Аслияб гьумералде

Паризаялда къокълъун чIоге

Паризаялда къокълъун чIоге

Ражаб моцIалъ кIал кквеялъул хиралъи

Ражаб моцIалъ кIал кквеялъул хIакъалъулъ рачIарал хIадисазул

 киналго рехсон бажариларо,

рехсела дагьалго.

 

Хирияб  хIадисалда  аварагас ﷺ абун буго: «Адамил лъимералъ гьабулеб кинабниги гIамал гьесие буго кIал кквей хутIизегIан, гьеб буго Дие кколеб жо, Дицаго гьелъухъ жазаги гьабизе буго», - ян (Муслим, Бухари). Жеги абуна: «Аллагьасул ﷻ нухда цо къоялъ кIал ккурав чи Аллагьас ﷻ 70 соналъул манзилалъ жужахIалдаса рикIкIад гьавула», - ян.

Аварагас ﷺ абун буго: «Ле, гIадамал, нужеца гIин тIаме. ХIакълъунго, ражаб Аллагьасул ﷻ моцI буго. ШагIбан дир моцI буго. Рамазанги дир умматалъул моцI буго.

Жинца иманги лъун, Аллагь ﷻ разилъиги тIалаб гьабун ражаб моцIалъул цо кIал ккурасе Аллагь ﷻ разилъиги щола Фирдавс абулеб Алжаналдеги лъугьуна. КIиго кIал ккурасе кIиго нухалъ цIикIкIун кири щола. Лъабго кIал ккурасе Аллагьас ﷻ гьесдаги жужахIалдаги гьоркьоб хандакъ гьабула жиндир гIеблъи азарго соналъул манзил бугеб. Ункъо кIал ккурав чи цIунула жунун, жузам, барас абулел унтабаздаса, Дажжалил питнаялдаса. Щуго кIал ккурав чи хабал гIазабалдаса цIунула. Анлъго кIал ккурав чи хабалъа къватIиве махIшаралде вахъуна бащалъараб сордоялъ цIураб моцIалдасаги жиндир гьумер гвангъун. Анкьго кIал ккурасе жужахIалъул анкьабго нуцIа къала. Микьго кIал ккурасе Алжаналъул микьабго каву рагьула. ИчIго кIал ккурав чи хабалъа къватIиве вахъуна «Ла илагьа иллаллагьиланги» ахIулаго ва Алжаналде жаниве лъугьине гьесие щибго квалквалги гьабуларо.

АнцIго кIал ккурасе Аллагьас ﷻ сиратIалъул кьода щибаб милалда рахIатаб вегизе бакI хIадурула. 11 кIал ккурасдасан Къиямасеб къоялъ хирияв чи вукIине гьечIо, гьебго къадаралъ яги гьелдасан цIикIкIун ккурав гурого. 12 кIал ккурав чиясда Аллагьас ﷻ кIиго берцинаб ретIел ретIула. Цо ретIел тIолго дунялалдасаго лъикIаб. 13 кIал ккурасе ГIаршалда гъоркь тIад квен лъураб тIутI лъола ва гьев кванала цогидал гIадамал захIмалъи-къварилъиялда ругеб мехалда. 14 къоялъ кIал ккурасе Аллагьас ﷻ кьола бералдаги рихьичIел, гIиналдаги рагIичIел, гIадамасул ракIалдеги ккечIел нигIматал.

15 къоялъ кIал ккурав чи Аллагьас ﷻ чIезавула Къиямасеб къоялъ гIазаб-гIакъубаялдаса божи бугеб бакIалда. 16 къоялъ кIал ккурав Аллагьасухъе ﷻ зиярат гьабулезулги, Гьесде балагьулезулги, Гьевгун кIалъалезулги тIоцевесевлъун вукIина. 17 къоялъ кIал ккурасе сиратIалъул кьоялда тIад рахIат гьабизе бакI хIадурула. 18 къоялъ кIал ккурав чи Ибрагьим авараггун цадахъ гьесул хъалаялъув вукIуна. 19 къоялъ кIал ккурасе Аллагьас ﷻ Адам ва Ибрагьим аварагзабазул хъулбузда дандбитIухъ хъала бала. 20 къоялъ кIал ккурасде зодосан ахIула: «Ле, Аллагьасул ﷻ лагъ, дур цере гьарун арал киналго мунагьал чурана, гьанже хутIараб гIумруялъ дуего бацIцIадаб гIамал гьабизе байбихье», - ян.

Зуннун Аль-мисрияс абуна: «Ражаб буго рекьарулеб моцI. ШагIбан - лъалъалеб моцI. Рамазан - бачIин бакIарулеб моцI. Щивас бакIарула жинцаго бекьараб ва рекьарулеб заман гIадада хвезабурав чи бакIарулеб заман щведал пашманлъула».

Аллагь ﷻ разилъаяв имам Гъазалияс хъвалеб буго: «Дуца гIицIго паризаял кIалалги ккун, мун гьелда къокълъун чIоге, мун гьелда къокълъани, ахираталда суннатал кIалал ккуразе щолеб хайир бихьараб мехалъ мунго пашманлъизе вуго», - ян.

Аварагасда ﷺ гьикъана ражаб моцIалъ кIал кквезе кIоларев чияс щиб гьабилебин. Гьес абуна: «Щибаб къоялъ цо панкъ садакъаде кьела», - ян. Гьебги кIолеб гьечIони щиб гьабилебин гьикъидал, гьес абуна: «Гьев чияс щибаб къоялъ абила «СубхIана ман ла янбагъи тасбихIу илла лагьу, СубхIанал агIаззил акрам, СубхIана ман лагьул гIиззу ва гьува лагьу агьлун», - абун.

 

Ибрагьим Ибрагьимов

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ГIараб мацIалда гIуцIараб тарихияб мажлис

ХIурматиял магIарулал, инкъилаб ккелалде цебе букIараб заманалде раккани, нилъее якъинлъула тIубараб Дагъистаналъулго хъвай-хъвагIай гIараб мацIалда букIараблъи. Гьелде тIаде цо дагьа-макъабго гIажамалдаги букIун буго.   Балагьеха, гьадигIан гIемер батIи-батIиял мацIал жанир ругеб Дагъистан...


Муъминчиясул хасият

Иман щулалъиялъе, рухIияб рахъ камиллъиялъе ва напсалъул гIодорегIанал хасиятал лъикIлъиялъе квербакъи гьабулел аслиял жалазул цояб ккола гурхIел-рахIму гьаби.   Гьеб ккола инсанасул цогидаздехун бугеб гурхIел лъикIлъи, лъикIал къасдал рихьизариялъе бищунго тIадегIанаб хаслъи....


МичI ва гьелъул пайда

МичI ккола некIо заманалдаго гIадамаз дару-сабаб гьабизе ва квен-тIехалъе хIалтIизабулеб букIараб пер-хер. Гьанже гьарурал цIех-рехазда лъазарун руго гьелъул витаминазул ва хIалтIизабизе бегьизабун буго батIи-батIиял сабабазе.   Ихдал кванил нигIматал дагьлъараб мехалъ, гьелъул хъархъаздасан...


Шамаилал сунда абулеб?

Аллагьас ﷻ нилъ, бусурбаби, тIадегIан гьаруна исламияб динги кьун ва гьелдаго цадахъ гьеб дин малъизе витIана МухIаммад авараг ﷺ. БетIергьанас ﷻ гьев тIадегIан гьавуна кинабго жоялдаса. ГIаишатида гьикъидал гьесул ﷺ тIабигIаталъул хIакъалъулъ, гьелъ абуна, гьесул тIабигIат Къуръан букIанин...


АлхIамалъул хIикмат

Бокьараб как балеб мехалъ чияс щибаб ракагIаталда цIалула «ФатихIа» сура. Гьеб «ФатихIа» сура гурони цониги сура чIоларо какилъ гьеб цIализе хIалкIолев чиясе. Лъаларезе, гьанже ругьунлъулезе батIияб хIукму буго.   ГIубада ибн ас-Самитица бицана Аварагас ﷺ абунин:...