Аслияб гьумералде

ШафагIат гьабулел

ШафагIат гьабулел

Как ккола диналъул хIуби. Бусурбанчияс гьеб парзги заманалда тIубазе ккола. Какалъ нилъер рекIее кIудияб асар гьабула ва балагьаздаса цIунула, хасго шартIалги тIуран, пикруги гьабун балеб бугони.

Как балеб мехалда инсан БетIергьанасде ﷻ вуссуна.

Ибну МасгIудица абуна: «Какилъ ругеб мех, БетIергьанасул нуцIида кIутIилъун ккола. БетIергьанасул нуцIида кIутIарасе рес буго гьеб рагьизе», – ян.

ГIабдуллагь ибну ГIаббасица абуна: «Пикру гьабун бараб кIиго ракагIат лъикIаб буго къаси вахъун гIибадат гьабиялдаса», – ян.

ГIаишатица бицана, Аварагги ﷺ жалги цоцада кIалъалаго какил заман щведал, гьесда ниж лъаларел ва нижеда гьев лъаларев гIадин вукIунаанин абун.

Как ккола нилъер цIадираби. Нилъеца гьеб лъикI бани, цIадирабиги мухIканго рукIуна. Амма тIаса-масаго тарав чиясул иш лъикI букIунаро. ЦIадирабазе жалгъаллъи гьабулезе щиб букIунебали ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда рехсана: «Балагь буго цIадираби мухIкан гьабуларезе», – ян.

Узухъда, нилъеда гьоркьор ратула как баларел яги гьеб гьоркьоб биччалел чагIи. Нилъеца цебе кковухъе бараб как нилъеего балагьалъе батизе бегьула. ХIасанул Басрияс абуна: «Дунялалъул иш дуе кутакалда захIмалъидал, дуда лъай, какилъ кIарчанлъи гьабун бугеблъи. РакIалъул хIузур, ай пикру гьабичIеб как гIакъубаялде гIагараб буго», – ян.

МухIаммад ибн Сириница абуна: «Дие кIиго ракагIаталдаги ва алжаналдаги гьоркьоб цояб тIаса бищизе рес кьуни, дица кIиго ракагIат тIаса бищила. Щайин абуни, какилъ ТIадегIанав Аллагьасул разилъи буго, алжаналъулъ гIицIго дир разилъи гурони гьечIо», – ян.

Какие нилъеца хIадурлъи гьабизе ккола берцинго. Нилъеца бертин гьабулаго кутакалда гьелъие хIадурлъи гьабула ва берцинго къачIала батIи-батIиял тIагIамаздалъун. Как гьелдаса кIвар бугеб гьечIищ?

Даниял аварагас баян гьабуна какалъ гIемерал балагьал нилъеда тIаса росулин абун. СагIид бин Къатадица бицана: «Даниял аварагас МухIаммадияб умматалъе сифат гьабуна как балел абун. НухI аварагасул къавмалъ как балеб букIарабани, гьел гъанкъилароан. Гьуд аварагасул къавмалъ как бан букIарабани, гьелги хвасарлъилаан гучаб гьуриялдаса. Самудияб къавмалъги как барабани, пириялдаса гьелги хвасарлъизе рукIана», - ян.

Хадубги Къатадица абуна: «Нужеца какда тIадчIей гьабе, гьеб ккола муъминзабазул лъикIаб хасият ва тIабигIат», – ян.

Паризаяб какил хиралъи бицун КагIбул АхIбарица абуна: «Рузманалда гIахьаллъи цIикIкIун бокьула, суннатаб хIеж гьабиялдаса», – ян.

Вагьбу бин Мунаббагьица абуна: «Къиямасеб къоялъ мажгитал рачIине руго берцинго къачIарал гумул гIадин, жидецаги шафагIат гьабизелъун (как балел чагIазе)», – ян. Цо-цоязул суал баккизе бегьула мажгиталъ кин шафагIат гьабулебилан абун. ХIакъикъаталда гьелъие къудрат ТIадегIанав Аллагьасухъ буго. Гьев сундаго хIал кIолевлъунги вуго.

Фузайл ибн ГIиязица абуна, къаси сардилъ вахъине бажарулеб гьечIони ва къад къоялъ кIалги кквезе кIоларого бугони, дуда лъай, духъа гIемерал мунагьал ккун рукIин. Гьединаб хIал нилъер батани, нилъеца хIаракат бахъизе ккола мунагьал дагьлъизаризе ва кIванагIан рекIелгун хIалтIи гьабизе.

Имам Суфьяну Саврияс абуна: «ТIадегIанав Аллагьас дун щуго моцIалъ махIрум гьавуна къаси вахъун гIибадат гьабиялдаса, гьебги цо ккараб мунагь сабаблъун», - ян. Гьесда гьикъула щиб мунагьин гьебилан абун. Гьес абула: «Цо гIодулев чи вихьидал дица абуна, рихьдае гIодулев вугин», – ян.

Имам Гъазалиясда цояс гьикъула сардилъ вахъун гIибадат гьабизе жинхъа щай бажаруларебилан абун. Имам Гъазалияс абула, мунагьазул гудраз ккун вугин мунилан абун. БичIчIизабула гьел дагь гьареян.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги нилъее какалда тIадчIей гьабизе. Амин!

Шамил МухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


РакI чIаго гьабулеб

Гьаб заманалда гIемерисеб мехалда дунялалъул ишазда сверун лъугьун рукIиналъ нилъ лъугьунел руго аслияб иш кIочон толеллъун. Нилъер ракI буго черх чIаго гьабун би жиндасан сверулеблъун гуребги иманалъул ракIбацIцIалъиялъул унго-унгоял бусурбабазул хасияталъул бакI ва нилъ Халикъасда ﷻ хурхинарулеб...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


Сапаралда кинав вукIарав Авараг ﷺ?

Сапар буго инсанасул гIумруялъул цо бутIа. Муъминзабазе гьеб ккола Аварагасдаса ﷺ мисал босун ТIадегIанав БетIергьанасде ﷻ гIагарлъизе рес щвейги. Нилъер Аварагас ﷺ нухда кинаб хьвада-чIвади букIине кколебали малъа-хъваял гьари гуребги, жиндирго мисалалдалъунги бихьизабуна сапаралда ругелъул...


Цоцазе мисал

Нилъер хъизам букIине ккола сахлъи бугеб щулияб жамгIияб гIуцIилъун. Рокъоб гIадлу гьечIони, хъизан-лъималаз гIумру гьабизе гьечIо исламалда рекъон, бажаризе гьечIо гьел лъикIал бусурбабилъун лъугьинарун.   Аслияб масъала буго Аварагасул ﷺ уммат гьоркьоса къотIичIого цIикIкIунеб хIал...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Якьадги росги   Дир якьадалъе бокьун букIана жиндирго квартира къачIан лъугIизабизе ва гьелъ нижеда гьарана кумек. Дир росас, дидаги гьикъичIого, хIажатаб гIарац къарзалъ кьуна. ЛъагIел ана ва гьеб гIарац нахъбуссинабизе гIедегIунев чиги гьечIо. Дир рос нечола ракIалде щвезабизе ва дида...