Аслияб гьумералде

Къуръаналъул адабал

Къуръаналъул адабал

Имам СуютIияс данде гьабураб «АлИткъан фи гIулумил Къуръан» абулеб тIехьалдаса росун, хирияб Къуръан цIалиялъул дагьалго адабал рехселин.

- Берцинаб гьаракьалъ цIализе суннатаб буго. Цоги чиясе зарал гьечIони, гьаракь борхун цIалиги мунпагIат бугеб буго: гьелъул асар цIикIкIараб букIуна, рагIарасеги мунпагIат гьабула, цIалулесул ракIги тирхула, макьу-гъафлатги тIаса уна.

- Къиблаялде вуссун гIодов чIезе, Аллагьасе хIелун чIезе рекъараб буго.

- Суратазул ва аятазул тартибалда цIализе рекъараб буго. Цо сурат цIалун тIубан хадуб цогидаб цIализе байбихьила. Аятги тIубан цIализе рекъараб буго.

- КIал бацIцIад гьабизе, сивак бахъизе суннатаб буго.

- Къуръан цIализе байбихьилалде цебе «АгIузу биллагьи» абизе суннатаб буго. Щибаб сура цIалилалде «Бисмиллагь» бахъизеги лъикIаб буго. Сураялъул гьоркьоб бакIалдаса цIализе байбихьаниги, бисмиллагь абизе лъикIаб буго.

- ГIедегIичIого, пикру гьабун, хIурупазул хIакъ тIубан цIализе лъикI буго. Щибаб аяталь бицунеб жоялъул пикру гьабун цIалила.

- Къуръаналда ругел гIазаб бицарал ва хIинкъи кьей бугел аятал цIалараб мехалъ ракI пашманлъун гIодизе рекъараб буго: Аллагьасул гIазабалъул кутакги жиндирго напсалъул кIарчанлъигун гIайибал хал гьабун.

- Берцинаб гьаракьалъ, мухIканаб хIалалъ, Къуръан цIалулев чиги гьеб цIализе виччан гьесухъ гIенеккизе суннатаб буго. Цояз цIалун цогидал гIенеккун иргаялда цIалиги асар щолеб букIуна.

- РекIехъе цIалиялдаса Къуръаналде балагьун цIали кири гIемер щолеб буго: Къуръаналде балагьиги гIибадат буго.

- Къуръан кинабго заманалъ цIализе лъикI буго. Какилъ цIали, сардилъ тIаде вахъун цIали, рузман сордо-къоялъ цIали кири гIемер щолеб жо буго.

- Щибаб анкьго къоялда жаниб Къуръан цIалун тIубайги лъикI буго. Гьедин цIалулеб бугони рузман къоялъ байбихьун хамиз къоялъ тIубазабила. Къуръан тIубайдал дугIа гьаби суннатаб буго: гьеб буго жаваб гьабулеб гIуж. Жиндир агьлу-хъизан данделъун дугIа гьаби гIемерго лъикIаб буго.

Жеги гIемерал суннатал ва адабал руго Къуръан цIалиялда ва гьелъул хIурмат гьабиялда хурхарал. ТІадегIанав Аллагьасул калам бугелъул, гьеб жиндир къадру кIудияб тIехь буго. Щибаб жоялъул къадруялда релълъараб букIуна гьелъул адабхIурмат гьабиги. ТІадегIанав Аллагьас тавпикъ гьабеги Гьесул хирияб калам цIализе, Гьелъул хIурмат гьабизе ва Гьелда рекъон гIамал гьабизе.

ЖАБИР МАЖИДОВ, «АС-САЛАМАЛЪУЛ» МУХБИР

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


Мордовиялъул муфти ва волонтерал

Лъим кIанцIиялдалъун къварилъи ккаразе кумекалъе Дагъистаналде вачIун вукIана Мордовиялъул муфти Раил Асаинов ва нусгогIанасев волонтер. ДРялъул муфти, шайих АхIмад-афандихъеги щвана Мордовиялъул муфти. Гьениб АхIмад-афандица баркала загьир гьабуна гьесие ва гьесда цадахъ рачIаразе...


ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна

ДРялъул муфтияталъул председатель Мурад ИсмагIиловас гIахьаллъи гьабуна республикаялъул гIелмиябгун практикияб конференциялда. Гьеб тIобитIана Юстициялъул тIолгороссиялъул пачалихъияб университеталъул базаялда – Северияб Кавказалъул институталда (МахIачхъала шагьар). Гьениб кIалъазе вахъарав...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...


СУАЛ-ЖАВАБ

Къуръан, махраж гьечIого цӀализе бегьулищ, цӀараб цӀан, къараб къан цIалулеб бугони? МагIна хисуларедухъ, Къуръан битIун цIализе малъулеб гIелмуялда абула тажвидилан. ХIарпал рукIине кколелъуса жиде-жидер гьаркьаздалъун рахъиялда абула махражилан. Мисалалъе, гIараб алфавиталда руго цо-цо хIарпал,...