Аслияб гьумералде

Малаикас цIунула

Малаикас цIунула

Исламияб дин буго бацIцIадаб. Диналъ бусурбабиги ахIула рацIцIалъиялде.

 

Исламияб диналъ кIвар кьола инсанасул ракIги черхги бацIцIад букIиналде, гьебги кколаро инсанасе гьабураб захIматаб тIадкъайлъун. Гьеб баян гьабун Аллагьас Къуръаналда абуна (магIна): «Аллагьасе бокьун гьечIо нужее захIмалъи гьабизе, кинниги Аллагьасе бокьун буго нуж рацIцIадаллъун рукIине, Аллагьасул нигIматги нужее тIубан букIине, нужеца Аллагьасе щукру гьабизе», - ян (суратул «Маидат» 6 аят).

РацIцIалъиялъулъ кIудияб бакI ккола какичуриялъ. ГIелмуялъ чIезабун буго инсанасе какие чурулаго гIемераб сахлъи щолин абун. Исламияб диналъ кIвар кьуна какие чуриялде, щайгурелъул, гьеб какил кIул букIиналъе гIоло, какги Алжаналъул кIул ккола. Какие чури ккола инсанасул черх мунагьалдаса бацIцIад гьабулеблъунги. Бичасул Аварагас ﷺ абун буго: «Бусурбанчияс какие чурараб мехалъ, гьесул гIиналдаса, бералдаса, квераздаса, хIатIаздаса мунагьал гъун уна, гьев гIодов чIани, гьев гIодов чIола мунагьалги чурун», - абун.

Какичуриялда даимлъунгутIи ккола инсанасе лъикIлъиялде щвезе гьечIеб кIвар, гьесул диналдехун бугеб чучаб бербалагьи. Какичуриялда хвани, гьев рикIкIуна шагьидлъун хварав чилъунги.

Къарраз ибну Вабират абулев кIудияв гIалимчияс цо сордоялъ 80 нухалъ какие чурун буго, какичуриялда рухI босизе бугеб хьулалъ, гьеб сордоялъ гьесул рухIги босун буго. Щайгурелъул, гьесда рагIун букIуна Аварагас ﷺ Анас бин Маликида абулеб: «Какие чуриялда мунги вукIун духъе рухI босизе малаик вачIани, духъа шагьидасул хвел борчIун кколаро», - ян.

Гьединго какие чуриялда сордо борчIарав чиясул хьолбохъ, мунагьал рахчи тIалаб гьабун рогьинегIан чIола малаик. Гьев малаикас гьарула Аллагьасда гьав пуланав лагъасул мунагьал чурейин, гьав какичуриялда сордо борчIарав вугин.

Аллагь лъалел гIадамаз абулеб букIана какичуриялда даимлъарав Аллагьас анкьго пишаялдалъун тIокI гьавулин.

ТIоцебесеб, малаикзабазул гIищкъу букIуна гьесулгун гьалмагълъи гьабизе.

КIиабилеб, какичуриялда даимав чиясе кири хъвалеб къалам бакъвазе гьечIо.

Лъабабилеб, какичуриялда даимав чиясул лугби рукIуна даимго Аллагьасе тасбихI гьабулел.

Ункъабилеб, гьесухъа как бухьиналъул Аллагьу акбар борчIун кколаро.

Щуабилеб, кьижараб мехалъ, ТIадегIанав Аллагьас зодоса малаик витIула гьев гIадамазулги женазулги заралалдаса цIунизе. Анлъабилеб, гьесие рухI бахъи бигьа гьабизе буго.

Анкьабилеб, какие чуриялда даимав чи вукIуна Аллагьасул боржаликь.

Амма какичури бугониги, щибаб паризаяб какие гьеб цIигьабиги ккола Аварагасул ﷺ суннат. Аллагьасул ﷻ Расулас ﷺ абун буго: «Какичуриялда тIадеги какие чурани, гьесие анцIго лъикIлъи хъвала», - ян (Тирмизи).

 

 

МухIаммадгIариф Къурбанов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....


ХIасил щиб ккараб?

АлахIамдулиллагь, щибаб рецц Аллагьасе ﷻ, ракI бохулеб, черхалъе гьайбатаб асар гьабулеблъун букIана риидалил гIодоркъоязда Къуръан цIализе, как базе, тIабигIат берцин гьабизе, дарсазде хьвадун, лъималаз мажгитал цIун рукIараб заман.   Лъимал руго нилъер берзул канлъаби, рухI кьунги гьезие...


Курми росдал къо

Курми росулъ тӀобитӀана росдал къоялда хурхун байрамалъулаб тадбир. Гьеб къоялъул аслияб лъугьа-бахъинлъун букӀана щивав чияс жидерго къуват, гьунар, бергьенлъи босизе бугеб гъира бихьизабизе рес кьураб спортивияб къец. Гьелдаса хадуб киналго гьалбал кваназаруна ва цо-цо церехъабазе кьуна...


Хъизан цIуне

Хъизан гьаби ккола ТIадегIанав Аллагьасда цебе кIудияб жавабчилъи. Нилъеца хъизан гIуцIула Аллагьасул амруялдалъун ва Аварагасул ﷺ суннаталдалъун, гьединлъидал, нилъеца хIаракат бахъизе ккола диналъ малъараб куцалда хъизамалда гIумру гьабизе.   Квеш ккараб жо, жакъа гIемерал хъизамал...


Камиллъарав авараг

Нилъее мисаллъун ва шаригIат малъизелъун Аллагьас ﷻ витIарав чи вуго хирияв МухIаммад авараг ﷺ. ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Аллагьасул расуласда буго нужее, я муъминзаби, берцинаб нахърилълъин…». (Сура «ал-АхIзаб», аят 21).   Нужеца...