Аслияб гьумералде

Кваназеги лъай

Кваназеги лъай

Кваназеги лъай

Квен ккола чара гьечIого инсан жинде хIажалъулеб жо. Исламияб диналъ инсан битIун хьвадиялъул киналниги рахъал жанире рачуна. Квен кванайги гьоркьоса бахъараб гьечIо. Халгьабидал, кванил адабазул цебе бисмиллагь бахъи, ахиралда алхIамдулиллагь лъей гурого цогидал адабал гIемерисезда лъалелго гьечIо. Кваналелъубги гIицIго чехь цIей ва гIорцIи гуреб батIияб ният букIунеб гьечIо.

 

Бищун цебе лъазе ккела вакъун гурони кваназеги ва гIорцIилалде квен тезеги цIакъго беццараб букIин. Кванда цебе кверал чурила. Гьалбал ругони, кванда цебе дуцаго байбихьила кверал чуриялдалъун ва кванда хадуб тIоцебе гьел риччала кверал чуризе.  Кванда цебе бисмиллагь бахъила, «бисмиллагь» абунги тезе бегьула, амма камилго бахъизе хирияб буго. Щибаб лукъма кIалдиб лъолелъубги бисмиллагь бахъизе лъикIаб буго. Гьебги кваниде бугеб гIишкъуялъ Аллагь ﷻ рехсеялдаса машгъул гьавичIого вукIине. Бисмиллагь рагIун бахъила цадахъ кваналездаги ракIалде щвезелъун ва гьелъул кириги нилъее щвезе букIине. Авалалда бахъизе кIочон батани, «бисмиллагь аввалагьу ва ахирагьу» абила ракIалде щваралъуб. Бусурбанчияс бищунго кIвар кьезе ккола какие чуриялда кванаялде, гьелъ гIибадат-тIагIат гьабиялъе кумек гьабула. ГIодове виччан, гIедегIичIого кванараб квералъ кванала, цIамалдалъун байбихьила, лукъмаби гьитIинал кванала, лъикI чIамичIого къулчIиларо, кIалдиб бугеб тIагIам лъугIичIого цогиябги босиларо. Цебе лъураб квен какиларо ва гIайибал чIваларо. Хирияв Аварагасги ﷺ квен какулароан, бокьани кваналаан, бокьичIони кваначIого толаан, амма какулароан. ХIурматияв чиги вукIаго, гьесдаса цеве кваназеги байбихьиларо, живго цевесев вугони, цогидал балагьун чIезаричIого, хехго кваназе байбихьила. Гъадароялъул бакьулъан, бищун тIасан кваналаро, жиндаго цебе бугеб рагIалалдасан кванала. Гьанги чедги бекун кванала, нусалъ къотIизе лъикIаб гьечIо, гьелдаса Аварагас ﷺ нахъчIвалел руго. Чадида тIад щибго жо лъеларо, гьелда цадахъ кваналеб хIан, нах гIадал жал хутIун. Чед ва цогидаб квен гIодоб бортидал кодобе босила, шайтIаналъе теларо. Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужер кванил лукъма гIодобе бортани, кодобе босе, гьелда бахараб хъублъиги инабе, гьеб щайтIаналъе тоге, квербацIалъ кверги бацIцIунге цин килщал чIчIикIичIого, нилъеда лъаларелъулха жиндир кинаб тIагIамалда баракат бугебали».

БухIараб кванде пуйзеги лъикIаб гьечIо ва пун кванараб кванилги инсанасе зарал буго. ГIодове виччан квен кваназе кIолеб хIал лъугьинегIан чIела ва цинги кванала. Гьединлъидал, квен цебе лъолелъубги цIакъго бухIараб лъеларо. Кванан лъугIидал, кIалдибе дагьаб цIам босила, гьеб лъабкъоялда анцIго унтуе дару кколиланги абун буго. «АлхIамдулиллагь» абун Аллагьасе ﷻ реццги гьабила кьурал нигIматазухъ, ахиралда квералги чурила.

 

Жабир Мажидов

 

 

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


КIудиял мунагьал

МацIихъанлъи гьаби ккола цо чияс абураб жо цогидасда бицин, гьелъ жинда бицарав чиясул жиндаса бицарав чиясдехун дагьабниги рокьукълъи, ракIхвей бижизабулеб бугони. Къуръаналда мацIихъан какун вуго. ХIадисалдаги буго мацIихъан Алжаналде лъугьинарин абун.   Гьел ккола Аллагьасул бищун ццим...


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Тохав чиясул нух

Абу-Гьурайратидасан Бухарияс бицараб хIадисалда аварагас ﷺ абулеб буго: «Аллагьас ﷻ абуна, щив чи вугониги дир валиясе зарал гьабун (жинца гьев тушманлъун ккун, гьесда ццим бахъун), дица гьев чиясда рагъ лъазабула», - ян. Жинда Аллагь ﷻ гурхIаяв Факигьанияс абуна: «Щив чи вугониги...


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...


ГIажаибаб мугIжизат

Къуръан ккола жибго бищун кIудияб мугIжизат. Ва щибаб нухалъ гьеб лъазабидал гIажаиблъизеги гьарула. Гьелда жаниб географиялъулги хIикматал руго.   Аллагьас ﷻ Къуръаналда абуна: وَهُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُون   МагIна:...