Аслияб гьумералде

Рос кин тIаса вищилев?

Рос кин тIаса вищилев?

Аварагас ﷺ абуна: «Диналда ва гIамал-хасияталда нуж разияв чи яс гьарун вачIани, нужеца ригьин гьабе. Гурони, дунялалда питна тIибитIизе буго», - ян (Тирмизи).

 

ЛъикIай чIужу тIаса йищизе ккеялъул ва гьей йищулеб къагIидаялъул гIемер бицуна. Амма лъикIав рос тIаса вищиялъул бицен къанагIат гурони батуларо.

«ГIарцул чванта цIурасе а», «Рукъги машинаги букIине ккола», «ЛъикIаб хIалтIуда вугев тIаса вище», «Берцинав ватани гIола»... Гьединал «насихIатал» гIемер рагIула. Телевизоралдасан бихьараб рокьи гьаби къваригIуна цо-цо ясалазеги. Нусго роза-тIегь бачIине кколин, «Айфон» сайгъат гьабизе бахIарасда тIадаб бугин чIола.

Диналда рекъон битIараб бугищха гьеб? Унго-унгояб талихI щвезе ва баракат лъезе ккани, сундул халгьабизе кколеб вукIинесев рос тIаса вищулаго?

Щияй чIужугIаданалъе бокьула жиндаго аскIов унго-унгояв бихьинчи вукIине, къо ккедал мугъчIвазеги ватулев. Чара гьечIого, гьединаб талихI щвезе ккани, тIоцебесеб иргаялда, чIужугIадан жийго йикIине ккола диналда тIадчIарай, такъва бугей. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «ЛъикIал бихьинал - лъикIал руччабазе, лъикIал руччаби - лъикIал бихьиназе», - ян (Ан-Нур, 26 аят). Мун диналъул тIалаб бугей ятани, Аллагьас ﷻ дудаги гьединавго дандчIвазавила. Гьединлъидал, тIоцебесеб иргаялда, хIаракат бахъизе ккола дудаго тIад хIалтIизе, иман щула гьабизе. Абизе бегьула гIемер рукIунин лъикIазе квешал ккарал лахIзаталги. РукIуна. Гьелъулъги Аллагьасул ﷻ хIикмат камун букIунаро. Гьедин чуризе ккарал мунагьал ратизе бегьула, хIалбихьиялъе, яги сабру гьабиялдалъун даража тIадегIан гьабиялъе, фиргIавнил чIужу Асиятил гIадин.

Аварагасул ﷺ хирияб хIадисалда буго: «Лади тIаса йищула ункъо жоялъухъ балагьун: диналъухъ, берцинлъиялъухъ, бечелъиялъухъ ва насабалъухъ. Дин тIаса бищарав бергьина», - ян (Муслим).

Гьебго хIадисалда рекъон, Аварагасул ﷺ малъа-хъваялда нахъйилъун тIаса вищила росги. Динияб рахъ бугес лъадул хIакъал тIурала, жиндаса шаригIаталъ тIалаб гьабулелда тIадчIела, лъималазе лъикIав эменлъун вукIина. Хасго гьев исламияб гIелму-тарбия щварав ватани, Аллагьасе ﷻ гIололъун гIуцIараб, хIарамлъиялдаса цIунун данделъарал рос-лъадиялда гьоркьоб БетIергьанас ﷻ рокьи щула гьабула, берцинаб гьоркьоблъи, гIамалрекъей кьола. Амма цогидал жалазул халгьабун, диналъе кIвар кьечIезда цебе баркат гьечIолъи бихьизе рес буго. Чара гьечIого, дингун цогидал сипатал данделъани - жеги лъикI буго. Амма дунявияб жо тIоцебесеб бакIалда лъезе бегьуларо.

ЦIияб хъизан гIуцIулаго, кIиязулго ният букIине ккола суннат тIубай, ригьин гьаби суннатаб бугелъул. Жеги ният гьабила мунго хIарамалдаса цIуниялъе бугин ва жиндир умматалъул кIодолъиялдаса Къиямасеб къоялъ Авараг ﷺ вохизе вугелъул, гьев вохизавизеги ният гьабила. Гьедин данделъарал рос-лъадул баракатаб хъизан букIина.

 

 

Хадижат Хизриева

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Ургъел щай гьабулеб?

Гьаб заман буго ургъалаби гIемераб. Гьедин бугин абун, нилъ рукIине бегьуларо кидаго рахIатхун. Кинаб хIалалде кканиги, ТIадегIанав Аллагьас ﷻ кумек гьабула. Гьес ﷻ нилъ рехун толаро. Гьес ﷻ нилъее кьун буго хирияб Къуръан ракIалъе сахлъи гьабулеб ва тун руго рикIкIен гIемерал насихIатал хьул...


Казияталдасан пайда щвана

ГъазМухIаммадов Жамалудин ккола Хунзахъ районалъул Харахьи росулъа. ЦIалана экономистасул махщалие. ХIалтIана батIи-батIиял идарабазда бухгалтерлъун. ГьабсагIаталда гIумру гьабун вуго ЦIияб Хушет поселокалда. Кидаго букIана спорталъулгун щулияб гьудуллъи. Гьанже нахъацин гIолохъабазда кIоларел...


Къарзалъе щиб бугониги кьей

Къарзалъе гIарац кьей хирияб ишги нилъер Аварагасул ﷺ суннатги буго. Амма налъи бецӀи ккола тӀадаб жо. КигӀан ритӀухъав вукӀаниги, налъи бецӀизегӀан яги къарз кьурав чи тӀаса лъугьинегӀан, гьеб тӀаса кколаро. Гьединлъидал, бусурбанчиясе рекъола кIванагIан къарзалъе жо босичIого тезе, чарагьечIеб...


Нужее баяналъе

  Аллагьас ﷻ тIоцеве витIарав расул щив? – НухI авараг. Гьев вугев заманалда щиб ккараб дунялалъе? – Дунял гъанкъана. Аварагзабазул рикIкIен рехсараб аят щиб? – Сура «ан-Ниса». Щиб сураялъулъ кIиго нухалъ басмала рехсараб? – Суратул...


Суал-жаваб

МагIна бичIчIуларел Къуръаналъул аятазе ва хIадисазе кинаб хIукму бугеб? Цогидал аятазда релълъун гьезул тафсир гьабизе бегьулищ? Гьел аятазде ва хIадисазде нилъеца иман лъола ва гьелъул хIакъикъат ТIадегIанав Аллагьасде ﷻ тIамун тола. Гьединал аятазе ва хIадисазе баян тафсир гIалимзабаз кьечIо....