Аслияб гьумералде

Сурма: гӀадат, пайда ва гӀелму

Сурма: гӀадат, пайда ва гӀелму

Аварагасул ﷺ суннат цIуни ккола гьесдехун рокьи загьир гьаби. Амма щибаб суннаталда жаниб бицун бажарулареб хIикмат бахчун букIуна. Гьединал Аллагьасул Расуласул ﷺ гӀумруялъулъ хасаб бакI ккурал суннатазда гьоркьоб буго сурма хIалтIизаби.

 

 Ибну ГӀаббасица бицун буго: «Беразда хъвалеб жоялъул бищун лъикӀаб ккола сурма. Гьелъ берзул канлъи лъикӀлъизабула ва берзул тIелхал кIудиял гӀезарула», - ян (Тирмизи).

 

Гьанжесел гӀелмиял цӀех-рехал

Цогидал малъа-хъваялго гIадин, сурмаялъул суалалдаги милладияб гӀелму хъвачӀого хутӀун гьечӀо. ЦӀех-рехаз тасдикъ гьабулеб буго, сурмаялъул, хасго исмид абураб тайпаялъ, цо чанго пайдаяб хаслъи кьолеблъи. «Химия ва гIумру» абураб журналалда кӀвар буссинабулеб буго сурмаялъул антисептикияб хасият букӀиналде ва некӀсияб заманалда гьеб хӀалтӀизабулеб букIинабиялде берзул унтаби сах гьаризе.

Казахстаналъул миллияб медицинаялъул университеталъ гьабураб цӀех-рехалъ бихьизабухъе, сурмаялъул биологиялъулаб хӀаракатчилъи цӀикӀкӀараб букӀуна ва гьелъ электроредуктивиял процессазда гӀахьаллъи гьабула. Гьел гурелги жеги гIемерал пайдаби руго гьелъул. Амма гьеб пайда щвезе ккани, тӀаса бищизе ккола бацIцIадаб, тӀабигӀияб сурма.

Сурма ккола бихьиназеги руччабазеги гIаммаб суннат. Кинниги, нилъер заманалда гьеб цIикIкIун руччабаз хIалтIизабула. Гьелъ беразул берцинлъи цIикIкIинабула, канлъи бачIинабула, берзул тIелхал халалъи, ризлъиялъе квербакъула. Амма лъазе ккола, гьеб бахун чияр бихьиназда цее ин мунагь букIин. Бищун лъикIаб къагӀида – кьижулаго хIалтIизаби буго. Аварагас ﷺ щибаб бералда лъабго нухалъ бахунаан сурма, гьелъие хасаб гIучIалдалъун. Гьеб хIалтIизабулаго суннаталда нахърилълъине ва Аварагасулгун бухьен щула гьабизе ният гьабила, суннат чIаго гьабиялъул кири щвезе.

Аварагасул ﷺ рикIкIен гIемерал хIадисаз ахIулел руго чорхол рацIцIалъиялъул ва сахлъиялъул тIалаб гьабиялде. Гьеб ахIиялъе жаваб гьабиги бахчун буго сурма хIалтIизабиялъулъ. Гьелдеги тIаде, росасда берцин йихьиялъе бахунеб бугин ният гьабуни, цо гIамал гьабиялдалъун чанго суннат цIунарайлъун йикIина.

 

 

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


ХIарамалъул ракь

Макка-Мадинаялъул хиралъилъун нилъее гIела, жиндие гIоло кинабго махлукъат бижарав Авараг ﷺ тIад хьвадараб, гьев вукъараб ракьлъун букIин.   Нилъеда бихьулеб буго жакъасеб къоялъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Макка-Мадинаялъул агьлу хьихьун бугеб куцги, гьениб гьанжелъизегIан цIунун бугеб...


Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Исламалъул машгьурал имамзабазул яги гIалимзабазул цонигияс суфизмалда кигIан дагьабниги гIайиб чIвачIо. Ункъабго мазгьабалъул имамзабазги гьезда нахърилълъарал гIалимзабазги, тафсиралъул, хIадисалъул гIалимзабазги тасаввуф рикIкIана исламалъул рухIлъун ва ракIлъун.   – СагIид ХIаваца...


«Ас-салам» – магIарул росабалъ

Гьал къоязда магIарул мацӀалда бахъулеб «Ас-салам» казияталъул редакциялъул хӀалтӀухъаби щвана Шамил районалъул Бакълъухъ росулъе. Редакциялъул хӀалтӀухъаби дандчӀвана росдал бегавулгун, школалъул нухмалъулевгун, мадрасаялъул ректоргун цогидалги жамгIиял хIаракатчагIигун. Гьезулгун...


«Ал-Акъса» мажгиталъул копия

МахӀачхъалаялъул Хушет поселокалда тӀобитӀана Палестинаялъул «Ал-Акъса» мажгиталъул мухӀканаб копиялъун букӀине бугеб мажгиталъе кьучӀ лъеялъул тадбир. Гьеб кӀвар бугеб тадбиралъ данде гьаруна нус-нус гӀадамал. Гьелъул хӀурматалда тӀобитӀана мажлис, гьениб гьаруна вагIза-насихIатал,...


Аллагьасе ﷻ бокьулеб би

Къурбанкъоялъ Адамил лъималаз гьарурал лъикIал гIамалазул бищун Аллагьасе бокьулеб гIамал би гIодобе тIей буго (къурбан хъвей).   Къурбаналъе хъураб жо Къиямасеб къоялъ бачIине буго жиндирго лълъурдулгун, расалгун, щанкIлалгун, гьелъул би ракьалде тIинкIилалде Аллагьасда ﷻ аскIоб кIудияб...