Аслияб гьумералде

ЛъагIалил кири камил гьабе

ЛъагIалил кири камил гьабе

ЛъагIалил кири камил гьабе

Рамазан моцIалда хадусеб ккола шаввал. Гьелъул тIоцебесеб къо букIуна кIалбиччанкъо, гьеб къоялъ кIал кквезе хIарамабги буго. Амма хадусеб анлъго къоялъ кIал кквей цIакъ кири цIикIкIараб суннат буго.

 

ТIубараб рамазаналъ паризаяб кIал ккун заманго иналде цIидасанги кIал кквезе суннатаб букIиналда жаниб гIемерал хIикматал руго. Гьелъул цояб ккола рамазан моцIалъ ракъун-къечон рукIарал гIадамал квана-гьекъезе гъира-шавкъалда рукIин. Гьедин рукIаго цIидасанги кIал кквей напсалъе захIматаб жо букIун, гьелде данде рагъги бан, Аллагьасул ﷻ амруялда нахъвилълъин. Гьединлъидал шаввалалъ кIал кквей цIакъ кIвар бугеб ишлъун рикIкIуна.

Абу Аюб Ансарияс бицун буго Аварагас ﷺ абунила: «Щив чи вугониги рамазан моцIалъ кIал ккурав, цинги гьелдаго хадуб шаввалалъул анлъго къоялъги ккурав, гьев вукIина тIубараб лъагIалицаго кIал ккурав гIадин», - ян.

Рамазан моцIалъул кIалалгун цадахъ шаввалалъул анлъго кIалги рикIкIани, гIола 36 кIал. Гьел ккурав чи тIубараб лъагIалицаго кIалал ккурав гIадин вукIунин абиялъул магIна щиб кколебали бичIчIизе нилъее кумек гьабула хадусеб хIадисалъ. Ибну ГIабасица бицун буго къудсияб хIадисалда жиндирго БетIергьан Аллагьасдаса ﷻ бицун Аварагас ﷺ абунила: «Аллагьас ﷻ лъикIабги квешабги хъвана, цинги гьел баянги гьаруна. Щив чи вугониги лъикIлъи гьабизе къасд гьабурав ва гьеб гьабичIев, Аллагьас ﷻ гьеб хъвала Жиндаго аскIоб цо тIубараб лъикIлъилъун. ЛъикIлъи гьабизе къасдги гьабун гьеб гьабуни, Аллагьас ﷻ гьеб хъвала Жиндаго аскIоб анцIго лъикIлъилъун, гьедин анкьнусиде щвезегIан ва жеги цIикIкIараб даражаялде бахинегIан.

Квешлъи гьабизе къасд гьабуни ва гьабичIого тани Аллагьас ﷻ Жиндаго аскIоб гьеб хъвала тIубараб лъикIлъи гьабилъун. Инсанас квешлъи гьабизе къасд гьабуни ва гьеб рагIалде бахъинабуни, Аллагьас ﷻ гьеб хъвала цо квешлъилъун» (Бухари, Муслим).

Гьанже бичIчIун батила рамазаналъул 30 ва шаввалалъул анлъго кIал ккурав чи лъагIалица ккурав гIадин вукIиналъул магIна. 36-ялъул щибаб, Аллагьас ﷻ анцIголъун хъвайдал, гьеб ккола 360 кIал. 360 къоги букIуна лъагIалида жаниб.

Аллагьас ﷻ тавпикъ кьеги.

«Бужайрами» абураб тIехьалда хъван буго, рамазаналда цадахъ шаввалалъул анлъго кIал санайил ккурав чи гIумруялъго паризаял кIалал ккурав гIадин вукIунилан. Гьединго щибаб соналъ, рамазаналъ гуребги цогидаб моцIалъги ва тIаде жеги анлъго къоялъги кIал ккуни, гIумруялъго суннатал кIалал ккурав гIадин вукIунила.

Рамазан моцIалъ кIал ккун букIинчIев чияс кквелищ шаввалалъул анлъго кIалин абураб суалалъе гIалимзабаз кьолеб буго гьадинаб жаваб. Рамазаналъ гIузру букIун кIал биччан батани, шаввалалъул кIал кквезе суннатаб буго, кинниги лъагIалица кIал ккураб гIадаб кири щоларо. ГIузруго гьечIого тун букIун батани рамазаналъул кIал, гьесие хIарамлъула шаввалалъ кквезе. Щайгурелъул гьесда тIалъула сундего вуссинчIого, гIузруги гьечIого тарал рамазаналъул кIалал хехго рецIизе.

Шаввалалъул анлъго кIал кквеялъул суннат щола гьеб моцIалда жанир ругебгIан мехалъ рикь-рикьун ккуниги. Амма кIалбиччаялъул гIидалдаса хадусеб къоялдаса байбихьун, гьоркьоб биччачIого тIатIала кквей, хирияб буго. Шаввал моцI иналдалъун гьел суннатал кIалазул гIужги уна. ГIуж ун хадубги гьел рецIизе суннатаб буго. «Бужайрамиялда» баян гьабун буго шаввалалъул суннатал кIалазул бакIалда рецIун кIалал ккуни яги назру гьабун тIаде росун рукIарал кIалал ккуни, шаввалалъул анлъго кIал кквеялъул суннат щвелилан.

Аллагьас ﷻ кумек гьабеги киназего гIумруялъго кIал ккураб гIадаб кири босизе. Амин.

 

Салман ГьитIинов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...


«Инсан» фондалъ базе буго 26 мина

Хасавюрт районалде щварал Дагъистаналъул хӀукуматалъул нухмалъулев МухIаммад Рамазановас, «Инсан» фондалъул генералияв директор МухIаммад ГӀабдурахӀмановас ва муфтияталъул северияб округалда вугев вакил МухӀаммад Мукъошдибировас дандбана лъеца зарал ккаразе кумек гьабиялъул суал. М....


Суал-жаваб

МагIарухъ цIад балеб мехалда, гонгидаса чвахараб лъим данде гьабула ва рокъоб къваригIаралъе хIалтIизабула. ТIохда хIанчIазул рак камуларелъул, лъазе бокьилаан гьединаб лъим черх чуриялъе, какичуриялъе хIалтIизабизе бегьулищали? ШафигIил мазгьабалъул машгьурав гIалимчиясул «ХIашиятул Къалюби...


Рецц-бакъ гьабизе бокьи

Бахчараб ширкин абулеб гIамал ккола лъикIал гIадамазда бихьизелъун, гIамалал рихьизелъун, халкъалъ рецц гьабизелъун гьабулеб ишалда. Гьеб рекIел унтиялъ инсан вачине бегьула ахираталда кири щвеялдаса махIрум гьавиялде, гьабураб гIибадат чIобогояб, пайда жиндаса щвечIеблъун гьабиялде.   Гьеб...


Имам Маликилги ШафигIилги тIабигIат

Имам Малик ворхатав, берцинаб лагаялъул чи вукӀана. Гьев гӀахьаллъулел мажлисал гIодоре риччарал, лъаялъул цӀурал рукӀана. Байбихьуда имам Маликица лъазабулаан хӀадисазул кьучӀ: хIадисал рицунезул гӀадамазул гӀумру, асарал.   Имам Маликил 20 сон букӀана шаргӀалъул фатваби кьезе байбихьараб...