Аслияб гьумералде

ШафагIат гьабулел

ШафагIат гьабулел

Как ккола диналъул хIуби. Бусурбанчияс гьеб парзги заманалда тIубазе ккола. Какалъ нилъер рекIее кIудияб асар гьабула ва балагьаздаса цIунула, хасго шартIалги тIуран, пикруги гьабун балеб бугони.

Как балеб мехалда инсан БетIергьанасде ﷻ вуссуна.

Ибну МасгIудица абуна: «Какилъ ругеб мех, БетIергьанасул нуцIида кIутIилъун ккола. БетIергьанасул нуцIида кIутIарасе рес буго гьеб рагьизе», – ян.

ГIабдуллагь ибну ГIаббасица абуна: «Пикру гьабун бараб кIиго ракагIат лъикIаб буго къаси вахъун гIибадат гьабиялдаса», – ян.

ГIаишатица бицана, Аварагги ﷺ жалги цоцада кIалъалаго какил заман щведал, гьесда ниж лъаларел ва нижеда гьев лъаларев гIадин вукIунаанин абун.

Как ккола нилъер цIадираби. Нилъеца гьеб лъикI бани, цIадирабиги мухIканго рукIуна. Амма тIаса-масаго тарав чиясул иш лъикI букIунаро. ЦIадирабазе жалгъаллъи гьабулезе щиб букIунебали ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда рехсана: «Балагь буго цIадираби мухIкан гьабуларезе», – ян.

Узухъда, нилъеда гьоркьор ратула как баларел яги гьеб гьоркьоб биччалел чагIи. Нилъеца цебе кковухъе бараб как нилъеего балагьалъе батизе бегьула. ХIасанул Басрияс абуна: «Дунялалъул иш дуе кутакалда захIмалъидал, дуда лъай, какилъ кIарчанлъи гьабун бугеблъи. РакIалъул хIузур, ай пикру гьабичIеб как гIакъубаялде гIагараб буго», – ян.

МухIаммад ибн Сириница абуна: «Дие кIиго ракагIаталдаги ва алжаналдаги гьоркьоб цояб тIаса бищизе рес кьуни, дица кIиго ракагIат тIаса бищила. Щайин абуни, какилъ ТIадегIанав Аллагьасул разилъи буго, алжаналъулъ гIицIго дир разилъи гурони гьечIо», – ян.

Какие нилъеца хIадурлъи гьабизе ккола берцинго. Нилъеца бертин гьабулаго кутакалда гьелъие хIадурлъи гьабула ва берцинго къачIала батIи-батIиял тIагIамаздалъун. Как гьелдаса кIвар бугеб гьечIищ?

Даниял аварагас баян гьабуна какалъ гIемерал балагьал нилъеда тIаса росулин абун. СагIид бин Къатадица бицана: «Даниял аварагас МухIаммадияб умматалъе сифат гьабуна как балел абун. НухI аварагасул къавмалъ как балеб букIарабани, гьел гъанкъилароан. Гьуд аварагасул къавмалъ как бан букIарабани, гьелги хвасарлъилаан гучаб гьуриялдаса. Самудияб къавмалъги как барабани, пириялдаса гьелги хвасарлъизе рукIана», - ян.

Хадубги Къатадица абуна: «Нужеца какда тIадчIей гьабе, гьеб ккола муъминзабазул лъикIаб хасият ва тIабигIат», – ян.

Паризаяб какил хиралъи бицун КагIбул АхIбарица абуна: «Рузманалда гIахьаллъи цIикIкIун бокьула, суннатаб хIеж гьабиялдаса», – ян.

Вагьбу бин Мунаббагьица абуна: «Къиямасеб къоялъ мажгитал рачIине руго берцинго къачIарал гумул гIадин, жидецаги шафагIат гьабизелъун (как балел чагIазе)», – ян. Цо-цоязул суал баккизе бегьула мажгиталъ кин шафагIат гьабулебилан абун. ХIакъикъаталда гьелъие къудрат ТIадегIанав Аллагьасухъ буго. Гьев сундаго хIал кIолевлъунги вуго.

Фузайл ибн ГIиязица абуна, къаси сардилъ вахъине бажарулеб гьечIони ва къад къоялъ кIалги кквезе кIоларого бугони, дуда лъай, духъа гIемерал мунагьал ккун рукIин. Гьединаб хIал нилъер батани, нилъеца хIаракат бахъизе ккола мунагьал дагьлъизаризе ва кIванагIан рекIелгун хIалтIи гьабизе.

Имам Суфьяну Саврияс абуна: «ТIадегIанав Аллагьас дун щуго моцIалъ махIрум гьавуна къаси вахъун гIибадат гьабиялдаса, гьебги цо ккараб мунагь сабаблъун», - ян. Гьесда гьикъула щиб мунагьин гьебилан абун. Гьес абула: «Цо гIодулев чи вихьидал дица абуна, рихьдае гIодулев вугин», – ян.

Имам Гъазалиясда цояс гьикъула сардилъ вахъун гIибадат гьабизе жинхъа щай бажаруларебилан абун. Имам Гъазалияс абула, мунагьазул гудраз ккун вугин мунилан абун. БичIчIизабула гьел дагь гьареян.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги нилъее какалда тIадчIей гьабизе. Амин!

Шамил МухIаммадов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...


ГIараб мацI лъаялъул мажлис

Дагъистаналъул исламияб университеталда тIобитIана гIараб мацI лъаялъул мажлис. Гьебги тIобитIана бацIцIадаб гIараб мацIалда. Мажлис тIобитIиялъе гIилла букIана студентазул гIараб мацIалде рокьи цIикIкIинаби, гьезда гьеб лъалеб куцалъухъ балагьи ва гьелде кьолеб кIвар цIикIкIинаби. Мажлисалда...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...


ХIикматал махлукъатал

ГIанкI   ГӀемерисез гIанкI рикIкIуна хIинкъараб рухIчIаголъи-лъун. Амма гьеб буго кутакалда сихIираб ва бекеризе гьунар бугеб.   Заман бихьун гьелда кIола тIомол расул кьер хисизеги. Кьер хисиялъ кумек гьабула бахчизе. Гьеб бекерула 70-80 километрги сагIтие тун. Амма борчIизе рес...


Гьалаглъиялде рачунеб

Исламалда хъантIи рикIкIуна какарал тIабигIатазул бищунго захIматал, хъубал жалазул цояблъун, дунялалъул лазатаздехун гIорхъолъа араб рокьиялъул кьалбалги жиндир бугеб. Гьеб хасияталъ инсанасул рухIияб гIумру хвезаби гуребги, гьев дунялалда талихI къосиналъеги ахираталда тамихIалъе сабаблъунги...