Аслияб гьумералде

Малаикас цIунула

Малаикас цIунула

Исламияб дин буго бацIцIадаб. Диналъ бусурбабиги ахIула рацIцIалъиялде.

 

Исламияб диналъ кIвар кьола инсанасул ракIги черхги бацIцIад букIиналде, гьебги кколаро инсанасе гьабураб захIматаб тIадкъайлъун. Гьеб баян гьабун Аллагьас Къуръаналда абуна (магIна): «Аллагьасе бокьун гьечIо нужее захIмалъи гьабизе, кинниги Аллагьасе бокьун буго нуж рацIцIадаллъун рукIине, Аллагьасул нигIматги нужее тIубан букIине, нужеца Аллагьасе щукру гьабизе», - ян (суратул «Маидат» 6 аят).

РацIцIалъиялъулъ кIудияб бакI ккола какичуриялъ. ГIелмуялъ чIезабун буго инсанасе какие чурулаго гIемераб сахлъи щолин абун. Исламияб диналъ кIвар кьуна какие чуриялде, щайгурелъул, гьеб какил кIул букIиналъе гIоло, какги Алжаналъул кIул ккола. Какие чури ккола инсанасул черх мунагьалдаса бацIцIад гьабулеблъунги. Бичасул Аварагас ﷺ абун буго: «Бусурбанчияс какие чурараб мехалъ, гьесул гIиналдаса, бералдаса, квераздаса, хIатIаздаса мунагьал гъун уна, гьев гIодов чIани, гьев гIодов чIола мунагьалги чурун», - абун.

Какичуриялда даимлъунгутIи ккола инсанасе лъикIлъиялде щвезе гьечIеб кIвар, гьесул диналдехун бугеб чучаб бербалагьи. Какичуриялда хвани, гьев рикIкIуна шагьидлъун хварав чилъунги.

Къарраз ибну Вабират абулев кIудияв гIалимчияс цо сордоялъ 80 нухалъ какие чурун буго, какичуриялда рухI босизе бугеб хьулалъ, гьеб сордоялъ гьесул рухIги босун буго. Щайгурелъул, гьесда рагIун букIуна Аварагас ﷺ Анас бин Маликида абулеб: «Какие чуриялда мунги вукIун духъе рухI босизе малаик вачIани, духъа шагьидасул хвел борчIун кколаро», - ян.

Гьединго какие чуриялда сордо борчIарав чиясул хьолбохъ, мунагьал рахчи тIалаб гьабун рогьинегIан чIола малаик. Гьев малаикас гьарула Аллагьасда гьав пуланав лагъасул мунагьал чурейин, гьав какичуриялда сордо борчIарав вугин.

Аллагь лъалел гIадамаз абулеб букIана какичуриялда даимлъарав Аллагьас анкьго пишаялдалъун тIокI гьавулин.

ТIоцебесеб, малаикзабазул гIищкъу букIуна гьесулгун гьалмагълъи гьабизе.

КIиабилеб, какичуриялда даимав чиясе кири хъвалеб къалам бакъвазе гьечIо.

Лъабабилеб, какичуриялда даимав чиясул лугби рукIуна даимго Аллагьасе тасбихI гьабулел.

Ункъабилеб, гьесухъа как бухьиналъул Аллагьу акбар борчIун кколаро.

Щуабилеб, кьижараб мехалъ, ТIадегIанав Аллагьас зодоса малаик витIула гьев гIадамазулги женазулги заралалдаса цIунизе. Анлъабилеб, гьесие рухI бахъи бигьа гьабизе буго.

Анкьабилеб, какие чуриялда даимав чи вукIуна Аллагьасул боржаликь.

Амма какичури бугониги, щибаб паризаяб какие гьеб цIигьабиги ккола Аварагасул ﷺ суннат. Аллагьасул ﷻ Расулас ﷺ абун буго: «Какичуриялда тIадеги какие чурани, гьесие анцIго лъикIлъи хъвала», - ян (Тирмизи).

 

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 с.) №13.


Къимат тIадегIанав

Щаклъи гьечIо, МухIаммад аварагасул ﷺ гIумру кигIан лъазабуниги нилъее дагьаб букIиналда. ХIакъикъаталда, Аварагасулъﷺ руго рикIкIен гьечIел лъикIлъаби. Гьединлъидал нилъеца, гьоркьоса къотIичIого, гьесда хурхарабщинаб жо лъазабизе ккола, хасго «аш-Шамаил МухIаммадия» абурал тIахьал...


ЖамгIият лъикIлъиялде нух

Исламалъул бищунго кIвар бугел къиматазул цояб ккола инсанасе тарбия кьей. Гьеб хурхараб букIуна хьвада-чIвадиялъул къагIидабазда гуребги, рухIалъул жанисеб рацIцIалъиялдаги, ракI бацIцIад гьабиялдаги, лъикIаб хасият гIуцIиялдаги. Ахир-къадги тарбия ккола инсан жамгIияталда вухьинавулеб, цогидазе...


ЛъикIалъе аслу

Аварагас ﷺ абунин имам Муслимидасан бицун буго: «БетIергьан Аллагь ﷻ вацIцIадав вуго, бацIцIадаб гурони Жинца къабулги гьабуларо. Аллагьас ﷻ муъминзабазде, расулзабазда амру гьабуралдалъун амруги гьабуна “Ва, гьал расулзаби, нужеца бацIцIадаб кванай ва лъикIал гIамалалги гьаре”,...


ГIибадатлъун жиб кколеб

ДугIа ккола инсанасдаги Аллагьасдаги гьоркьоб бугеб рухIияб кьо. Кьоялда тIасан цогидаб рахъалде щвезе кIолебгIадин, гьанибги Аллагьасде ﷻ ахIи базе ва Гьесде гIагарлъизе кIола.   Аварагасул ﷺ хӀадисалда буго: «ДугӀа ккола гӀибадаталъул нах», - ян (ат-Тирмизи). ДугӀаялъул...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

Кин кумек гьабилеб?     Дир вац захIматго унтун вукIана. Гьанже дагьабго мадар бугониги гьев хIинкъун вукIуна. Цо-цо мехалда хIухьел цIазе захIмалъула, паническиял атакаби лъугьуна. Кин дица гьесие кумек гьабилеб?   ГIали, МахIачхъала   ГIалимчиясул жаваб Бокьараб...