Аслияб гьумералде

Бищун цеве жужахIалъуве лъугьунге!

Бищун цеве жужахIалъуве лъугьунге!

«Дица бугеб жо абула», - ян гIузру бачун цоцада нахъасан хабар бицине мадар гьабула нилъеца. ЛъикIалдалъун бицани кири щолеб, амма бокьулареб жоялдалъун бицани кIудияб мунагь хIасуллъулеб, бицарав тIаса лъугьун гурони Аллагьги тIаса лъугьунарев.

Гъибаталъул баян гьабун аварагас r абуна: «Гьеб буго жиндие бокьуларелдалъун диналъул вац рехсей», - абун. Цинги аскIов вугес гьесда ﷺ гьикъана: «Дица абураб жо гьесулъ бугонигийищ?» - илан. Аварагас ﷺ абуна: «Дуца абураб жо гьесулъ батани - дуца гъибат гьабуна, батичIони - бугьтан лъуна», - ян. (Муслим, Абу Давуд, Тирмизи)

ХIакъикъаталдаги гIадамазда гьоркьоб цIа лъолев чи ккола бищун квешав, кIигьумерчи. Абу Гьурайратидасан бицана аварагас ﷺ абунин: «Нужеда гьоркьов бищун квешав щивали лъалищ», - илан. «Аллагьасда ﷻ ва гьесул Расуласда ﷺ цIикIкIун лъала», - ян асхIабзабаз жаваб кьедал, аварагас ﷺ абуна: «Цоязухъе цо гьумергун, цогидазухъе цогидаб гьумергун вачIунев кIигьумерчи вуго», - ян. (Бухари, Муслим)

Цогидаб хIадисалдаги аварагас ﷺ абулеб буго гьаб ракьалда кIиго мацI бугев чи ТIадегIанав Аллагьас ﷻ къиямасеб къоялъ гьесие цIаялдасан кIиго мацI бижизабулин. (Ибну ГIасакир «Тариху димишкъ»)

Гъибат ккола жиндие бокьулареб жоялдалъун инсан рехсей, битIаралдалъун рехсолев ватаниги. БатIалъи гьечIо - кIалалъ рехсей, хъван битIе, ялъуни бераз, квераз, ботIроца ишара гьабун рехсанигицин. Инсанасул мукъсанлъи баян гьабулеб жо дуца бичIчIизаби ккола гъибат. Гьединго хIарамаб буго гъибат гьабулев чиясухъ гIенеккизе ва тIад рекъезе. Гъибат гьабиялъ, цIаялъ цIул бухIулеб гIадин, инсанасул лъикIал гIамалал рухIула. Аварагасул ﷺ заманалда гъибат рокьукъаб махIалдалъун загьирлъулаан.

Цо къоялъ гьединаб махI бахъиндал, аварагас ﷺ абуна: «Мунапикъаз муъминзабаздасан гъибат гьабуна. Гьаб гьуриги гьеб сабаблъиялъе бахъараб буго», - ян. (Бухари)

ГIалимзабаз бицана: «Жакъа гIадамаз гъибат гIемер гьабулеб букIиналъ нилъеде гьеб махI бачIунеб гьечIо, ай мегIер гьеб махIалъ цIун букIиналъ», - ян. КагIбул АхIбарица абуна, цо-цо тIахьазда хъван бихьанин: «Гъибаталдасан тавбу гьабун хварав алжаналде ахиралда лъугьуна. Гъибат гьабиялда даимлъун хварав жужахIалъуве бищун цеве лъугьуна», - ян. Аллагьас ﷻ цIунаги нилъ киналго гьеб квешаб пишаялдаса. Амин.

ЖАБИР МАЖИДОВ

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Пашманлъи тIаса инабулеб

ТIадегIанав Аллагьас инсанияталъе гIемерал нигIматал рижун руго. Хирияб Къуръаналда хъван буго (магIна): «Гьев инсан кин валагьуларев Аллагьас ﷻ жиндие ризкъилъун кьун бугеб батIи-батIияб тIагIамалде». (Сура «ГIабаса», 24 аят).   Гьел нигIматазул цояб ккола хъабахъ....


Кин цIуни гьабилеб?

Адамил лъимер битIараб нухдаса къосинабизе, квешаб гIамал гьабизе гьесизабизе кидаго хIаракат бахъула иблисалъ. Гьелдаса цIунизе инсанасе бищун кумек гьабула Аллагьасдаса ﷻ кумек тIалаб гьабиялъ.   Гьедин гьабейин Къуръаналда абулебги буго (магIна): «…рахIматалдаса бачахъараб...


БацIцIадаб гIоралда релъараб

Как буго диналъул кьучI ва аслу. Как тарав чиясул дин биххулин абун буго хIадисалдаги. Гьелъул магIна ккола диналъул щулалъи какалда бараб букIунин.   Бусурбанчияс кIвар кьезе ккола какалде. Гьелъул кIвар бицана хIадисалъги: «Дуда лъай, ишазул бищун лъикIаб как бугеблъи...»...


Тафсир агьлуялъул маяк

Имамзабазул, хасго чIахIиял гIалимзабазул къимат лъала гьезул таржама гъваридго лъазабидал. Гьелдаго цадахъ имам вокьизеги вокьула. Амма лъаларев чи вокьизе кIоларо. Аварагас ﷺ абухъе, гIалимзаби ккола гьесул ирисилал. Щайгурелъул, Аварагас ﷺ жинда хадуб тола гIелму. Гьел ккола гьеб ирс босулел ва...


ДугIаялъул хиралъи

ДугIа гьаби ккола гIибадаталъул ракI гIадаб жо. ДугIа гьабиялда жаниб лагъас жиндирго мискинлъи, гIодовегIанлъи, Аллагьасде ﷻ живго хIажалъи, Аллагьасул ﷻ бечелъи загьир гьабулеб буго. Кинабго жоялъулъ Аллагьасде ﷻ гьардолел рукIине ккола. Нилъее, Аллагьас ﷻ кьураб гурони, щибго жо...