﷺ цIараздасан ккола: «Дарул хIикмат» - хIикматазул рукъ, «Далилул хайрат» - лъикIлъабазде тIоритIулев, «РахIматул гIаламин» - гIаламазулго рахIмат, «РухIул къуддус» - бацIцIадаб рухIалъул авараг, «ГIурватул вускъа» - БетIергьанасде ﷻ рачунеб щулияб, божараб бухьен, «Мадинатул гIилми» - гIелмуялъул шагьар, «Гьадиятуллагь» - Аллагьасул ﷻ сайгъат.

Бергьарав тафсирчи КагIбул АхIбарица абуна: «Алжаналъул агьлуялда аскIоб аварагасул ﷺ цIар ккола «ГIабдул Карим» - Сахаватасул (Аллагьасул ﷻ) лагъ, жужахIалъул агьлуялда аскIоб - «ГIабдул Жаббар» - ХIалкIвей бугесул лагъ, ГIаршалъул агьлуялда аскIоб - «ГIабдул ХIамид» - Жиндие рецц гьабулесул лагъ, малаикзабазда аскIоб - «ГIабдул Мажид» - Къадру къиматасул лагъ, цогидал аварагзабазда аскIоб - «ГIабдул Вагьгьаб» - Жинца чIобого кьолесул лагъ, шайтIабазда аскIоб - «ГIабдул Къагьгьар» - Жинца хIал гьабулесул лагъ, жундузда аскIоб - «ГIабду ар-РахIим» - Жив ахираталда муъминзабазда гурхIулесул лагъ, мугIрул-щобазда аскIоб - «ГIабдул Халикъ» - щибго гьечIелъуса Жинца жо бижизабулесул лагъ, гIодоблъи-ракъдаллъиялда аскIоб - «ГIабдул Къадир» - сундего ХIалкIолесул лагъ, ралъдалъ - «ГIабдул Мугьаймин» - Жинца хъаравуллъи кколесул, цIунулесул лагъ, ччугIбузда аскIоб - «ГIабдул Къуддус» - ВацIцIадасул лагъ, хIутI-хъумуралда аскIоб - «ГIабдул Гъияс» - Жиндаса кумек тIалаб гьабулесул лагъ, гIалхул жанаваразда аскIоб - «ГIабду ар-Раззакъ» - ризкъи кьолесул лагъ, гIаммал жанаваразда аскIоб - «ГIабду Ссалам» - Жинца балагьал унтабаздаса сах гьарулесул лагъ, хIайваназда аскIоб - «ГIабдул Муъмин» - Жинца цIунулесул лагъ, хIанчIазда аскIоб - «ГIабдул Гъаффар» - мунагьал чурулесул лагъ.

Тавраталда гьесул ﷺ цIар бачIана «Музмуз» - вацIцIадав абун. Инжилалда - «ТIабтIаб» абун, Забуралда - «Фарукъ» - батIулабгун хIакъалда гьоркьоб батIалъи гьабулев абун. Аллагьасда ﷻ аскIоб - «ТIагьа» ва «Ясин» абурал цIарал руго.

Муъминзабазда аскIоб гьесул ﷺ цIар ккола «МухIаммад». Гьесул тIокIцIарги буго «Абул Къасим» - Къасимил эмен абун».

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-15 (Сафар 1448 с.) №14.


Имам Мунави

Зайнуддин МухIаммад ГIаб-дуррауф ибн Таж ГIарифин ибн ГIали ибн Зайнул ГIабидин Гьади ал-Мунави, машгьурав гIалим, шайих, имам ва хIадисазул гIалимчи, гьавуна Къагьиралда гьижрияб 952 соналъ.   ГьитIинаб мехалдасаго гьес инсудасан динияб лъай лъазабуна. Балугълъиялде щвезегIан рекIехъе...


ГIалимчи вукIун гIоларо

Абу Язид БастIамиясулгун лъеберго соналъ гьалмагълъи гьабун вукIун вуго цо гIалимчи, къад кIалал ккун, къаси сардал гIибадаталда рорчIун. Цинги цо къоялъ гьес абун буго Абу Язидида: «Я дир сайид! Дица дуе хъулухъги гьабуна, дуеги мутIигIлъана, кинниги дие загьирлъичIо БетIергьан Аллагьас ﷻ...


ХIикматал махлукъатал

Крокодилал ккола чIахIиял, лъелъги ракьалдаги гIумру тIамулел рухIчIаголъаби. Гьел ккола дунялалда ругел хIайваназул бищун церегосезул цоял.   Абула крокодилазул 28-гIанасеб тайпа бугин. Гьелги рикьула лъабго хъизамалде: - ХIакъикъиял крокодилал: бищунго гIемераллъун кколел, жидер...


РухIияб бечелъи магIишаталда бараб гьечIо

БетIергьан Аллагьас ﷻ инсанасе кьураб бищун кIудияб къиматаб нигIмат буго гIакълу. Гьебги ккола лъикIалда лъикIабинги, квешалда квешабинги абун, лъикIаб ккун, квешаб тун гIумру тIами. ГIакълу гьечIесда гьеб кIиябго батIа бахъизе лъаларо, гьелъул гIаксалда, квешаб лъикIабин ва лъикIаб квешаб батилан...


Муфтияталда тӀобитӀана психологазулгун дандчӀвай

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана психологиялъул рахъалъ церетӀурал специалистазулгун дандчӀвай. Гьениб гьоркьоб лъуна жакъасеб жамгӀияталда психологиялъул бугеб кӀваралда хурхарал суалал. Бицен гьабуна психология кӀвар бугеб ва тӀалаб цӀикӀкӀараб рахъ букӀиналъул, гьеб рахъалъ махщелчагӀаз гьабулеб...