Аслияб гьумералде

Жигьадалдасаги лъикIаб гIибадат-гIамал

Жигьадалдасаги лъикIаб гIибадат-гIамал

 

Хириял диналъул вацал! Гьале исанаги тIаде щолеб буго исламалъул щуабилеб рукну, хIеж гьаби жинда жаниб бугеб, хирияб зулхIижа моцI. Кидадай гьеб тIаде щвелаян гIищкъуялда балагьун чIун рукIарал хIеж гьабизе бокьарал гьанже ракI хIалхьун, хIежги бухьун, ГIарафа майданалде къокъине хIалакун, ГIарафа къо бачIиналъухъ балагьун хIадурун ратила. Исана хIежалде ине рес ккечIого хутIарал диналъул вацалги яцалги Аллагьас тIаде-тIадеялъул хирияб ракьалдеги рачун, къабулаб хIежги кьун, рази гьареги! Гьаб моцIалда жанир ругел хириял гIамалал гIадада хвезе течIого гьаризе тавфикъ кьеги!

 

 

 

БАЯН

ГIарафа къоялъ 1000 нухалъ «къулгьу» цIализе лъикIаб буго. ГIарафа къоялъ гьабураб лъикIаб гIамал лъагIалица гьабураб гIамалалда бащалъула. Лъабго «къулгьу» цIалани, Къуръан цIалиялда бащалъула. ХIисаб гьабе, гьеб къоялъ 1000 «къулгьу» цIаларав чиясе щвезехъин бугеб кIудияб даражаялъул.

 

________________________________________________________________________________

 

 

 

 

ЗулхIижа моцI ккола жинда жаниб рагъ хIарам гьабурал моцIазул цояб. Бухарияс ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда абулеб буго, Аварагас ﷺ абунин: «ТIадегIанав Аллагьасе лагъас гьеб анцIабго къоялъ гьабураб лъикIаб гIамалгIан бокьулеб гIамал гьечIо, ай БетIергьанасе бищун бокьула лагъас анцIабго къоялъ гьабураб лъикIаб гIамал». Цинги асхIабзабаз цIехана: «Я Бичасул Авараг ﷺ, Аллагьасул ﷻ нухда гьабураб гъазаваталдасагийищ?» - абун. Гьес жаваб гьабуна: «Жигьадалдасаги лъикIаб буго гьел къояз гьабураб гIибадат-гIамал, гьев чияс хутIун, кинабго боцIи-малгун Аллагьасе ﷻ гIоло жигьадалъе дин-ислам цIунизе къватIиве вахъарав ва гьениса тIадги вуссинчIев», - абун.

Тирмизиясги ибну Мажагьицаги Абу-Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Бищунго Аллагьасе ﷻ гьабураб лъикIаб гIамал бокьулел къоял, зулхIижаялъул тIоцебесеб анцIго къо ккола, гьезул цо къоялъ ккураб кIал лъагIалил кIалазда бащалъула, цо сордоялъ вахъун тIадегун гьабураб лъикIаб гIамал Лайлатул къадриялъ гьабураб гIамалалда бащалъула», - ян. ТIубараб гьеб моцIалъ кIал кквезеги суннатаб буго хIалкIварав чиясе, къурбан къоги лъабго къоги хутIун. Гьел къояз кIал кквезе хIарамлъула. ЦIакъго тIадчIей гьабизе рекъола тIоцебесеб 10 къоялъниги кIал кквеялда, хасго ГIарафа къоялъ. ЗулхIижаялъул ичIабилеб сордо ккола ГIарафа сордо. ГIарафа къоялъ кIал кквеялъул хIакъалъулъ Аварагас ﷺ абуна: «ГIарафа къоялъ ккураб кIалалъ кIиго соналъ гьарурал мунагьал чурула», - ян. Амма хIажизабазейин абуни, гьеб къоялъ кIал кквезе карагьатаб буго.

ЗулхIижаялъул тIоцебесеб анцIабго къоялда жаниб къурбан хъвезе ният бугев чиясе рас, малъ къунцIичIого тезе суннатаб буго. Гьединго лъикIаб буго ГIарафа къоялъ 1000 нухалъ «къулгьу» цIализе. ГIарафа къоялъ гьабураб лъикIаб гIамал лъагIалица гьабураб гIамалалда бащалъула. Лъабго «къулгьу» цIалани, Къуръан цIалиялда бащалъула. ХIисаб гьабе, гьеб къоялъ 1000 «къулгьу» цIаларав чиясе щвезехъин бугеб кIудияб даражаялъул. Гьединго суннатаб буго гьел къояз садакъа гIемер гьабизе, зикру бачине, хабаде рахине, унтаразухъе зиярат гьабизе, гIагарлъи хурхинабизе, лъикIалдалъун амру, квешалдалъун нагью гьабизе, диналъул вацазе дугIа гIемер гьабизе.

 

 

ГIумар-хIажи ХIажиев

 

2026-05-15 (ЗулкъагIида 1447 с.) №10.


«Инсан» фондалъул лъазаби

«Инсан» фондалъ байбихьун буго Маккаялда къварилъиялда ругел гӀадамазе садакъаде бикьизе къурбан хъвезе бокьаразул гӀарзаби къабул гьаризе. Фондалъ тӀубазабизе бугин тӀолабго иш: къурбаналъе хъвезе хӀайван боси, шаргӀалъул къануназда рекъон гӀид тӀубай ва Маккаялда къварилъиялда ругезе...


Тасаввуф - цересел гIалимзабазул цIадирабазда

Исламалъул машгьурал имамзабазул яги гIалимзабазул цонигияс суфизмалда кигIан дагьабниги гIайиб чIвачIо. Ункъабго мазгьабалъул имамзабазги гьезда нахърилълъарал гIалимзабазги, тафсиралъул, хIадисалъул гIалимзабазги тасаввуф рикIкIана исламалъул рухIлъун ва ракIлъун.   – СагIид ХIаваца...


ЦIияв ректор

Саида Сиражудинова тӀамун йиго Дагъистаналъул гуманитарияб институталъул ректорлъун. Республикаялъул муфти, шайих АхӀмад-афандиясул рахъалдасан баркала загьир гьабуна цеве ректорлъун вукӀарав НухӀкъади БахIмудкъадиевасе, гьес гьабураб хӀалтӀухъ. Баркалаялъул гӀаламат хӀисабалда гьесие сайгъат...


ХIарамалъул ракь

Макка-Мадинаялъул хиралъилъун нилъее гIела, жиндие гIоло кинабго махлукъат бижарав Авараг ﷺ тIад хьвадараб, гьев вукъараб ракьлъун букIин.   Нилъеда бихьулеб буго жакъасеб къоялъги ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Макка-Мадинаялъул агьлу хьихьун бугеб куцги, гьениб гьанжелъизегIан цIунун бугеб...


ЛъикIал гIамалал

ХIадисалда буго: «Аллагь ﷻ лъикIав вуго, Гьесие лъикIлъи бокьула. Гьес ﷻ лъикIлъиялдалъун щвезе рес кьола кьвари ва цогидалдалъун щвезе кIолареб жо», - абун (Бухари). Дунял бихьиялъе Аварагасул ﷺ гьал рагIаби кьучIлъун руго бусурбанчиясе. ЛъикIлъиги, гIицIго беццараб гIамаллъун букIин гуребги, гьеб...