Аслияб гьумералде

Аллагьасе ﷻ рокьулел

Аллагьасе ﷻ рокьулел

Аллагьасе ﷻ рокьулел

Жакъа гIемерисел руччаби руго хIалтIулел. ЧIужугIаданалъул загIипал гъуждузде бегун буго бакIаб гьир: хIалтIи, рукъ, лъимал. Гьелде тIадеги, нагагь данде кколареб, ракIалъ босулареб бакIалда хIалтIизеги кколей ятани, щибха гьабилеб?

 

ГIемер рагIула диналъул яцазул гIарзал, хIалтIи чIалгIун бугин, гьенибе гали чIезецин бокьуларин, щибаб нухалъ хIалица унин абун. РатIалъизе ресги батичIони, гьединаб зулмуги хIехьон нуж ратани, гьале, диналъул яцал, нужее кумекалъе цо-цо малъа-хъваял:

  1. ТIоцебесеб иргаялда, балагье, кигIан дуе бокьулареб бугониги, гIадамазе щиб пайда бугебали дуца гьабулеб хIалтIудаса. ГIабдуллагь ибн ГIумарица бицараб хIадисалда буго: «Бищун Аллагьасе рокьулел лагъзал – бищун пайда цIикIкIарал руго». Гьедин, кIвар бугеб хIалтIи батани, щукру гьабе, мун гьелдалъун Аллагьасул рокьи щвеялъе мустахIикълъизе рес буго.
  2. БацIцIадаб ният гьаби. Хирияб хIадисалда буго: «ХIакълъунго, нияталда рекъон рукIуна пишаби», - ян (Бухари). Дуца ният гьабуни, гьабулеб хIалтIудалъун цогидазе пайда-хайир, кумек гьабизе, чиясул иш-хIажат тIубазе, Аллагьасул разилъи тIалаб гьабизе, гIадатияб дунявияб хIалтIи гIибадаталде буссуна.
  3. «Аллагь Жиндир лагъасул хIажатал тIуралев вукIуна, гьес диналъул вацасул хIажатал тIуралел ругебгIан мехалъ», - ян абураб Абу Гьурайратидасан бицараб хIадисги кIочене биччаге.
  4. ХIалтIуде иналдаса яги кверзул махщалидаса дур къасд букIунге цого-цо гIарац щвей. ТIадегIанав Аллагьас Къуръаналда баян гьабун буго, ризкъи кьолев цо Жив вугин абун. «Нижеца кьола нужее ризкъи», - ян («АнгIам», 151 аят).

Нилъеца Аллагьасде таваккал тIамизе ккола. РакIалда кквела гьаб аятги: «Аллагьасукьа хIинкъулел лагъзадерие Гьес бокьараб бакIалдасан нух бахъула, ва ракIалдацин гьечIелъуса ризкъиги кьола», - ян абураб («ТIалакъ», 3 аят). Гьедин гьабуни, хIалтIуда баракат лъела.

  1. Чан чи вугев хIалтIиги щоларого. Дуего кьураб нигIматалъухъ щукру гьабе, гьелъулъ Аллагьасул рахIму халгьабе. Мунго разиял, ракI бохизабулел ишал дандчIвайдал щукру гьабун, алхIамдулиЛлагь абе. БетIергьанас щукру гьабурав лагъасе нигIмат цIикIкIинабула.
  2. КIванагIан хIаракат бахъе лъикIал рахъазде кIвар кьезе. Берцинго балагьани, гIунги тIокI ратула сверухъ гьайбатлъаби.
  3. ХIалалаб ризкъи тIалаб гьабизе щвараб ресалъул къимат гьабе. Имам АхIмадица бицана, Аварагас ﷺ абунин: «Жиндир хъизамалъе хIалалаб ризкъи тIалаб гьабизе къватIиве вахъарав чи, Аллагьасул нухда вуго», - ян.
  4. ХIалтIи хIалтIуда те. Щивав чиясул букIине ккола эркенаб заман. Хъизамгун жура-гъурай.
  5. Дур ракI бохизабулеб жо балагье, хIалтIуда хурхинабун, гьелда тIадчIей гьабе. Масала, дуе кофе бокьулеб батани, гьеб гьениб гьекъе ва гь. ц. Мунго хIалтIулеб стол, кабинет батани, гьеб берцинго, дурго бер бохулеб хIалалъ къачIай.

Хьул буго, хириял яцал, гьал малъа-хъваяз нужее кумек гьабилин абун. Амма кIочонге, лъикIабги квешабги БетIергьанас хIалбихьиялъе кьун букIин. Гьесда гьарила сундулъго маслихIат ва сабруги гьабила.

 

Хадижат Хизриева

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...


ХIарамалъул ракь

Макка-Мадинаялъул хиралъилъун нилъее гIела, жиндие гIоло кинабго махлукъат бижарав Авараг ﷺ тIад хьвадараб, гьев вукъараб ракьлъун букIин.   Нилъеда бихьулеб буго жакъасеб къоялъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Макка-Мадинаялъул агьлу хьихьун бугеб куцги, гьениб гьанжелъизегIан цIунун бугеб...


Къурбаналъул гIид

ХIурматиял магIарулал, гьале тIаде щолеб буго исламалда жаниб кIудияб гIидлъун рикIкIунеб Къурбаналъул байрам.   Гьелъул аслу буго Ибрагьим аварагасдаса бачIараб. Гьебго тарих буго исламалъул щуабилеб рукнулъун бугеб хIежалъулги. Нилъер диналъул вацалгун яцал гьел къояз рукIуна хIежалъул...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Дун цIакъ нечон йикIана     Дун гьаризе гIадамал рачIараб къоялъ, гьезда дандчIвай гьабурав дир эмен, дагьав гьекъон вукIана. Цинги гьес байбихьана вукIинесев дурцасда хурхун махсараби гьаризеги. Дун цIакъ нечон йикIана. Гьанже дун абизе бокьарасул эбелалда кколеб буго лъикIаб гуреб...


ГурхIел-рахIму

Нилъер иманалъул къиматаб жавгьаразул цояб ккола гурхӀел-рахӀму. Гьеб цIакъ беццараб тIабигIатги буго. Иман щулалъиялъе, рухӀияб рахъ цебетӀеялъе, напс квегъизе гьарулел аслиял жалазул цояблъун ккола гурхӀел-рахӀму.   Гьеб ккола инсанасул цогидал гIадамаздехун бугеб хинлъи-рокьи, лъикIаб...