Аслияб гьумералде

КъвакIараб хIубилъун йикIана

КъвакIараб хIубилъун йикIана

КъвакIараб хIубилъун йикIана

ФатIимат – Аварагасе ﷺ бищун йокьулей йикIарай яс, Хадижатица гьаюрай.

 

ФатIимат ккола исламалъул бищун гвангъарал руччабазул цояй. Гьей йикIана гурхIел-рахIмуялъул, щулалъиялъул, мутIигIлъиялъул, ритIухълъиялъул ва божизе бегьиялъул мисаллъун. ФатIимат йикIана гIибадат гьабиялъулъ хIаракат бугей, балагьазде сабру гьабулей, Аллагьасул Расуласул тIадегIанлъи жинда бичIчIулей ва лъалей гIадан. Гьелъ Аварагасдаса ﷺ росарал гIаламатал гIемерал рукIиналъ, ГIаишатица абун буго: «Дида цониги чи вихьичIо Аварагасда ﷺ релълъарав, ай рагъа-рашариялъулъ, ругьунал иш-пишабазулъ, гIамал-хасияталъулъ ФатIимат гIадин», - ян. (Тирмизи)

ФатIимат йикIана инсуе ва росасе къвакIараб хIубилъун. Бусурбабазул рагъулал сапаразда, санитарка хIисабалда йикIана, ва диниял суалазда бан гьарулел бахIсазулъ гIахьаллъиги гьабулаан.

Гьей такрарлъи гьечIеб берцинлъиялъул, гьайбатай, тамахай ва жиндир загIиплъиялъ ракI гурхIизабулей гIадан йикIана. Гьелъ кидаго ритIухълъи цIунулаан, киданиги гьереси бицунароан.

 Аварагасе ﷺ ФатIимат кигIан цIакъ йокьулей йикIараяли бихьула гьей ячIанщинахъе Расулуллагь тIаде вахъунев вукIиналдаса ва ясалъул надалда убач гьабулеб букIиналдаса. Аварагас ﷺ абуна: «ФатIимат ккола дир чорхол кесек. Гьелъул ракI бакъвазаби, дир ракI бакъвазаби буго», - ян.

Гьей йикIана инсуе мутIигIай ва хIалае яхъине кидаго хIадурайлъун.

 Цо нухалъ Авараг ﷺ суждаялда вукIаго, кинавалиго мажусияс хIайваналъул ургьимес рехула гьесул мугъалде. АскIоеги екерун ФатIиматица гьеб нахъе босула. Ясалъул бадиб магIу бихьидал, ХIабибуллагьас гьелда абула ТIадегIанав Аллагьас ﷻ бергьенлъи нилъее кьезе бугин абун.

Аллагьасул ﷻ амруялда рекъон, ФатIимат кьуна Аварагасул ﷺ вацгIал ГIалие. Мискинаб рукIа-рахъиналъухъ балагьичIого, ГIалилги ФатIиматилги талихIаб хъизан букIана.

Сабурлъи, нечей – гьел рукIана ФатIимат гIемераздаса ятIа яхъулей гIаламатал. Цо нухалда Аварагас ﷺ гьикъун буго ясалда чIужугIаданалъе бищун лъикIаб жо щибин абун. ФатIиматица абун буго бищунго лъикIаб бугин гIадамазда жий йихьунгутIи ва жинда гьел рихьунгутIи. ГIемер разилъиялъ Аварагас ﷺ ясалда къвал бан буго ва абун буго, гIагарал рухIал, наслаби цоцазда релълъарал рукIунел ругин абун.

 

Барият МухIаммадова

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Хирияв Аварагасул ﷺ шамаилал

Шамаил абураб рагIи хIалтIизабула Аварагасул ﷺ берцинал тIабигIатазул бицен гьабулеб мехалда. Гьединго, гьесул ﷺ гIумру ва ахIвал-хIал рехсолеб мехалдаги. Гьединлъидал Аварагасул ﷺ цо-цо ахIвал-хIалал рехселин.   Аварагасул ﷺ рас букIана берцинаб ва дагьабго кьурараб, цIакъго кьурараб ва...


Шагьидзаби кIочон гьечIо

1935 соналъ ЧIикIаса Ацал ГIабдурахIманил хъизаналда гьавуна вас СагIид. Гьеб букIана ШагIбан бащалъараб Барааталъул сордо. Гьеб сордоялъ лъабго нухалъ хирияб "Ясенги" цIалун, ГIабдурахIаманица Аллагьасда гьарана жиндир вас гIалимчи вахъагиян. ТIадегIанав Аллагьас инсул дугIаялъе жаваб гьабуна....


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


Алмахъалда - мажлис

Казбек районалъул Алмахъ росулъ тIобитIана цолъиялде ва умумул ракIалде щвезариялде халкъ ахIараб мажлис. Гьениб бицана Дагъистаналъул тарихалда алмахъаз лъураб бутIаялъул, Кавказалъул рагъул заманалда алмахъаз бихьизабураб бахIарчилъялъул ва гьел кидаго Шамил имамасда цадахъ рукIиналъул...