Аслияб гьумералде

Балагь-къварилъи

Балагь-къварилъи

Бусурбанчиясе, тIаде рачIунел тIабигIиял балагьал, букIа гьеб ракь багъари, гьурал рахъин, гIаммал унтаби, лъим кIанцIи ва цогидалги, гьеб буго бечедав-мискинав абун течIого, щивав чи кумек, хвасарлъи тIалаб гьабун къватIиве вахъунеб заман. Гьеб хIалалъулъ чияда ракIалде щола дунял тIаса ине, кида-къадги ахираталъул заманги бачIине бугеблъи, жиндир хIалкIвей гьечIолъи, Аллагьасде вортизе ккей.

 

ТIабигIиял тIадерачIинал руго жиндилъ хасаб гIакълу, дарс, сабру гьабиялдалъун мунагьаздаса рацIцIалъиялде ва хIалхисун лъугьиналдалъун талихIкъосиналде рачине рес бугел гъваридал гIаламатал.

Сундуе гIоло букIине рес бугеб тIаде бачIунеб къварилъи абуни, цо-цо мехалъ гьеб букIуна иманалъул хIалбихьилъун. Къуръаналда абун буго (магIна): «Нижеца иман лъунин абун гIадамазда ракIалде ккунищ бугеб гьезул хIалбихьи гьабизе гьечIин», - абун («ГIанкабут» сураялъул 2 аят).

Мунагьазухъ тамихIлъун ва кантIизарилъун. Тарихалда гIемерал лъугьа-бихъинал ккана жидер аварагзабазда божичIел умматазе батIи-батIиял тIабигIиял балагьаздалъун тамихIал гьарураб. Амма, алхIамдулиллагь, Аллагьасул ﷻ рахIмат ккола муъминзабазе тамихI гьабизегIан цебеккун рес кьун бугеб тавбу гьабизе. Гьелъ буго тIаде бачIараб гIиси-бикъинаб тIабигIияб хиса-баси нилъее кантIизарилъун бихьизабун бугеб Аллагьасул ﷻ ццим щвелалде.

Мунагьал чури ва макъам борхизабилъун. Аварагас ﷺ абун буго: «Аллагьасе ﷻ Жиндирго лагъасе лъикIлъи бокьидал, Гьес ﷻ лагъасе дунялалдаго тамихI гьабула (унти-балагь гIадаб тIаде биччан). Амма Аллагьасул ﷻ лагъасда ццим бахъун бугони, гьесул мунагьазухъ гIазаб гьаби Къиямасеб къоялде щвезегIан нахъбахъула», - ян (Тирмизи). ТIабигIиял хиса-басияздалъун чиясе зарал ккей лъугьин букIине бегьула гьитIинал мунагьазе капаратлъун, вацIцIадавлъун ахираталда Аллагьасда ﷻ цеве вахъинелъун.

Гьединаб хIал тIаде щведалги, тIоцебесеб иргаялда, чияс гьабизе ккола сабру. Гьебги гьабизе ккола хIалхиси тIаде бачIараб хIалалъго.

ХIадисалда буго: «Жинде тIаде балагь-къварилъиги щун, цинги сабру бихьизабурав чи вахине вуго лъикIал гIамалал гьариялдалъун вахине вукIинчIев макъамалде», - ян (ибну ХIиббан).

БукIине ккола таваккал ва бичIчIизе ккола кинабго Аллагьасул ﷻ хIукму-хъваялдалъун бачIараб букIин. «Аллагьасул ﷻ амруялдалъун гурони щибго тIаде щоларо лагъасде», - ян абулеб буго Аллагьасул ﷻ Каламалда (сурату «Тагъабун», 11 аят). ТIаде биччараб нахъе босулевги Аллагь ﷻ вуго, гьелъ цIунизе ккола таваккал.

Хириял муъминзаби, ахирисел къояз гIемер цIадал ран, лъимал чвахун кIудиял заралал ккана Дагъистаналъул гIадамазе. МаслахIат жиндилъ гьечIеб жо ТIадегIанас ﷻ нилъеда бихьизабуларо. Аллагьас ﷻ щивасе бигьалъи гьабеги бихьараб сабруялда бачине. Цебе букIарарабги, жеги лъикIабги кьун цIигьабеги БетIергьанас! Амин!

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


«Инсан» фондалъ базе буго 26 мина

Хасавюрт районалде щварал Дагъистаналъул хӀукуматалъул нухмалъулев МухIаммад Рамазановас, «Инсан» фондалъул генералияв директор МухIаммад ГӀабдурахӀмановас ва муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухӀаммад Мукъошдибировас дандбана лъеца зарал ккаразе кумек гьабиялъул суал. М....


Аварагасул ﷺ ирсилазул цояв

Аварагасул ﷺ ирслъун жиб кколеб гIелму тIалаб гьабидал, Къуръан рекIехъе лъазабидал, нус-нус тIехь цIалидал, вукIунищха гьев чи Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун? Аварагасул ﷺ ирс босаравлъун вукIине ккани, гьеб киналдаго цадахъ хирияв Аварагасул ﷺ тIабигIатал лъазарун ва жинцагоги гьездаса мисал босун...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...


ТIаса лъугьайин гьарилищ?

Гъибат-бугьтан гьаби ккола мацIалъ гьарулел мунагьазул бищунго гIемеразул цояб. ГIемерисеб мехалъ инсанас бигьаго абула диналъул вацасул яги яцалъул хIакъалъулъ рагIаби, ТIадегIанав Аллагьасда цебе гьеб мунагь кигIан кIудияб букIине бегьулебали хIисаб гьабичIого.   ТIадегIанав Аллагьас ﷻ...