Аслияб гьумералде

ШафагIат гьабулел

ШафагIат гьабулел

Как ккола диналъул хIуби. Бусурбанчияс гьеб парзги заманалда тIубазе ккола. Какалъ нилъер рекIее кIудияб асар гьабула ва балагьаздаса цIунула, хасго шартIалги тIуран, пикруги гьабун балеб бугони.

Как балеб мехалда инсан БетIергьанасде ﷻ вуссуна.

Ибну МасгIудица абуна: «Какилъ ругеб мех, БетIергьанасул нуцIида кIутIилъун ккола. БетIергьанасул нуцIида кIутIарасе рес буго гьеб рагьизе», – ян.

ГIабдуллагь ибну ГIаббасица абуна: «Пикру гьабун бараб кIиго ракагIат лъикIаб буго къаси вахъун гIибадат гьабиялдаса», – ян.

ГIаишатица бицана, Аварагги ﷺ жалги цоцада кIалъалаго какил заман щведал, гьесда ниж лъаларел ва нижеда гьев лъаларев гIадин вукIунаанин абун.

Как ккола нилъер цIадираби. Нилъеца гьеб лъикI бани, цIадирабиги мухIканго рукIуна. Амма тIаса-масаго тарав чиясул иш лъикI букIунаро. ЦIадирабазе жалгъаллъи гьабулезе щиб букIунебали ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда рехсана: «Балагь буго цIадираби мухIкан гьабуларезе», – ян.

Узухъда, нилъеда гьоркьор ратула как баларел яги гьеб гьоркьоб биччалел чагIи. Нилъеца цебе кковухъе бараб как нилъеего балагьалъе батизе бегьула. ХIасанул Басрияс абуна: «Дунялалъул иш дуе кутакалда захIмалъидал, дуда лъай, какилъ кIарчанлъи гьабун бугеблъи. РакIалъул хIузур, ай пикру гьабичIеб как гIакъубаялде гIагараб буго», – ян.

МухIаммад ибн Сириница абуна: «Дие кIиго ракагIаталдаги ва алжаналдаги гьоркьоб цояб тIаса бищизе рес кьуни, дица кIиго ракагIат тIаса бищила. Щайин абуни, какилъ ТIадегIанав Аллагьасул разилъи буго, алжаналъулъ гIицIго дир разилъи гурони гьечIо», – ян.

Какие нилъеца хIадурлъи гьабизе ккола берцинго. Нилъеца бертин гьабулаго кутакалда гьелъие хIадурлъи гьабула ва берцинго къачIала батIи-батIиял тIагIамаздалъун. Как гьелдаса кIвар бугеб гьечIищ?

Даниял аварагас баян гьабуна какалъ гIемерал балагьал нилъеда тIаса росулин абун. СагIид бин Къатадица бицана: «Даниял аварагас МухIаммадияб умматалъе сифат гьабуна как балел абун. НухI аварагасул къавмалъ как балеб букIарабани, гьел гъанкъилароан. Гьуд аварагасул къавмалъ как бан букIарабани, гьелги хвасарлъилаан гучаб гьуриялдаса. Самудияб къавмалъги как барабани, пириялдаса гьелги хвасарлъизе рукIана», - ян.

Хадубги Къатадица абуна: «Нужеца какда тIадчIей гьабе, гьеб ккола муъминзабазул лъикIаб хасият ва тIабигIат», – ян.

Паризаяб какил хиралъи бицун КагIбул АхIбарица абуна: «Рузманалда гIахьаллъи цIикIкIун бокьула, суннатаб хIеж гьабиялдаса», – ян.

Вагьбу бин Мунаббагьица абуна: «Къиямасеб къоялъ мажгитал рачIине руго берцинго къачIарал гумул гIадин, жидецаги шафагIат гьабизелъун (как балел чагIазе)», – ян. Цо-цоязул суал баккизе бегьула мажгиталъ кин шафагIат гьабулебилан абун. ХIакъикъаталда гьелъие къудрат ТIадегIанав Аллагьасухъ буго. Гьев сундаго хIал кIолевлъунги вуго.

Фузайл ибн ГIиязица абуна, къаси сардилъ вахъине бажарулеб гьечIони ва къад къоялъ кIалги кквезе кIоларого бугони, дуда лъай, духъа гIемерал мунагьал ккун рукIин. Гьединаб хIал нилъер батани, нилъеца хIаракат бахъизе ккола мунагьал дагьлъизаризе ва кIванагIан рекIелгун хIалтIи гьабизе.

Имам Суфьяну Саврияс абуна: «ТIадегIанав Аллагьас дун щуго моцIалъ махIрум гьавуна къаси вахъун гIибадат гьабиялдаса, гьебги цо ккараб мунагь сабаблъун», - ян. Гьесда гьикъула щиб мунагьин гьебилан абун. Гьес абула: «Цо гIодулев чи вихьидал дица абуна, рихьдае гIодулев вугин», – ян.

Имам Гъазалиясда цояс гьикъула сардилъ вахъун гIибадат гьабизе жинхъа щай бажаруларебилан абун. Имам Гъазалияс абула, мунагьазул гудраз ккун вугин мунилан абун. БичIчIизабула гьел дагь гьареян.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги нилъее какалда тIадчIей гьабизе. Амин!

Шамил МухIаммадов

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


Суал-жаваб

Чанго жаназа бугони, жаназаялъул как кин балеб?   Чанго хварав чи вугони, щивасдаса батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъикӀаб буго, амма киназдасаго цо как бан тIубазабуниги щибго гьукъараб жо гьечIо. Амма щибалъе батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъугьиналдалъун гӀемераб заманги бан...


Къуръаналъул къец ва районалъулаб ифтIар

Рамазан моцIалъул ахирисел къоязда ГӀахьвахъ районалъул КIудиябросулъ тӀобитӀана Къуръан цӀалиялъул къец ва ифтIар.   Къецги тIобитIун букIана районалъул бетIер МухIаммад МуртазагIалиевасул хIарака-талдалъун, жиндирго эбел-эмен ракӀалде щвезариялъул хIурматалда. Гьеб тадбиралде данделъана...


Нахъе къан чIоге

Лъица Аллагьасул диналъул рахъ кквезе ва гьеб цебе бачине кколеб? Гьеб суал буго цIакъ кIвар бугеб. ХIатта гIадатго нилъеца кколин абуниги. Как балел, мажгитазде хьвадулел, диналде гIагарлъизе хIаракат бахъулел чагIи руго, тIоцебесеб иргаялда, имамасдеги, гIелмуялдеги гIагарал чагIи.   Нилъеда...


ЦIияб тIехь

ДРялъул муфтияталъул гӀелмияб отделалъ къватӀибе биччан буго исламияб лъай кьеялъул бищунго хириял темабазул цояблъун кколеб Лайлатул къадруялъул сардил хиралъабазул бицараб тIехь. Гьелъул автор ккола машгьурав гӀалимчи ва хӀафиз АхӀмад ибн ГӀабдуррахӀим ал-ГӀиракъи. Жиндирго тIехьалда гьес...


ХIежалъул бицине данделъила

ХIежалъул бицине данделъила  «Марва-Тур» компаниялда тIобитIана регионалда хIежалъул ишал гIуцIиялъул жавабиявлъун кколев Шамил МухIаммадовасулги ДРялъул миллияб политикаялъул ва диниял ишазул министерствоялъул вакилзабазулги данделъи. Аслияб суал букIана исана хIежалде дагъистаниял ритIулеб...