Аслияб гьумералде

Жигьадалдасаги лъикIаб гIибадат-гIамал

Жигьадалдасаги лъикIаб гIибадат-гIамал

 

Хириял диналъул вацал! Гьале исанаги тIаде щолеб буго исламалъул щуабилеб рукну, хIеж гьаби жинда жаниб бугеб, хирияб зулхIижа моцI. Кидадай гьеб тIаде щвелаян гIищкъуялда балагьун чIун рукIарал хIеж гьабизе бокьарал гьанже ракI хIалхьун, хIежги бухьун, ГIарафа майданалде къокъине хIалакун, ГIарафа къо бачIиналъухъ балагьун хIадурун ратила. Исана хIежалде ине рес ккечIого хутIарал диналъул вацалги яцалги Аллагьас тIаде-тIадеялъул хирияб ракьалдеги рачун, къабулаб хIежги кьун, рази гьареги! Гьаб моцIалда жанир ругел хириял гIамалал гIадада хвезе течIого гьаризе тавфикъ кьеги!

 

 

 

БАЯН

ГIарафа къоялъ 1000 нухалъ «къулгьу» цIализе лъикIаб буго. ГIарафа къоялъ гьабураб лъикIаб гIамал лъагIалица гьабураб гIамалалда бащалъула. Лъабго «къулгьу» цIалани, Къуръан цIалиялда бащалъула. ХIисаб гьабе, гьеб къоялъ 1000 «къулгьу» цIаларав чиясе щвезехъин бугеб кIудияб даражаялъул.

 

________________________________________________________________________________

 

 

 

 

ЗулхIижа моцI ккола жинда жаниб рагъ хIарам гьабурал моцIазул цояб. Бухарияс ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда абулеб буго, Аварагас ﷺ абунин: «ТIадегIанав Аллагьасе лагъас гьеб анцIабго къоялъ гьабураб лъикIаб гIамалгIан бокьулеб гIамал гьечIо, ай БетIергьанасе бищун бокьула лагъас анцIабго къоялъ гьабураб лъикIаб гIамал». Цинги асхIабзабаз цIехана: «Я Бичасул Авараг ﷺ, Аллагьасул ﷻ нухда гьабураб гъазаваталдасагийищ?» - абун. Гьес жаваб гьабуна: «Жигьадалдасаги лъикIаб буго гьел къояз гьабураб гIибадат-гIамал, гьев чияс хутIун, кинабго боцIи-малгун Аллагьасе ﷻ гIоло жигьадалъе дин-ислам цIунизе къватIиве вахъарав ва гьениса тIадги вуссинчIев», - абун.

Тирмизиясги ибну Мажагьицаги Абу-Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Бищунго Аллагьасе ﷻ гьабураб лъикIаб гIамал бокьулел къоял, зулхIижаялъул тIоцебесеб анцIго къо ккола, гьезул цо къоялъ ккураб кIал лъагIалил кIалазда бащалъула, цо сордоялъ вахъун тIадегун гьабураб лъикIаб гIамал Лайлатул къадриялъ гьабураб гIамалалда бащалъула», - ян. ТIубараб гьеб моцIалъ кIал кквезеги суннатаб буго хIалкIварав чиясе, къурбан къоги лъабго къоги хутIун. Гьел къояз кIал кквезе хIарамлъула. ЦIакъго тIадчIей гьабизе рекъола тIоцебесеб 10 къоялъниги кIал кквеялда, хасго ГIарафа къоялъ. ЗулхIижаялъул ичIабилеб сордо ккола ГIарафа сордо. ГIарафа къоялъ кIал кквеялъул хIакъалъулъ Аварагас ﷺ абуна: «ГIарафа къоялъ ккураб кIалалъ кIиго соналъ гьарурал мунагьал чурула», - ян. Амма хIажизабазейин абуни, гьеб къоялъ кIал кквезе карагьатаб буго.

ЗулхIижаялъул тIоцебесеб анцIабго къоялда жаниб къурбан хъвезе ният бугев чиясе рас, малъ къунцIичIого тезе суннатаб буго. Гьединго лъикIаб буго ГIарафа къоялъ 1000 нухалъ «къулгьу» цIализе. ГIарафа къоялъ гьабураб лъикIаб гIамал лъагIалица гьабураб гIамалалда бащалъула. Лъабго «къулгьу» цIалани, Къуръан цIалиялда бащалъула. ХIисаб гьабе, гьеб къоялъ 1000 «къулгьу» цIаларав чиясе щвезехъин бугеб кIудияб даражаялъул. Гьединго суннатаб буго гьел къояз садакъа гIемер гьабизе, зикру бачине, хабаде рахине, унтаразухъе зиярат гьабизе, гIагарлъи хурхинабизе, лъикIалдалъун амру, квешалдалъун нагью гьабизе, диналъул вацазе дугIа гIемер гьабизе.

 

 

ГIумар-хIажи ХIажиев

 

2026-05-01 (ЗулкъагIида 1447 с.) №9.


ХIафиз ибн Башкъул КъуртIуби

Имам, хIафиз, факъигь, тарихчи Абулкъасим Халаф ибну ГӀабдулмалик ибну МасгӀуд ибну Муса ибну Юсуф ибну Дакъагь ибну Наср ал-Ансари ал-Хазражи ал-Андалуси. Гьесул тIокIцIар ккола ибну Башкъул КъуртIуби. Гьев гьавуна гьижрияб 494 соналъ.   Ибну Башкъулица гӀелму босизе байбихьана гӀолохъанаб...


КIудияб бергьенлъи щвела

ЗулкъагIида ккола бусурбабазул моцIрол календаралъул анцIила цоабилеб. Жибго «къагIада» абураб рагIул магIна ккола «гIодов чIей», яги хIалтIи гьабичIого чIей. Гьедин моцIалда цIар тарабги букIана гьеб заманалда гIадамал рагъ-кьал гьабиялдаса нахъекъан чIолеллъун...


Тебетараб хоно

Инсанасул гӀумруялъе хӀажа-табщинаб бижарав, нилъеда рикӀкӀун хIалкIоларел гӀемерал нигӀматал нилъее кьурав, гӀаламалъулго БетӀергьан Аллагьасе ﷻ буго рецц. Гьединал нигIматазул цояб ккола гӀанкӀодул хоно - гӀадатияб ва хӀалтӀизабизе рес бугеб, сахлъиялъе гӀемераб пайда кьолеб...


ДНРалъул муфти дандчIвана ДРялъул муфтигун

Донецкиялъул Халкъияб Республикаялъул муфти Рашид Брагин вачIун вукIана ДРялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясухъе, тIабигIияб балагьалде ккараб Дагъистаналъул халкъалъул рахъ кколеб букӀин загьир гьабизе. ДНРалда захӀматаб ахӀвал-хӀал букӀаниги, Донбассалъул диниял церехъабаз бихьизабуна хIажатаб...


Тавбуялде рачIун лъикI

Нижеда тIаса лъугьа, тIадегIанав БетIергьан, ТIабигIиял балагьал рикIкIад гьаре, я Аллагь. Ниж, щибниги лъаларел, лъавукъал муъминзаби, Лълъел балагьал тIаде щун, тIерхьинаруге, Аллагь.   Жакъа Дагъистаналде бачIараб къварилъиялъ, БичIчIана киназдаго дур хIалкIолъи, БетIергьан. Хинаб...