Аслияб гьумералде

Аллагьасе ﷻ рокьулел

Аллагьасе ﷻ рокьулел

Аллагьасе ﷻ рокьулел

Жакъа гIемерисел руччаби руго хIалтIулел. ЧIужугIаданалъул загIипал гъуждузде бегун буго бакIаб гьир: хIалтIи, рукъ, лъимал. Гьелде тIадеги, нагагь данде кколареб, ракIалъ босулареб бакIалда хIалтIизеги кколей ятани, щибха гьабилеб?

 

ГIемер рагIула диналъул яцазул гIарзал, хIалтIи чIалгIун бугин, гьенибе гали чIезецин бокьуларин, щибаб нухалъ хIалица унин абун. РатIалъизе ресги батичIони, гьединаб зулмуги хIехьон нуж ратани, гьале, диналъул яцал, нужее кумекалъе цо-цо малъа-хъваял:

  1. ТIоцебесеб иргаялда, балагье, кигIан дуе бокьулареб бугониги, гIадамазе щиб пайда бугебали дуца гьабулеб хIалтIудаса. ГIабдуллагь ибн ГIумарица бицараб хIадисалда буго: «Бищун Аллагьасе рокьулел лагъзал – бищун пайда цIикIкIарал руго». Гьедин, кIвар бугеб хIалтIи батани, щукру гьабе, мун гьелдалъун Аллагьасул рокьи щвеялъе мустахIикълъизе рес буго.
  2. БацIцIадаб ният гьаби. Хирияб хIадисалда буго: «ХIакълъунго, нияталда рекъон рукIуна пишаби», - ян (Бухари). Дуца ният гьабуни, гьабулеб хIалтIудалъун цогидазе пайда-хайир, кумек гьабизе, чиясул иш-хIажат тIубазе, Аллагьасул разилъи тIалаб гьабизе, гIадатияб дунявияб хIалтIи гIибадаталде буссуна.
  3. «Аллагь Жиндир лагъасул хIажатал тIуралев вукIуна, гьес диналъул вацасул хIажатал тIуралел ругебгIан мехалъ», - ян абураб Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисги кIочене биччаге.
  4. ХIалтIуде иналдаса яги кверзул махщалидаса дур къасд букIунге цого-цо гIарац щвей. ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда баян гьабун буго, ризкъи кьолев цо Жив вугин абун. «Нижеца кьола нужее ризкъи», - ян («АнгIам», 151 аят).

Нилъеца Аллагьасде таваккал тIамизе ккола. РакIалда кквела гьаб аятги: «Аллагьасукьа хIинкъулел лагъзадерие Гьес бокьараб бакIалдасан нух бахъула, ва ракIалдацин гьечIелъуса ризкъиги кьола», - ян абураб («ТIалакъ», 3 аят). Гьедин гьабуни, хIалтIуда баракат лъела.

  1. Чан чи вугев хIалтIиги щоларого. Дуего кьураб нигIматалъухъ щукру гьабе, гьелъулъ Аллагьасул рахIму халгьабе. Мунго разиял, ракI бохизабулел ишал дандчIвайдал щукру гьабун, алхIамдулиЛлагь абе. БетIергьанас щукру гьабурав лагъасе нигIмат цIикIкIинабула.
  2. КIванагIан хIаракат бахъе лъикIал рахъазде кIвар кьезе. Берцинго балагьани, гIунги тIокI ратула сверухъ гьайбатлъаби.
  3. ХIалалаб ризкъи тIалаб гьабизе щвараб ресалъул къимат гьабе. Имам АхIмадица бицана, Аварагас ﷺ абунин: «Жиндир хъизамалъе хIалалаб ризкъи тIалаб гьабизе къватIиве вахъарав чи, Аллагьасул нухда вуго», - ян.
  4. ХIалтIи хIалтIуда те. Щивав чиясул букIине ккола эркенаб заман. Хъизамгун жура-гъурай.
  5. Дур ракI бохизабулеб жо балагье, хIалтIуда хурхинабун, гьелда тIадчIей гьабе. Масала, дуе кофе бокьулеб батани, гьеб гьениб гьекъе ва гь. ц. Мунго хIалтIулеб стол, кабинет батани, гьеб берцинго, дурго бер бохулеб хIалалъ къачIай.

Хьул буго, хириял яцал, гьал малъа-хъваяз нужее кумек гьабилин абун. Амма кIочонге, лъикIабги квешабги БетIергьанас хIалбихьиялъе кьун букIин. Гьесда гьарила сундулъго маслихIат ва сабруги гьабила.

 

Хадижат Хизриева

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ДНРалъул муфти дандчIвана ДРялъул муфтигун

Донецкиялъул Халкъияб Республикаялъул муфти Рашид Брагин вачIун вукIана ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе, тIабигIияб балагьалде ккараб Дагъистаналъул халкъалъул рахъ кколеб букӀин загьир гьабизе. ДНРалда захӀматаб ахӀвал-хӀал букӀаниги, Донбассалъул диниял церехъабаз бихьизабуна хIажатаб...


Мордовиялъул муфти ва волонтерал

Лъим кIанцIиялдалъун къварилъи ккаразе кумекалъе Дагъистаналде вачIун вукIана Мордовиялъул муфти Раил Асаинов ва нусгогIанасев волонтер. ДРялъул муфти, шайих АхIмад-афандихъеги щвана Мордовиялъул муфти. Гьениб АхIмад-афандица баркала загьир гьабуна гьесие ва гьесда цадахъ рачIаразе...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


Бергьенлъиялъул къо

Дагъистаналъул тарих ккола гIасрабаз жидерго ракьал ва рухIиял къиматал цIунараб халкъазда гьоркьоб бахIарчилъиялъул ва къвакIиялъул цIар араб ракь. Бищун захIматал балагьазул заманалда Дагъистаналъул бусурбаби цогидал халкъазул ва диналъул вакилзабазда цадахъ рахъана хIажатазе кумек гьабизе ва...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...