ТIоцебе ислам босарай
ТIоцебе ислам босарай
Хадиджа бинт Хувайлид – МухIаммад Аварагасул ﷺ тIоцеесей хъизан. Гьей йикIана йорхатай, цIодорай, бахьинаб гьумералъул, таваккал бугей, ритIухъай, къурайшиязда гъорлъ бищун машгьурай ва къадруяй гIадан.
Гьей йикIана сахаватай, мискинзабазе ва гIага-божаразе кидаго кумекалъе ятулейлъун. Гьелъул гIамал букIана камилаб, бацIцIадаб, мукъсанлъи гьечIеб.
Хадижатица даран-базар гьабулаан. Гьеб ишги бачунаан ритIухъго. Мухьдае гIадамалги ккун, къайиги босун ритIулаан даран гьабизе Шамалде. МухIаммадица 25 сон тIубайдал, гьевги, Хадижатил гьариялда рекъон, варанабазул каравангун Шамалде (Сириялде) ана. Шамалдаса вуссиндал, гьес Хадижат лъадилъун ячана. ХIираалъул нохъода вукIиндал тIоцебесеб вахIю рещтIиндал, бихха-хочараб хIалалда вукIарав гьес, рокъовеги вачIун, Хадижатида лъугьа-бахъаралъул бицуна. МухIаммад хIинкъун вукIана авараглъиялъул бакIлъи баччизе кIвеларин, амма Хадижатица гьев гIодове виччазавуна: «Дица баркула дуда гьеб кIудияб рохел. АллагьасхIаги, БетIергьанас мун киданиги гIодовегIан гьавиларо, щайгурелъул дуца щулаго ккола гIагарлъиялъулгун бухьен, кидаго битIараб гурони бицунаро ва кумек гьабула загIипазе».
Хадижатица гьаруна Аварагасе кIиго васги (гьел гьитIинго хвана) ункъо ясги. Аварагасул ﷺ тухум лъугьана МухIаммадилги Хадижатилги яс ФатIиматидаса, дурусго абуни, ФатIиматил васал ХIасан ва ХIусенидаса. Аварагасул тухумалдаса рахъана кIудиял имамзаби, вализаби, тIарикъаталъул шайихзаби. Расуласул наслуялъул чагIи нилъер заманалдаги руго.
Имам АхIмадидаса бачIана Авараг ﷺ гьедун вугин, Аллагьас жиндие Хадижатидаса лъикIай чIужу кьечIин абун. Аллагьасул Расулас абулеб букIун буго гьей жинда божанин, цогидаз жив нахъчIвалелъул, гьелъ жиндие боцIи-мал кьунин, гIадамаз жиндихъа бугебщинаб бахъараб мехалъ, Хадижатидаса жиндир лъимал рукIанин, батIиял лъудбуздаса рукIинчIин гьел.
Хадижатил гIумруялъул хал гьабидал, нилъеда бихьула гьей йикIараблъи цее тIурай даранчIужу. Гьелъ бича-хиси гьабулаан, бажаригун иш-пиша цебе бачунаан ва гьей йикIана ГIарабустаналъул бищунго бечедал руччабазул цояй. Маккаялъул даранчагIазда гъорлъ Хадижатил кIудияб къадру букIана ва гьелда абулаан «аль-Кубра» абун.
Исламалъул тарихалъулъ Хадижатил кIвар цIакъ кIудияб букIана. Руччабазда гъорлъ тIоцебе ислам босарай чIужугIаданги гьей ккола. Гьединго Аварагасда цадахъ как баразул тIоцеесейги ккола Хадижат.
