Суннат цIуне

Аварагасул ﷺ суннат ккурасе ва гьеб чIаго гьабурасе Аллагьасул ﷻ рахъалъан щола ажру-кири. Бичасул Расулас ﷺ гIадада щибго гьабулароан. Гьесул ﷺ киналниги пишабазулъ буго гъваридаб хIикмат ва нилъее дарс босизе бакI. Нилъер гIакълаби хадур гъечIого хIикмалъи бихьичIонигицин гьесул ﷺ суннаталда гIицIго нахърилълъиналъ кIудияб пайда щола. Бищун кIудияб пайдаги – Аллагьасе ﷻ нилъ рокьи буго.

Къойида жаниб чанго нухалъ кванала инсан. Кванил авалалда кверал чурун, цинги бисмиллагь бахъун байбихьидалги Аварагасда нахъвилълъиналъул кири щола нилъее. ГьедигIан бигьаяб, амма гIемерисез кIарчанлъи гьабун, шайтIаналъ кIоченабун батула.

Ибну Сиринида аскIове вачIун, цояс гьикъана: «ГIибадат гьабиялъул адабал щай малъуларел дида?» - ян. Ибн Сириница гьикъана: «Кванил адабал лъалищ дуда?» - ян. Лъаларин гьев пуланас жаваб гьабидал, ибн Сириница абуна: «ХIайван гIадин квана-гьекъолев вихьулаха мун. ТIоцебесеб иргаялда, дуца кванил адабал лъазаризе ккола, цинги вачIа дихъе, гIибадаталъул адабал малъила», - ян.

Хирияв Аварагас ﷺ абуна: «Квана-гьекъон хадуб Аллагьасе ﷻ рецц гьабулев лагъасадаса Аллагь ﷻ рази вукIуна», - ян. (Муслим)

Кванда хадуб Аллагьасе ﷻ реццги гьабун Аварагас ﷺ гьабулеб букIараб дугIа абун имам Бухарияс рехсараб буго: «АлхIамду лиЛлагьи хIамдан касиран тIайибан мубаракан фигьи, гъайра макфиййин ва ла муваддагIин ва ла мустагъниян гIангьу раббуна».

Гьелда релълъарал, кванда хадур гьарулел дугIаби гIемер руго. Бокьараб цIализе бегьула. Амма цонигияб лъалеб гьечIони, нилъерго рагIабаздалъунгицин нилъ квана-гьекъезе гьаруралъухъ баркала кьела.

Лъим ялъуни цогидаб лъамияб жо гьекъолаго, гIодорчIун гьекъела. Анасидасан бицана: «Рахъунги чIун лъим гьекъеялдаса Аварагас ﷺ кантIизарулаан», - илан. (Муслим)

Ибну ГIаббасидасан бицана, рахь гьекъон хадуб Аварагас ﷺ кIалги ххулун абулаанила: «Рахь гьекъон хадуб кIал ххуле, гьелъулъ нах букIуна», - ян. (Ибн ХIиббан)

Гьел хIадисаздасан нилъеда бичIчIула бокьараб кьаралъи гъорлъ бугеб кванда хадуб кIал ххулизе лъикIаб букIин.

Къиямасеб къоялъ Авараггун ﷺ рахъине нилъее бокьани, гьесул ﷺ суннат цIунизе жигар бахъизе ккола.

Аллагь ﷻ нилъ гьареги Аварагасул ﷺ нух ккураздасан. Амин!

Жабир Мажидов

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....

Казбек районалъул Алмахъ росулъ тIобитIана цолъиялде ва умумул ракIалде щвезариялде халкъ ахIараб мажлис. Гьениб бицана Дагъистаналъул тарихалда алмахъаз лъураб бутIаялъул, Кавказалъул рагъул заманалда алмахъаз бихьизабураб бахIарчилъялъул ва гьел кидаго Шамил имамасда цадахъ рукIиналъул...

Кредит босана... Чияр счеталде гIемераб гIарацги битIун, щибго жоги гьечIого хутIана дун. ХIинкъун йикIана гьелъул хIакъалъулъ росасда бицинеги. Гьеб бахчизелъун дица кредит босана. Гьанже кредит бецIизецин кIолеб гьечIо, кьезе кколеб болжалги гIагарлъулеб буго. Щибдай...

ГIемерисел руччабаз хIаракат бахъула хIалакълъизелъун черхалъе гIакъуба кьезе. Гьеб гуро жакъасеб «унтиги», гьедин букIана гIасрабаз цебеги. МухӀаммад Аварагасул ﷺ суннаталъ нилъеда малъула черхалъулги рухӀалъулги хIал лъикIлъизабиялъе рекъон кколел сабабал. Суннатги ккола...

ГъазМухIаммадов Жамалудин ккола Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа. ЦIалана экономистасул махщалие. ХIалтIана батIи-батIиял идарабазда бухгалтерлъун. ГьабсагIаталда гIумру гьабун вуго ЦIияб Хушет поселокалда. Кидаго букIана спорталъулгун щулияб гьудуллъи. Гьанже нахъацин гIолохъабазда кIоларел...

Суннат цIуне