Аслияб гьумералде

Къабуллъизе ккани…

Къабуллъизе ккани…

Къабуллъизе ккани…

ЗахIматаб хIалалде ккедал бусурбанчияс БетIергьан Аллагьасда гьарула гьеб тIаса босейилан. Гьеб буго бусурбанчиясул лъикIаб хасият. Аллагьасе бокьула лагъас гьаризе. Дида гьаре, гьарани кьелин Гьес жинцаго абулебги буго. КигIан гьитIинабги цIакъго кIудиябги – кинабго Аллагьасдасан букIин бихьизе ккола ва гьединлъидал гьесда гьаризе тIадаб буго. ГIали-асхIабас (р.гI.) абулеб букIун буго хьитазул чIологIанасеб жогицин жинца БетIергьан Аллагьасдасан тIалаб гьабулин.

 

Бусурбабаз Аллагьасда ﷻ гьарула, жаваб щвеялде хьулги лъола. Гьеб лъикIги буго. Жаваб щвезе кватIани, батIи-батIиял пикраби ботIролъе рачIуна, ракIбуссун лъугьуна. ГьадигIан цIакъ хIелун гьабидалги дугIа щайха къабул гьабуларебин зигардула. Тамахго абуни, гьединаб балагьи ритIухълъи жиндилъ гьечIеб буго. Щай?

Бичасул Авараг ﷺ гIахьаллъараб цо мажлисалда Къуръаналъул гьаб аят цIалун буго асхIабас (магIна): «Ле, гьал гIадамал, ракьалда бугеб жоялдаса хIалалго, бацIцIадго кванай нужеца», - ян. Гьелдаса хадуб Абу Вакъасил СагIд-асхIабас Аварагасда ﷺ абун буго, дугIа къабулавлъун гьаве дунин абун щай Аллагьасда ﷻ гьаруларебин. «Ле, СагIд, - илан абун буго Аварагас ﷺ, - дурго кванилъ рацIцIалъи чIезабе, дугIа къабулавлъун лъугьина мун. Дир нафс жиндир кверщаликь бугев Аллагьасдалъун ﷻ гьедун абила, чияс жиндирго чохьониб лъола хIарамаб лукъма, цинги гьеб сабаблъун кIикъого къоялъ гьесул дугIа къабул гьабуларо. ХIарамаб кванан къаркъалаялда гьан бижарав чиясе рекъараб жоги жужахIалъул цIа буго», - ян.

Бихьулищха бугеб куц? ТIасан кIал дугIаялдалъун гаргадараб гIолеб гьечIо. ДугIа къабуллъизе ккани, тIоцебесеб иргаялда, хIалалаб квен кванаялдалъун гъоркь бакI къачIан букIине ккола. Гьединаб кьучI гьечIого дугIа гьабулев чи доб щакдариялде ккезе рес букIуна. ХIасилалда, лъикIлъи бокьун гьабулеб букIараб квербагъари жиндиего заралалъе ккараблъун батула. ДугIа къабуллъулеб гьечIин зигарди ва щакдари лагъасул иманалъе битIахъегояб хIинкъи бугеб жо кколелъул.

Цогидазул гуреб дур дугIа къабуллъиялъе бугеб сабаб щиб, я Бичасул Аварагилан ﷺ асхIабзабаз гьикъидал, Аварагас ﷺ абун буго: «Дица дирго кIалдиб цониги лукъма лъечIо киб гьеб баккараб ва киса гьеб бачIарабали лъачIого».

Живго Аварагасги ﷺ жиндирго дугIа къабуллъиялъе гIиллалъун бихьизабулеб буго хIалалаб квен кванай. Узухъда, нилъер ракIчIараб буго Авараг ﷺ кинабго гIодобегIанщиналдаса, хIарамлъи-шубгьаялдаса рикIкIадав вукIиналда. Ва щибго гIилла-сабабалда базабичIого Аллагьас ﷻ гьесул дугIа къабул гьабиялдаги нилъер щаклъи гьечIо. Нилъеца балагьи буссинабизе кколеб бакI буго Аварагас ﷺ бихьизабураб дугIа къабуллъиялъе сабабалде, ай хIалалаб квен кванаялде.

 

МухIаммад Гъазиев

2026-04-01 (Шаввал 1447 с.) №7.


ГIузру бугесе бигьалъи

ТIоцебе кIалгьикъи гьабизе бугелдасан ккола как. Гьединлъидал щивав чияс хIаракат бахъизе ккола букIине кколеб куцалда как базе, ай киналго шартIалги цIунун. Гьединго цIунизе какилъ рихьизарурал суннатал гIамалалги.   Фикъгьиялъул тIахьазда хъван буго как балелъул вахъун чIезе бажарулеб...


Гьикъизе нечараб бицине намусаб

КIудиявго гIолев гьечIо       Дир вас кIудиявго гIолев гьечIо. Университет лъугIизабуниги маркаби ракIарулев вукIуна. Гьесул гьалмагълъи хIалтIул ва хъизам гьабиялъул пикрабазда ругониги, дир вас гIисинал лъималаз гьабулеб гьабулев вукIуна. Гьесда кIола маркаби хIалаго тIубараб къо инабизеги....


Суал-жаваб

Чанго жаназа бугони, жаназаялъул как кин балеб?   Чанго хварав чи вугони, щивасдаса батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъикӀаб буго, амма киназдасаго цо как бан тIубазабуниги щибго гьукъараб жо гьечIо. Амма щибалъе батӀа-батӀаго жаназаялъул как базе лъугьиналдалъун гӀемераб заманги бан...


Аварагасул ﷺ кванай

Абу Давудица бицана ГӀаишатида гьикъанин Аварагас ﷺ пер кванаялъул хӀакъалъулъ. Гьелъ жаваб кьун буго: «Нилъер Аварагас ﷺ ахирисеб кванараб квен жинда жаниб пер бугеб букӀана», - ян. Тафсир гьабулез абулеб буго гьеб батулин белъун кванараб пер, махI букIинчIо букIине.   «Ахирисеб кванараб квен...


Тарихалъул багьадур

КӀудиял имамзабазул цояв, гӀалимзабазул сайид, шафигӀияб мазгьабалъул къази, машгьурав тарихчи ва таржамачи ибну Халликан гьавуна 1211 соналъ (гьижрияб 680 сон) ГӀиракъалъул Эрбил шагьаралда.   Ибну Халликан ГӀиракъалда гьавуниги, гьесул тӀолабго гӀумру ана Мисриялда ва Шамалда. Гьесул...