Аслияб гьумералде

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал

Аварагасул ﷺ цIарал руго Аллагьас ﷻ рещтIарал тIахьда цересел умматазулъ гьесие ﷺ сипаталгун хаслъаби кьун рачIарал. Руго Къуръан-хIадисазда рехсаралги, гьединго аварагасе ﷺ заман, бакI бихьун асхIабзабаз кьуралги.

 

Гьесул ﷺ цIараздасан ккола: «Дарул хIикмат» - хIикматазул рукъ, «Далилул хайрат» - лъикIлъабазде тIоритIулев, «РахIматул гIаламин» - гIаламазулго рахIмат, «РухIул къуддус» - бацIцIадаб рухIалъул авараг, «ГIурватул вускъа» - БетIергьанасде ﷻ рачунеб щулияб, божараб бухьен, «Мадинатул гIилми» - гIелмуялъул шагьар, «Гьадиятуллагь» - Аллагьасул ﷻ сайгъат.

Бергьарав тафсирчи КагIбул АхIбарица абуна: «Алжаналъул агьлуялда аскIоб аварагасул ﷺ цIар ккола «ГIабдул Карим» - Сахаватасул (Аллагьасул ﷻ) лагъ, жужахIалъул агьлуялда аскIоб - «ГIабдул Жаббар» - ХIалкIвей бугесул лагъ, ГIаршалъул агьлуялда аскIоб - «ГIабдул ХIамид» - Жиндие рецц гьабулесул лагъ, малаикзабазда аскIоб - «ГIабдул Мажид» - Къадру къиматасул лагъ, цогидал аварагзабазда аскIоб - «ГIабдул Вагьгьаб» - Жинца чIобого кьолесул лагъ, шайтIабазда аскIоб - «ГIабдул Къагьгьар» - Жинца хIал гьабулесул лагъ, жундузда аскIоб - «ГIабду ар-РахIим» - Жив ахираталда муъминзабазда гурхIулесул лагъ, мугIрул-щобазда аскIоб - «ГIабдул Халикъ» - щибго гьечIелъуса Жинца жо бижизабулесул лагъ, гIодоблъи-ракъдаллъиялда аскIоб - «ГIабдул Къадир» - сундего ХIалкIолесул лагъ, ралъдалъ - «ГIабдул Мугьаймин» - Жинца хъаравуллъи кколесул, цIунулесул лагъ, ччугIбузда аскIоб - «ГIабдул Къуддус» - ВацIцIадасул лагъ, хIутI-хъумуралда аскIоб - «ГIабдул Гъияс» - Жиндаса кумек тIалаб гьабулесул лагъ, гIалхул жанаваразда аскIоб - «ГIабду ар-Раззакъ» - ризкъи кьолесул лагъ, гIаммал жанаваразда аскIоб - «ГIабду Ссалам» - Жинца балагьал унтабаздаса сах гьарулесул лагъ, хIайваназда аскIоб - «ГIабдул Муъмин» - Жинца цIунулесул лагъ, хIанчIазда аскIоб - «ГIабдул Гъаффар» - мунагьал чурулесул лагъ.

Тавраталда гьесул ﷺ цIар бачIана «Музмуз» - вацIцIадав абун. Инжилалда - «ТIабтIаб» абун, Забуралда - «Фарукъ» - батIулабгун хIакъалда гьоркьоб батIалъи гьабулев абун. Аллагьасда ﷻ аскIоб - «ТIагьа» ва «Ясин» абурал цIарал руго.

Муъминзабазда аскIоб гьесул ﷺ цIар ккола «МухIаммад». Гьесул тIокIцIарги буго «Абул Къасим» - Къасимил эмен абун».

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


Дагъистаналъул ГIалимзабазул совет

ДРялъул муфтияталда тӀоби-тӀана ГӀалимзабазул советалъул президиумалъул данделъи. Гьелда гӀахьаллъана ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагӀилов ва республикаялъул округазда ругел муфтияталъул вакилзаби. Данделъи рагьана ГӀалим-забазул советалъул председателасул ишал тIуралев КъахIиса...


ЦIалул соналде

ХIурматиял бусурбаби, щибаб цIалул сон тIаде щолаго нилъеца бицен гьабула лъималазе лъай кьеялъул бугеб хиралъиялъул хIакъалъулъ. Хасго исламияб лъай кьеялъул кIваралъулги цIакъго мухIкан гьабун бицунеб гIадат букIана.   Гьале исанаги тIаде щволеб буго гьебго цIалул заман. Амма гьаб...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...