Аслияб гьумералде

Жигьадалдасаги лъикIаб гIибадат-гIамал

Жигьадалдасаги лъикIаб гIибадат-гIамал

 

Хириял диналъул вацал! Гьале исанаги тIаде щолеб буго исламалъул щуабилеб рукну, хIеж гьаби жинда жаниб бугеб, хирияб зулхIижа моцI. Кидадай гьеб тIаде щвелаян гIищкъуялда балагьун чIун рукIарал хIеж гьабизе бокьарал гьанже ракI хIалхьун, хIежги бухьун, ГIарафа майданалде къокъине хIалакун, ГIарафа къо бачIиналъухъ балагьун хIадурун ратила. Исана хIежалде ине рес ккечIого хутIарал диналъул вацалги яцалги Аллагьас тIаде-тIадеялъул хирияб ракьалдеги рачун, къабулаб хIежги кьун, рази гьареги! Гьаб моцIалда жанир ругел хириял гIамалал гIадада хвезе течIого гьаризе тавфикъ кьеги!

 

 

 

БАЯН

ГIарафа къоялъ 1000 нухалъ «къулгьу» цIализе лъикIаб буго. ГIарафа къоялъ гьабураб лъикIаб гIамал лъагIалица гьабураб гIамалалда бащалъула. Лъабго «къулгьу» цIалани, Къуръан цIалиялда бащалъула. ХIисаб гьабе, гьеб къоялъ 1000 «къулгьу» цIаларав чиясе щвезехъин бугеб кIудияб даражаялъул.

 

________________________________________________________________________________

 

 

 

 

ЗулхIижа моцI ккола жинда жаниб рагъ хIарам гьабурал моцIазул цояб. Бухарияс ибну ГIабасидасан бицараб хIадисалда абулеб буго, Аварагас ﷺ абунин: «ТIадегIанав Аллагьасе лагъас гьеб анцIабго къоялъ гьабураб лъикIаб гIамалгIан бокьулеб гIамал гьечIо, ай БетIергьанасе бищун бокьула лагъас анцIабго къоялъ гьабураб лъикIаб гIамал». Цинги асхIабзабаз цIехана: «Я Бичасул Авараг ﷺ, Аллагьасул ﷻ нухда гьабураб гъазаваталдасагийищ?» - абун. Гьес жаваб гьабуна: «Жигьадалдасаги лъикIаб буго гьел къояз гьабураб гIибадат-гIамал, гьев чияс хутIун, кинабго боцIи-малгун Аллагьасе ﷻ гIоло жигьадалъе дин-ислам цIунизе къватIиве вахъарав ва гьениса тIадги вуссинчIев», - абун.

Тирмизиясги ибну Мажагьицаги Абу-Гьурайратидасан бицараб хIадисалда буго: «Бищунго Аллагьасе ﷻ гьабураб лъикIаб гIамал бокьулел къоял, зулхIижаялъул тIоцебесеб анцIго къо ккола, гьезул цо къоялъ ккураб кIал лъагIалил кIалазда бащалъула, цо сордоялъ вахъун тIадегун гьабураб лъикIаб гIамал Лайлатул къадриялъ гьабураб гIамалалда бащалъула», - ян. ТIубараб гьеб моцIалъ кIал кквезеги суннатаб буго хIалкIварав чиясе, къурбан къоги лъабго къоги хутIун. Гьел къояз кIал кквезе хIарамлъула. ЦIакъго тIадчIей гьабизе рекъола тIоцебесеб 10 къоялъниги кIал кквеялда, хасго ГIарафа къоялъ. ЗулхIижаялъул ичIабилеб сордо ккола ГIарафа сордо. ГIарафа къоялъ кIал кквеялъул хIакъалъулъ Аварагас ﷺ абуна: «ГIарафа къоялъ ккураб кIалалъ кIиго соналъ гьарурал мунагьал чурула», - ян. Амма хIажизабазейин абуни, гьеб къоялъ кIал кквезе карагьатаб буго.

ЗулхIижаялъул тIоцебесеб анцIабго къоялда жаниб къурбан хъвезе ният бугев чиясе рас, малъ къунцIичIого тезе суннатаб буго. Гьединго лъикIаб буго ГIарафа къоялъ 1000 нухалъ «къулгьу» цIализе. ГIарафа къоялъ гьабураб лъикIаб гIамал лъагIалица гьабураб гIамалалда бащалъула. Лъабго «къулгьу» цIалани, Къуръан цIалиялда бащалъула. ХIисаб гьабе, гьеб къоялъ 1000 «къулгьу» цIаларав чиясе щвезехъин бугеб кIудияб даражаялъул. Гьединго суннатаб буго гьел къояз садакъа гIемер гьабизе, зикру бачине, хабаде рахине, унтаразухъе зиярат гьабизе, гIагарлъи хурхинабизе, лъикIалдалъун амру, квешалдалъун нагью гьабизе, диналъул вацазе дугIа гIемер гьабизе.

 

 

ГIумар-хIажи ХIажиев

 

2026-08-01 (Сафар 1448 с.) №15.


Дагъистаналъул муфтияталъул вакилзаби щвана Беларусиялде

Беларусиялъул муфти Абубекир Шабановичасухъе гьоболлъухъе щвана Дагъистан Республикаялъул муфтияталъул делегация. Гьелъие нухмалъи гьабуна регионал церетӀезариялъул департаменталъул начальник АхӀмад Надирбеговас. Гьединго делегациялда гьоркьор рукӀана ДРялъул муфтияталъул пресс-хъулухъалъул...


ТалихIкъосин, балагь-къварилъи, унта-щокълъи

Унти буго Аллагьасул ﷻ рахIматазул цояб, гьелъ загьир гьабула инсанасул загIиплъи ва хIалкIвей гьечIолъи. Унти рикIкIуна гIицIго черхалъул къварилъилъун гуребги, иман щула гьабизе бачIараб хIалбихьилъунги мунагьал чурулеб алатлъунги. ХIадисалда бицараб кинниги, унтараб мехалъ сабру гьабиялъ...


ХIикматал махлукъатал

Квокка Квокка ккола унго-унголъунги гIажаибаб ва цIакъ хIикматаб хIайван. Гьелда абула «Ракьалда бищун талихIаб хIайваниланги». Гьаб ккола кенгуруялъул хъизамалдаса гьитIинабго хIайван. Гьелъул кIодолъи-гьитIинлъи буго гIага-шагарго рукъалъул катил гIадаб. Черхалъул халалъи: 40-54 см,...


ЦIалул соналде

ХIурматиял бусурбаби, щибаб цIалул сон тIаде щолаго нилъеца бицен гьабула лъималазе лъай кьеялъул бугеб хиралъиялъул хIакъалъулъ. Хасго исламияб лъай кьеялъул кIваралъулги цIакъго мухIкан гьабун бицунеб гIадат букIана.   Гьале исанаги тIаде щволеб буго гьебго цIалул заман. Амма гьаб...


Шукру гьабулищ?

ТIадегIанав Аллагьас ﷻ Къуръаналда абун буго (магIна): «Гьеб къоялъ нужеда гьикъизе буго дунялалда Аллагьас ﷻ кьурал нигIматал кин харж гьаруралин абун». (Сура «Ат-Такасур», аят 8)   Гьаб къокъабго аяталда жаниб щивав чиясе пикру гьабизе бакI буго. ГӀумруялда жаниб...